Broos geluksgevoel

Tevredenheid heeft niets met een eigen huis, de natuur of andere mensen te maken. Tevredenheid heeft slechts één thuis: je eigen hart.
- Ayya Khema

De vastentijd is begonnen. Hier in het katholieke zuiden. Precies veertig dagen voor Pasen. Het is een goed katholiek gebruik om het er eens goed van te nemen voor vastentijd. Carnaval. Alleen onze jongste dochter is hier in Breda geboren. En zij houdt juist helemaal niet van carnaval. De grootste reden van haar afkeer is trouwens dat ze de teksten van de carnavalskrakers niet kent. Het is haar niet met de paplepel ingegoten zeg maar, als expat-kind. En carnavalkrakers zijn natuurlijk wel een groot deel van het carnaval vieren. Het hossen én zingen. In de tijd dat de drie meiden nog op de basisschool in Breda zaten vierden we élk jaar als gezin carnaval. Hossen op hun school, gezinscarnaval in de buurt en meelopen in de Brakkensliert. Mijn lief en ik feestten nog door tot in de vroege uurtjes in een stadscaféetje waar traditiegetrouw veel schoolpleinouders kwamen. Dit jaar was middelste dochter de enige van ons gezin die carnaval vierde. We waren onlangs samen naar een enorm grote feestwinkel in Roosendaal geweest om een kekke outfit voor haar bij elkaar te zoeken. College girl was het thema geworden. Bijzonder vond ik het dat ze daarbij haar eigen échte afstudeerjack van de American School in Mexico droeg. En heel praktisch ook, want het was ijskoud! Carnaval is het volksfeest waarbij iedereen zich kan losrukken van zijn alledaagse bestaan. Met carnaval kun je ineens totaal iemand anders zijn. Je speelt een rol, waarbij je je achter een masker kunt verschuilen en dingen kunt zeggen die je anders niet zou durven. Het is geen vlucht in een karakter, maar juist meer een periode van onthullen. Dingen zeggen en roepen die je in je dagelijks leven had willen zeggen, maar die er nu uitkomen. Carnaval gaat eigenlijk niet om met z’n allen zuipen, maar om deel uit te maken van een gemeenschappelijk gevoel. Iets vieren en daar horen rituelen bij zoals de prins, de joffers en de eerste en de laatste druppel. Het is een delicaat spel waarbij alle normen en waarden overboord gegooid worden. De schuchteren zijn ineens in staat om contacten te leggen waar ze een jaar tegenaan zaten te hikken. En mensen die al jaren met elkaar overhoop liggen drinken nu onder het genot van een biertje het oud zeer weg. Lang leve het Brabantse carnaval!

Kort geleden reden manlief en ik naar Middelburg. Onze middelste dochter op de achterbank. Ze was nerveus. Erover praten maakte het erger. Met dopjes in haar oren en handen voor haar gezicht zonderde ze zich af in de auto. Concentratie. Bewuste ademhaling. Een soort korte meditatie. Ze had wat punten voorbereid waar ze naartoe wilde in haar gesprek. Haar gesprek op de universiteit waar ze dolgraag wil studeren. Terwijl manlief en ik ons settelden in een grand café op het marktplein stak dochterlief het plein over naar de toegangsdeur van de universiteit. Wat zag ze er ineens volwassen uit! De professor zag haar na de zomer wel lopen hier op de campus, had hij gezegd. Binnen drie weken zou ze een bericht krijgen of ze toegelaten was. Exact een week later kreeg ze het bericht waar ze zo op gehoopt had. En eigenlijk ook op vertrouwd had, want ze had geen alternatief. Ze is geaccepteerd! Binnen één week tijd kwamen twee grote dromen van onze oudste dochters uit. Ik voel een enorme dankbaarheid. Zoveel positiviteit. Ik kan me niet aan het gevoel onttrekken dat de sterren ons de laatste jaren bijzonder goedgezind zijn. Ik zou me er gewoon een klein beetje voor kunnen schamen. Ik heb zulke overpeinzingen wel eens met mijn Mexicaanse yogajuf gedeeld. Wanneer ik zo’n staat van geluk heb bereikt wat heb ik dan nog te leren op aarde? Stopt het leven niet als je geen levensdoel meer hebt? Zij benadrukte dat ik vooral heel dankbaar mag zijn dat het universum het zo goed met ons voor heeft. Ik kan op bepaalde momenten gewoon twijfelen of het tij voor mij nog zal gaan keren ofzo. Spiritueel lerares Rajshree Patel zegt juist dat het andersom is. Geluk is het begin van het leven. De aard van geluk is dat je het deelt en verspreidt. Deze week zat ik in de wachtkamer in het ziekenhuis. Er zat een oude, broze mevrouw met een rollator tegenover mij. Ik begon een praatje met haar en in no time vertelde ze me dat ze haar man negen jaar geleden verloren had en hem nog dagelijks miste. Ze huilde. Ik vroeg me af hoe ik haar kon troosten. Ze vertelde me dat haar aandoeningen begonnen nadat ze weduwe was geworden. Dat ze haar maatje verschrikkelijk miste. Ze waren vijftig jaar samen geweest. Heel gelukkig samen. Ik wees haar erop dat ze dan heel dankbaar mag zijn dat ze zo’n grote liefde in haar leven gekend heeft. Dat dit voor velen niet weg gelegd is. Door haar tranen heen glommen haar ogen weer. “Dat is zo.” bekende ze. Op dat moment werd ze geroepen. Terwijl ze naast de verpleegster door de lange gang achter haar rollator slofte, besefte ik dat dankbaarheid écht de sleutel is tot geluk.

Het begin van iets nieuws

De enige tijd dat je echt leeft, is van dertig tot zestig. De jongeren zijn slaaf van hun dromen; de ouderen zijn knechten van hun spijt. Alleen die van middelbare leeftijd hebben alle vijf zintuigen voor het behoud van hun verstand.
- Theodore Roosevelt

Ik parkeer mijn auto achteruit voor de deur om mijn wekelijkse boodschappen uit te laden. Ik zie meteen middelste dochter met mijn telefoontje zwaaien in de deuropening. Het is ons oudste kind die op het kleine schermpje blij staat te stralen. Ze heeft fantastisch nieuws. Een nieuw begin. Dat zijn misschien niet de juiste woorden. Een begin van iets nieuws. Onze oudste dochter gaat de eerste helft van haar laatste studiejaar aan de Women’s University in Seoul studeren. Dat heeft ze net gehoord. Ze heeft een uitwisseling voor elkaar gebokst door de hoogte van haar gemiddelde eindcijfer van het eerste jaar. Na een top tien gemaakt te hebben van haar favoriete universiteiten wereldwijd en een lange en zeer uitgebreide application letter geschreven te hebben was het wachten. Ze moest aantonen dat zij écht degene was die gekozen moest worden. Ze ging speciaal op Koreaanse les. Ze nam weer Tae Kwondo lessen waar ze een zwarte band voor heeft behaald, destijds in Mexico. Alles om aan te tonen dat zij zich onderscheidde om naar Korea af te reizen. Het is haar gelukt! Aankomende zomer vertrekt ze naar Zuid-Korea. Het land waar ze haar achttiende verjaardag vierde terwijl ze daar in haar uppie aan het backpacken was. Zó dol is ze op dat land geworden. Ik ben heel nieuwsgierig naar die eeuwenoude tempels, rustgevende tuinen, de Koreaanse keuken en het ‘zen zijn'. Wanneer eenmaal mijn volle boodschappentassen in de keuken staan kijk ik even snel op de computer naar de prijzen van vliegtickets. Dat had ik nog niet eerder gedurfd…bang om het lot te tarten. We hadden namelijk heel stiekem plannetjes gemaakt om haar op te halen rond de jaarwisseling. Twee weken met het gezin rondreizen door Zuid-Korea… Dochterlief gaat in de meer dan zeshonderd jaar oude hoofdstad studeren, aan de oevers van de Han. Het is een van de meest dichtbevolkte steden ter wereld. Er zijn daar meer dan één miljoen voertuigen geregistreerd, die de oorzaak zijn van opstoppingen tot na middernacht. Net zoveel inwoners als in Mexico Stad, maar ze wonen veel dichter op elkaar. Zelf zou ik wel naar één van de drieduizend kleinere eilanden willen, en een overnachting in één van de Boeddhistische tempels om een ochtendceremonie met de monniken mee te maken. Eerst afwachten welke vakken ze precies daar gaat volgen en hoe ze aan een kamertje op de campus kan komen.

Een nieuw begin. Ook ik heb een beginnetje gemaakt met een nieuwe start. Ik heb een ommezwaai gemaakt. Vlak voor het nieuwe jaar begon heb ik besloten met ouderen te gaan werken. In de juwelier vond ik oudjes altijd het fijnst om te helpen. Ze hebben rust, kennen geen haast. Ze hebben veel wijsheid in pacht en vaak een boeiende levensgeschiedenis. De verhalen die ik in het nieuws hoor zijn soms schrijnend. De eenzaamheid van ouderen en hun afhankelijkheid van mantelzorgers. Senioren blijven tegenwoordig langer thuis wonen (ze worden ook ouder!) met behoud van hun eigen regie. Bij het Amerikaanse bedrijf waar ik voor ga werken gaat het vooral om ondersteuning en liefdevolle aandacht. Wat eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn, maar dat is het helaas niet. Zeker niet in situaties waarbij kwetsbaarheid een rol speelt zoals bij dementie of ernstige lichamelijke beperkingen. Hoogbejaarden hebben vaak behoefte aan een praatje. Ze willen gehoord en gesteund worden. Ouder worden gaat namelijk niet alleen gepaard met lichamelijke ongemakken en isolatie, maar ook met een andere fase in het leven qua denken. Ze houden zich vaak bezig met allerlei zingevingsvragen: Wat doe ik hier nog? Is er leven na dit leven? Wat is het nut van alles? De behoefte om daar met anderen over te praten is vaak groot, terwijl hun sociale contacten juist afnemen. Iemand zoals ik zou dan een luisterend oor kunnen bieden. Dat is in sommige gevallen genoeg. Maar werken met ouderen kan ook heel praktisch zijn: ouderen helpen om weer een zinvolle invulling van hun leven te vinden. Hen helpen om manieren te vinden om toch weer zelf naar buiten te gaan. Ik kan ze begeleiden met doktersbezoeken. Ik heb twee dagen training achter de rug. Over veiligheid in huis en communicatie met de ouderen. In de toekomst zou ik nog een opleiding voor verzorgende, EHBO, Alzheimer en reanimatie kunnen doen. Met mijn behaalde certificaat kan ik gematcht worden met bejaarden. Ik ben nieuwsgierig naar waar ik terecht zal komen en wat er van mij verwacht wordt. Ik kijk er naar uit om hun leven aangenamer te maken, om me in te leven en liefdevolle momenten met ze mee te maken. Ik hoop een relatie met ze te kunnen opbouwen, echt te kunnen zijn en betekenisvol contact met ze te kunnen hebben. Zonder haast. In hun tempo. Rustige aandacht.

Totaal onbelangrijk

Wat totaal onbelangrijk is, is juist zo interessant.
- Agatha Cristie

Op een frisse, winterse zaterdagmiddag in januari hadden lief en ik wel zin om een flink stuk te fietsen. Uitwaaien. De stad uit, het platteland op. Op een modderig weggetje langs een lange vaart glibberden we op onze fietsen richting de boerderij waar we wilden zijn. We stapten na aankomst de warme schuur binnen. Het rook er heerlijk naar vers gezaagd hout! Er stond een zwarte, antieke gietijzeren houtbrander in het midden van de keet te gloeien. Een gevulde kruiwagen vol houtrestanten ernaast. Er liepen, wachtten en zaten overal mensen met winterjassen aan. Het was me volstrekt onduidelijk wie hier werkte of rond kwam snuffelen zoals wij. Ik zag ook mooie houten vloeren. Eén vloer van vierkanten blokjes die volgens mij geweldig zou staan in onze badkamer. Overal lag zaagsel, en opgestapelde houtbalken en planken tegen de muur aan. Ik zag geweldige tafelbladen van doorgezaagde oude, dikke eikenbomen in hun natuurlijke vorm. In deze aangename wanorde was het ons dus niet duidelijk wie we om uitleg konden vragen. “Een geweldig project!” riep mijn lief enthousiast. “Echt iets voor jou!” en wilde meteen weer op zijn fiets stappen om ergens een colaatje te gaan drinken. Ook buiten de schuur lag het bezaaid met prachtige planken met stoere noesten en schorsranden. We staarden ernaar toen een man met een stoffige winterjas en kaplaarzen ons tegemoet kwam. We liepen met hem terug naar de opslagplaats. Martijn liet ons grandioze stukken hout zien. Het bleek dat wij van extreem rustiek hout houden. Hij had nog een piepklein partijtje antiek wagonhout liggen dat hij ons graag wilde laten zien. Dikke planken vol gaten, noesten en spleten. Prachtig! Op een los vel papier schreef hij slordig wat maten en prijzen. Dit moest de offerte zijn. We lieten hem weten dat we de planken met ongestopte gaten en spleten wilden. Op maandag heb ik zijn bijna onleesbare velletje gescand en gemaild. De bestelling is geplaatst. Onze waskom komt binnenkort op een stoere, robuuste plank te staan.

Het gebeurde toch nog onverwachts. Je wéét dat een computer van acht jaar oud er zomaar mee kan stoppen. Uit ouderdom. Op die bewuste ochtend startte onze iMac gewoon niet meer op. Na een aantal keer proberen gaf ik het op. Ik hield er ergens al een tijdje rekening mee. Ik had zelfs niet lang voor het ongelukkige moment een Google Drive voor ons gezin geopend waar we mapjes met foto’s en filmpjes ingezet hadden. Ik had ook de foto’s van vorig jaar op CDrom’s gebrand. Ergens wist ik dat ik op het ergste voorbereid moest zijn. Daarom ging ik die ochtend niet meteen door het lint toen ik doorhad dat de computer er geen zin meer in had. Ik miste eigenlijk heel andere dingen merkte ik later. Ik miste de muziek van Spotify in de huiskamer. Ik miste afleveringen op Netflix kijken. De krant online lezen. Ik miste ook Word om mijn blogs in te schrijven. Ik miste zelfs Skype een beetje om met mijn vriendinnen in het buitenland te kletsen. Natuurlijk heb ik een mobiel telefoontje, maar dat piepkleine schermpje vind ik geen alternatief. Lief en ik besloten na een zoektocht naar een nieuwe iMac dat we tóch maar een nieuwe harde schijf wilden laten plaatsen. We kregen na een week wachten eigenlijk een lege computer terug. Dat betekent, weet ik nu, dat alle programma’s opnieuw gedownload moeten worden. En wat ik misschien nog erger vond was dat de computer geen enkel wachtwoord onthouden had! Ik heb een halve dag besteed aan het vertrouwd maken van onze ‘nieuwe’ computer. Opnieuw alle wachtwoorden achterhalen, uren stoeien met onze Apple ID en het opnieuw downloaden van alle programma’s of apps. Het enige programma wat ik niet opnieuw geplaatst heb is het kostbare programma Word. Er is tegenwoordig een gratis alternatief programma van Apple waar ook tekstverwerking in gedaan kan worden. Het is zéker wennen geef ik toe, maar ik geloof wel dat ik dat kan. Vanaf nu worden mijn geschreven blogs in een andere vorm bewaard en ben ik dus noodgedwongen met een nieuwe telling begonnen. Ik ben bijna 470 geschreven blogs kwijt geraakt… Niet helemaal kwijt gelukkig. Ze staan netjes geordend op deze website. Het voelt wel heel opgeruimd zo’n schone computer. Uit voorzorg hebben we nu een hippe time capsule van Apple in huis laten plaatsen die telkens een back-up maakt van onze gegevens. Onze computer blijft natuurlijk nog steeds een oudje, dus als ie er weer mee stopt kan alles met één druk op de knop overgezet worden naar de volgende nieuwe computer.

Oude beduimelde foto's

Vertel me en ik luister; laat me zien en ik kijk; laat het me beleven en ik leer.
- Lao Tzu

Er wordt een zware kartonnen doos de knusse huiskamer ingedragen. Gevuld met fotoboeken en stapels losse foto’s. Ik krijg ze in kleine stapeltjes aangereikt door mijn neef die rechts van mij zit. Op de foto’s herken ik mijn jonge vader, zijn broers, zus en zijn ouders. Mijn opa en oma. Ik zie ook mijn moeder in haar prachtige jonge jaren! Mijn tante, die links van mij op de bank zit, legt af en toe uit wie de mensen op de zwart-wit foto’s zijn. Mijn tante die dezelfde naam draagt als ik. Wij zijn beiden vernoemd naar mijn oma, haar moeder Matthia. Zij is veel te jong overleden. Mijn vader was pas net volwassen… Ook mijn moeder heeft haar nooit mogen leren kennen. Ik maak ondertussen een stapeltje van foto’s die ik graag wil hebben. Ook een fotootje van het graf van mijn oma. Precies hetzelfde versleten, beduimelde fotootje dat altijd in de portemonnee van mijn vader heeft gezeten. De enige zus van mijn vader, waar ik nu op bezoek ben, heb ik nooit eerder ontmoet. Door een breuk in de familie. Ik heb wel gehoord dat ik op haar zou lijken. We kijken elkaar aan en ze benoemt de dingen die ze in mijn gezicht herkent. We halen herinneringen op aan mijn opa. Veel komt weer terug. De koetjesrepen. De pot met dubbeltjes waar we een handje vol uit kregen om een ijsje te kopen. Er worden dingen opgehelderd die fijn zijn om te horen. Familiekwesties worden namelijk doorgeschoven naar de volgende generatie. Je voelt dat er geheimen zijn, of verdriet. Je wordt gevormd door je familiegeschiedenis. Het zijn je wortels. Deze oude foto’s doen me voelen dat ik deel ben van een geheel. Ik hoor erbij. Mijn ouders horen erbij. Mijn dochters horen er ook bij. We delen DNA. Dat is goed terug te zien op de gekartelde zwart-wit fotootjes. Een klein vierkant fotootje maakt me bijzonder blij. In voor de jaren’70 typische Kodak kleuren zijn mijn vader en moeder te zien. Naast elkaar op de bank. Mijn moeder draagt een glanzende trouwring. Ze is zwanger van mij. En ze kijkt zó verliefd naar mijn vader! Ik houd van foto’s. Nieuwe én oude foto’s. Ik houd van fotoalbums doorbladeren, stapels fotootjes terugzien én van foto’s maken. Deze week heb ik het fotoalbum van onze Jordanië reis ontvangen. Het ligt sindsdien op de eettafel. We pakken het even op als we tijd hebben om erin te bladeren. Heerlijk. Foto’s zijn eigenlijk het levende bewijs dat je lééft.

Ik lig ontspannen op een bed met een rol onder mijn knieën. Er ligt een warm kleedje over mijn benen. De kachel staat hoog. Ik luister naar een rustgevend muziekje. Kort ervoor zijn er allerlei naalden in mijn lijf gezet. Nogal pijnlijk in mijn kleine teentje. Ze moest er een druppeltje bloed uit masseren. Ook een naaldje in de zijkant van mijn hand. Als ze er aan draait krijg ik een tintelend gevoel rondom de naald, het Qi-gevoel. Dit gevoel duurt maar even. Het naaldje op mijn hoofd voel ik nauwelijks. Ik ken mijn acupuncturiste Ilona al zo’n tien jaar. Ze is enorm gegroeid in haar vak en in haar bekendheid. Ze komen van heinde en verre naar haar toe. Ze prikt soms drie cliënten tegelijkertijd. Ze heeft altijd aan één woord genoeg. En soms voelt ze ook aan mijn pols. In december belde ik haar vanwege de pijn in mijn bil die steeds erger werd ondanks de wekelijkse massages van de fysiotherapeut. Na één keer prikken voelde ik me de volgende ochtend al stukken beter. Een wonder! Maar dat vindt zij niet natuurlijk. Ik reageer meestal heel goed op de naaldjes. Na twee zwangerschappen met maanden van misselijkheid, spugen, afvallen en ziekenhuisopnames heb ik tijdens de derde zwangerschap met veel succes mijn heil gezocht bij acupunctuur. Vandaag gaat het om blokkades in mijn blaasmeridiaan. Binnen de Chinese gezondheidsleer gelooft men dat Qi (levensenergie) door je lichaam stroomt om zo je organen van energie te voorzien. Als de blaasmeridiaan niet in balans is kun je pijn in je rug en bil hebben en een strak gevoel aan de achterkant van je benen. Herkenbaar! Ik ben een aantal keertjes vlak na elkaar bij haar geweest en ik was eigenlijk meteen van mijn klachten af. Ik zal echter nog een paar keer terug komen zodat mijn lijf goed onthoudt hoe de balans bewaard moet worden. Blaasenergie is ook gevoelig voor kou dus de koude wintermaanden blijf ik sowieso nog bezoekjes brengen aan mijn lieve acupunturiste.

Zoet gevoel van heimwee

Alle sprookjes hebben dit met elkaar gemeen, dat zij zich bezighouden met het verlangen en niet met de vervulling.
-Godfried Bomans

Oudste dochter en ik gingen saampjes op een winterse, grijze doordeweekse middag naar de bioscoop. We schaamden ons er niet voor om voor de vertederende familiefilm Coco te kiezen. Tenslotte wordt de film omschreven als één groot muzikaal en kleurrijk spektakel, dat families uit alle generaties met elkaar verbindt. Wat ons tweetjes voornamelijk verbond om naar deze Disneyfilm te gaan waren natuurlijk onze jaren die we in Mexico gewoond hebben. De film is net zo bont en kleurrijk als het échte Mexico. En Mexico is in het bijzonder zo kleurrijk op 1 en 2 november als het spirituele feest Día de los Muertos gevierd wordt. Hoe families door de tijden heen verbonden blijven met elkaar door herinneringen. Precies waar de speelfilm over gaat. Wij hebben het genoegen gehad om deze traditie driemaal op een rij mee te mogen vieren op de panteón, de begraafplaats. De viering van de reünie met hun overleden familieleden is zo feestelijk en hartstochtelijk. De eerste keer dat ik nieuwsgierig werd naar deze viering was vanwege alle oranje bloemen die plotseling overal op straat te koop waren, het brood en snoep van de doden dat in de supermarkt lag en de inspirerende verhalen van Mexicanen in mijn nabije omgeving. Ik besloot van deze bijzondere twee dagen mijn thema te maken voor één van mijn examenopdrachten die ik nog moest maken voor mijn fotografieopleiding in Nederland.

Zodoende stond ik op de ochtend van mijn eerste Día de los Muertos op de panteón van mijn stad met families te praten die hun dierbaren offers brachten, hun graven met verlepte bloemen in een oud blik versierden en bij elkaar kwamen om de doden te herinneren. Ik luisterde naar de uitleg over hoe dat proces in elkaar steekt, zag hoe jongens hun diensten aanboden om de kruizen opnieuw te beschilderen, hoe er gebeden en gezongen werd. Ik werd zelfs bij naam op de begraafplaats geroepen om deel uit te maken van hun gebeden. De volgende dag nam ik mijn gezin mee naar de begraafplaats en zagen we muziekgroepen op de graven vrolijke muziek spelen. Familie er dansend, met een bier in de hand of een sigaret in de mond, omheen. Met gebaren vroeg ik, wijzend op mijn camera, of ik foto’s mocht maken. Ik was welkom om dichterbij te komen. Een ander jaar gingen we naar een klein dorpje in de bergen waar een spoor van oranje bloemblaadjes – net als in de film Coco - de weg voor de zielen naar de voordeur van de oude huisjes leidde. Wijwater en wierook werden er overheen gesprenkeld. Sommige huizen openden hun deuren voor ons om hun prachtige ofrenda’s te laten zien. Met toewijding gevuld met foto’s van familieleden die dat laatste jaar overleden waren. Daaromheen brood, bier, en andere etenswaren waar de geliefden van hielden. Precies zoals het in de animatiefilm ook te zien is bij de familie van Miguel en zijn seniele overgrootmoeder Coco. Dochterlief en ik herkenden alle kleine details die belangrijk zijn bij deze viering. Ik heb tijdens de film wel wat traantjes gelaten om het gemis van juist dit soort mooie culturele pareltjes, waar wij altijd welkom waren om het mee te vieren en vragen te stellen. Om de Spaanse filmmuziek die me onderhand zo vertrouwd is geworden. Ik zie ons weer door de blubber tussen de graven door lopen, omdat iedereen uit dezelfde waterbron zijn water haalde en de begraafplaatsen geen verharde paden hebben. Of dat we op een eenzaam paard stuitten op de kleine begraafplaats, omdat een man met sombrero de graven van zijn naverwanten bezocht. Ik zie de oudjes voor me, gearmd met een rieten mandje vol kaarsen om na zonsondergang op het graf aan te steken. De vrouw natuurlijk met lange grijze vlechten op haar rug en een bontgekleurd keukenschort om. Ook herinneren dochterlief en ik ons de herdenkingsoptochten in het donker met de verkleedde Caterina - de elegant geklede dame van de dood - en de vele jongelui die als skelet verkleed gaan. Of het hilarische moment dat toen de bel luidde in een klein dorpje overal tegelijk de oude, afgebladderde deuren open gingen en ik overal tegelijk een foto wilde nemen met als gevolg dat ik als een kip zonder kop door het straatje heen en weer rende. Het zijn nu allemaal warme, ontroerende herinneringen. De film wekte het zoete gevoel van heimwee op. Ook een gevoel van dankbaarheid dat wij hier bijzonder genoeg deelgenoot van mochten zijn.

Gezapige gezelligheid

Er is een bepaalde gezapigheid voor nodig om huiselijke gezelligheid te waarderen; rusteloze geesten prefereren ongemak.
- George Santayana

Ons kleinste kuikentje is een tiener geworden. Ze is dertien jaar geleden in de Kerstvakantie geboren en haar verjaardag valt jaarlijks in de schoolvakantie. We waren net een dag terug van onze rondreis door een stukje van het Midden-Oosten toen er halverwege de middag vier keer de deurklopper ging en er telkens een vriendin van haar met een slaapzak en een hoofdkussen onder haar arm voor de deur stond. Niet lang daarna hebben we ze gedropt in de stad bij de Chocolate Company Café. Vijf tieners die daar samen een chocoladetaartje mochten verorberen. Ook een walhalla aan keuze tussen verschillende soorten warme chocolademelk hoorde erbij. Jongste dochter heeft goed haar weg kunnen vinden toen ze op haar elfde naar een totaal onbekende Nederlandse middelbare school ging. Heel erg spannend in zo’n enorm groot gebouw waar ze de eerste dagen haar weg niet door het gangenstelsel kon vinden. Waar ze erg moest wennen aan de bel en dan de haast om tijdig in je nieuwe lokaal terecht te komen. Ze hield de eerste spannende dagen de hele dag haar plas op, omdat ze niet naar het toilet durfde. Ze kende er niemand… En zie haar nu! Een groep lieve vriendinnen om haar heen waar ze alles mee deelt. Ze fietst met een vriendinnetje naar school waar ze mee afspreekt op de rotonde. Huiswerk wordt via social media na schooltijd doorgenomen. Ze kennen haar inmiddels zó goed dat ze haar met de meest attente cadeautjes verrasten. Ze hadden stad en land afgezocht om haar met precies hetzelfde armbandje, dat ze vlak voor de Kerstvakantie verloren was, te verrassen. Ze hadden een kilo ijsblokjes voor haar gekocht omdat ze de maffe tik heeft om op ijsblokjes te kauwen. Ze kennen elkaar pas anderhalf jaar, maar ik gun ze de levenservaring om met elkaar een geweldige middelbare schooltijd te doorlopen. Haar zussen hebben zo’n ervaring niet, omdat ze allebei moesten wisselen van school én land in die periode. Onze benjamin is geen typische jongste. We vinden haar bijvoorbeeld niet ongecompliceerd. Ze is ook geen flierefluiter. Ze is bloedserieus op school en zeer vlijtig. Ze weet ook wat ze wil in het leven, namelijk een Engelstalige wiskunde juf worden. De kans is groot dat ze deze zomer enig kind wordt thuis. Haar oudste zus woont al een tijd in Rotterdam op kamers en haar middelste zus hoort deze maand of ze aankomende zomer op campus gaat wonen in Middelburg. Ons kleine kuikentje kijkt daar niet naar uit. “Dan moet ik nog heel veel zomers alleen met jullie op vakantie!” kan ze hopeloos uitroepen. We zullen zien hoe het allemaal loopt. Beiden zussen hebben haar al laten weten dat als het zo uitkomt dat ze de zomers best met ons nóg een keer op reis willen.

Er is een nieuwe dynamiek ontstaan in ons kleine straatje. Zover ik me herinner hebben we een straatvereniging. Altijd geleid door de oudjes uit de straat. Een winterse bingo, een lentefietstochtje, een zomerse barbecue en een Nieuwjaarsreceptie. Veel vond plaats in een oubollig cafeetje in ons dorp of bij een vervallen gebouwtje van een ponyvereniging. De oudere garde rookte veel en dronk (te)veel. De laatste paar jaren is er veel verjonging in de straat gekomen. Deze mensen zijn ook in de organisatie van de straatvereniging gestapt en nu hebben we ineens heel andere activiteiten. De Nieuwjaarsreceptie was afgelopen weekend twee huizen bij ons vandaan. Buiten op straat. Rondom een open vuur. Met warme erwtensoep, vers gebakken oliebollen, warme chocomel, marshmallows boven het vuur maar ook veel flessen prosecco. Het was zó gezellig dat we spontaan met een groepje bij elkaar bleven eten, elk van ons nam wat lekkers van thuis mee. Eigenlijk dezelfde gezellige clan die op een decemberavond spontaan bij ons thuis een flink aantal flessen rode wijn achterover sloeg. De straatbarbecue hielden we afgelopen zomer ook in ons doodlopende straatje. Kindertjes speelden er gezellig omheen. Hun nieuwste inbreng is een ‘walking dinner’ aankomend voorjaar. Zo kunnen we gezellig ongegeneerd ‘gluren bij de buren’ . Ik ben heel benieuwd!

Bloedstollend

I think it’s part of my personality – I love to travel; I love different cultures and philosophies and perspectives on things.
- Martin Henderson

Het lukte ons niet het zonnetje van het strand mee te nemen naar Amman. Na vijf uur rijden over de Desert High Way - dwars door de kale, lege woestijn - was de hoofdstad in een deken van dikke mist gehuld. We hadden drie nachten in de kustplaats Aqaba doorgebracht. Heel eerlijk gezegd moesten mijn lief en ik wel even landen in dit hotel. Het lag tegenover een enorme moskee, in een straatje vol winkeltjes en restaurants. Aan de rand van de souqs. Een rommelig straatbeeld. Een donkere receptie als entree. Eenmaal op de ruime hotelkamers stroomde veel zonlicht binnen door grote ramen. Eén van beiden kamers had zelfs een balkonnetje met uitzicht op het publieke strand. Toch een fijne plek uiteindelijk. Nadat iedereen na aankomst zijn portie WiFi tot zich genomen had slenterden we naar het strand. Vrolijke kindjes waren aan het zwemmen in de zee. Moeders zaten met hun djellaba aan op het strand te kletsen. Mannen daarentegen liepen wel in hun zwembroek rond. We besloten op een terrasje te zitten met uitzicht op het strand, de ondergaande zon, en op Eilat aan de overkant van de Rode zee. Er was een grote promenade naast het strand, geflankeerd door palmbomen. In de branding lagen diverse bontgekleurde glasbootjes op de deinende golfjes te wachten op toeristen om een sunset tour te maken. Hun vrolijke muziek stond hard aan. Een heel relaxt tropisch sfeertje. De twee dagen erna snorkelden en zonnebaadden wij bij een luxe beach club aan South Beach. Dat kon daar gewoon in onze bikini’s. Op de lange steiger legden boten vol toeristen aan. Recht voor het strand was een gekleurde koraaltuin met veel soorten gekleurde visjes. Echt prachtig! Eenmaal op de terugweg naar de hoofdstad zagen we ontelbaar veel kapot geklapte autobanden naast de weg in het woestijnzand. Uitzicht op eindeloos saaie rijen elektriciteitspalen. De enige afwisseling tijdens de oersaaie rit waren de controlepunten (we waren vlakbij de grens van Saoedi Arabië en Irak) waar de kofferbak open moest. Hoe levendig waren dan de straten rondom ons strandhotel! We ontbeten in de ochtend op straat, slenterden in de avond over de souqs waar we heerlijke kruiden, thee, verrukkelijke chocoladenootjes, een koperen bewerkte schaal en zelfgemaakte kralenarmbandjes kochten. De tegenstellingen in dit land zijn groot. Qua weer, qua moderniteit, qua natuur en qua traditionele waarden. Maar boven alles toornt de enorme gastvrijheid van deze mensen uit. Een perfect land om rondreizend ons dertig-jaar-samenzijn te vieren!

Het laatste opwindende avontuur van deze reis beleefden we op de terugweg in het vliegtuig. Oudste dochter kwam nog de avond voor vertrek met het nieuws dat er veel vluchten op Schiphol gecanceld waren in verband met de voorspelde zware windstoten. We hielden de website in de gaten en vertrokken gewoon volgens plan richting de luchthaven in Amman. Het duurde daar trouwens eeuwen voordat we door de controle waren. Ze doorzochten de handbagage heel grondig en elke souvenir werd uit de Arabische krant gerold, gecheckt en weer terug ingepakt. Het was een vlucht van vier uur. Zo’n drie kwartier voor de landing in Amsterdam begon het…. We moesten plots de riemen om doen en plaats nemen in onze stoelen. Het vliegtuig schommelde heen en weer. Het zakte af en toe een flink stuk naar beneden. Oudste kind hield mijn arm vast met haar warme, bezweette hand. Na haar vliegavontuur in Taiwan door een tyfoon is ze bang. Het vliegtuig maakte een loop boven Flevoland en oudste dochter dacht dat we terug zouden keren. Zo ging dat afgelopen zomer ook in Taiwan…. Het toestel vervolgde echter zijn route en ging verschrikkelijk tekeer. Ik telde de bloedstollende minuten af op het schermpje. Ik zag een Islamitische vrouw bidden. Haar twee kleine zoontjes naast haar. Naast mijn lief zat een passagier met een spuugzakje klaar. De Jordaniër naast ons raampje had de stoel voor hem zo stevig vast dat zijn knokkels wit zagen. Mijn rug was nat van het (angst)zweet. Toen de wielen eenmaal Nederlandse bodem raakten klapten alle passagiers van opluchting en vol ontzag voor de piloot. Volgens mij wordt er nooit meer geklapt na landing dus dat zegt wel wat! Bij de bagageband zag ik de piloot staan. Ik wees mijn eega de held aan. “Hij ziet er heel aardig uit” zei ik erbij. “Loop er dan naar toe!” opperde mijn lief. Iets hield mij tegen. Mijn lief liep met uitgestoken hand naar hem toe en bedankte de piloot voor zijn stoere landing. “Also on behalf of my family” zei eega erbij. “This was the best I could do” antwoordde de piloot met een grote grijns op zijn gezicht. Niet veel later zagen we op de schermen in de aankomsthal dat het gros van de vluchten gecanceld of vertraagd was.

Zwart beroete theeketels

Wherever you go, go with all your heart.
- Confucius

Ik gil het uit. Met mijn gympies vol rood woestijnzand sta ik in de gespen van een snowboard. Bovenop een hoge woestijnduin. In de Jordanese woestijn Wadi Rum om precies te zijn. Ik glijd naar beneden van een steile helling. Ik heb nooit eerder gesnowboard. Ik zoek mijn evenwicht, gil en zoef naar beneden. Gaaf! Beneden worden we opgewacht in een bedoeïenentent met sterke, zoete thee. We hebben de nacht in deze woestijn doorgebracht in een erg luxe bedoeïenentent. We hadden zelfs twee slaapkamers en een eigen badkamer! Door de bewolking die dag gaf de zonnecel, gelegen op een rots, niet voldoende energie af. Gelukkig hadden we zaklampen mee. Er was trouwens ook geen stromend water. Het was die nacht werkelijk pikdonker en er was gewoon geen geluid. Mijn lief en ik konden maar moeilijk slapen daar… Die avond aten we met alle gasten samen op kleden in een grote bedoeïenentent. Een leuk internationaal sfeertje. Daarna gingen we buiten rondom het vuur zitten. Er werd muziek gemaakt en gezongen. Grote, zwart beroete theeketels stonden op het vuur om zoete bedoeïnenthee te maken. Overal brandden kaarsjes. Wij zaten onderuit op bontgekleurde kussens en warme dekens om ons heen. Een heel relaxte sfeer. Hoe anders deze zinderende ochtend op de zandduin! We rijden met Akram mee in de laadbak van zijn oude truck door de woestijn. We bezoeken allemaal verborgen juweeltjes in de woestijn. Een natuurlijke brug, een bergspleet met wandtekeningen van dromedarissen en een oase met twee bomen waar de bedoeïenen al eeuwen samenkomen om hun schapen, geiten en dromedarissen te laten drinken. Terwijl de meiden met hun papa naar de waterbron op de berg klimmen drink ik rustig mijn thee in de tent. Ik observeer de bedrijvigheid. Veel Jordaniërs met geruite shawls op hun hoofd buiten, een drinkbak waar omheen de beesten verzamelen en geluid van dromedarissen die luid protesteren. Binnen wordt de sheesha gerookt. Midden in de tent is een open vuur voor de hete kooltjes in de waterpijp en een zwart beroete theeketel staat te koken. Zo gaat het er hier natuurlijk al eeuwen aan toe. Toen we de dag ervoor de woestijn introkken deden we dat op de ruggen van vijf dromedarissen. We hobbelden twee uur lang door het mulle zand met op de achter- en voorgrond indrukwekkende bergen. Een landschap van kalmte en rust.

De dageraad van de eerste januari van het jaar 2018 brak aan met luid gezang uit de minaret. Een grootse moskee staat tegenover ons hotel in de kustplaats Aqaba. Nog geen tien kilometer van het Israëlische Eilat. Aan de Rode Zee. We hebben in deze strandplaats het nieuwe jaar ingeluid. En hoe! We hadden geen verwachtingen, want hier in het Midden-Oosten vieren ze ook het Islamitische Nieuwjaar. Het restaurant had een groot feest georganiseerd. Alle tafels waren gereserveerd. Wij hadden een VIP tafel toegewezen gekregen. We bleken de enige buitenlanders te zijn… De meiden kregen een lichtgevende roos bij binnenkomst. Er was een buffet en live muziek van twee muzikanten. Soms werd er door de mannen gedanst. De dames droegen allemaal een hoofddoek. Ik telde slechts vier andere vrouwen zonder... Ik droeg een eenvoudig zwart jurkje boven de knie en had speciaal een zwarte panty erbij aan getrokken. Ik was de enige. Het gaf helemaal niet. We voelden ons heel erg welkom. We werden zelfs (als enige) door de microfoon met onze naam welkom geheten! Bij het buffet werd ik persoonlijk door de manager aangesproken. Ik moest een vraag over Nederland verzinnen. Een bekende radio DJ deed namelijk een spel met vragen in het Arabisch. We begrepen er uiteraard niks van maar zagen wel dat iedereen heel enthousiast meedeed. En ja hoor toen kwam dé vraag! De DJ kwam naar onze tafel, sprak gelukkig Engels en wij wonnen een prijs. We voelden ons er wat ongemakkelijk bij, maar zo wilden ze ons gastvrij onthalen. Het licht ging uit, er werd afgeteld in het Engels, en toen was er vuurwerk. Niet veel later zagen we buiten op de promenade prachtig mooi vuurwerk boven de Rode Zee. Het was verschrikkelijk druk op straat. Veel Jordaniërs wensten ons ‘Happy New Year! Welcome to Jordan!’. En dat is precies wat we ons altijd zullen herinneren. Jordanië heeft een eeuwenoude traditie om reizigers welkom te heten. Dat voelen we. Een inspirerend mooi land. Met nog mooiere, lievere mensen.

Aqaba, 1 januari 2018

De natuur helpt

De natuur helpt je om jezelf te zijn, want niks hoeft. Alles is zoals het is en dat is goed.
- Ilonka Heideveld

We staan stil op een soort plateau en kijken uit over een overweldigende vallei. Een heel diepe bergspleet. De bodem was heel vroeger een oceaan. Dat is nog heel goed te zien. Prachtige rotsen die geslepen zijn door kolkende waterstromen. De kleuren zijn een palet van wit, naar zandkleur naar bordeauxrood. De hemel is blauw met zwemen witte wolken. De natuur is hier zo prachtig. Ons uitzicht is geen minuut hetzelfde. Overal waar we om ons heen kijken valt onze mond van verbazing open. Prachtige uitzichten. We hebben deze ochtend het genoegen om met Ahmad, onze Jordaanse gids van 23 jaar, een tocht door deze gorge te maken. We klimmen door bergspleten en dalen af door smalle gangetjes om langzaam naar de bodem te geraken. We zien uitstekende rotspartijen zoals in de beroemde scene in de Disney film Lion King. Ahmad overtuigt ons telkens weer dat we op zo’n rots moeten lopen om van het uitzicht te genieten. Doodeng. Hij heeft telkens gelijk. Onbeschrijfelijk mooi. Eén keer staan we zo dicht bij een afgrond dat we alle vijf een beetje bang uit onze ogen kijken. Ahmad niet, hij pakt onze GoPro over en loopt naar het randje. Het filmpje is fantastisch geworden blijkt later. Na twee uur klimmen en wandelen maakt hij een vuurtje van bij elkaar gesprokkeld hout en een stapeltje stenen. Hij kookt een heerlijke bedoeïenen maaltijd voor ons. Ook een pot met sterke bedoeïenen thee. Een half uurtje later zitten we in een cirkel rondom de gevulde pannen. Met Arabisch brood eten we uit de pan en het smaakt voortreffelijk! We beseffen heel goed dat deze plek in de bergen, met zulk warm licht en met deze verse gerechten en deze aardige jongeman Ahmad heel bijzonder is.

Alleen als je niet goed ter been bent mag je met paard en wagen naar De Schatkamer in de antieke stad Petra gebracht worden. Middelste dochter heeft toevallig een zere voet. Opgelopen tijdens de wandeling door de vallei de dag ervoor. Ik mag haar in het karretje vergezellen. En zo stappen wij terug in de tijd. Minstens twee eeuwen terug. We stellen ons voor dat reizigers uit het Midden-Oosten hier verzamelden om handel te drijven. Karavanen met dromedarissen, ezels, paarden en wagens vol wierook, parelmoer, kruiden, parels en goud. Oók wij reizen nu per paard en wagen door de lange smalle opening tussen de bergen naar het belangrijke centrum van deze rijke stad. Heel erg bijzonder. We zijn zó vroeg in de ochtend, en zó snel, dat er nog bijna niemand op het belangrijke plein is. Er liggen wat dromedarissen te suffen. Er staan wat ezels, wat Jordaniërs - met hun typische shawl om hun hoofd, een djellaba aan en zwarte Arabisch kool onder hun ogen - gemoedelijk te wachten op klandizie. Ze willen je graag gidsen of met een ezeltje of dromedaris door hun stad leiden. Dochter en ik wachten echter op de rest van ons gezin (die ter paard komen) en maken ondertussen geweldige foto’s. Daarna ontdekken we met z’n vijfjes de koninklijke graven, het amfitheater, een tempel en hopen ondertussen richting het afgelegen klooster te lopen… Het klooster ligt zo afgelegen dat er weinig bezoekers komen. We lopen helemaal verkeerd en keren helaas weer terug. De meiden willen niet nóg een keer. Zij slenteren liever zelf langs de uit rots gebeitelde gebouwen. Manlief offert zich op en loopt met mij mee. We klimmen in een rap tempo naar de top. Ik zweet me dood, hijg als een oud paard maar laat me niet kennen. Ik zie deze klim als een pelgrimstocht. Met als beloning het zicht op de uit rots gehouwen façade van het klooster. Beneden in het dorp heeft oudste dochter ondertussen leuk contact met lokale kindjes. De avond hiervoor waren we óók al op het plein voor De Schatkamer. In het donker. Het pad door de bergen was toen verlicht met echt brandende kaarsjes. Op het plein stonden heel sfeervol honderden kaarsjes te branden. We gingen er tussen zitten. Alle bezoekers moesten stil zijn. Geen flits gebruiken voor foto’s. We kregen kopjes thee. Er speelde iemand Arabische muziek op een panfluit. Een verteller vroeg ons onze ogen te sluiten en ons voor te stellen hoe het hier meer dan tweeduizend jaar geleden was. De vele handelaars uit het Midden-Oosten. Een 1001 nacht sfeer... Allemaal tegelijk mochten we onze ogen openen. Er waren lampen aangezet gericht op de façade van De Schatkamer. Prachtig! Onvergetelijk!

Wadi Rum – 29 december 2017

Het beloofde land

Go up unto…Mount Nebo in Moab, across from Jericho, and view Canaan, the land I am giving the Israelites as their possession. There on the mountain that you have climbed you will die.
- Deuteronomy 32:49-50

We kijken uit over een woestijn. De lucht is knalblauw. We staan op de berg Nebo. De zanderige heuvels voor ons zijn amber en okergeel van kleur. In de verte ligt een oranjekleurige mist over de heuvels. Een deken van zand en stof. Nog geen vijftig kilometer verderop ligt Jeruzalem. De hoofdstad van Palestina. Het is Tweede Kerstdag en wij kijken hier uit op het beloofde land Palestina. Net zoals profeet Mozes dat ooit deed. Hij werd zelf niet toegelaten in het beloofde land. Hij stierf op deze berg. Mozes werd volgens het Bijbelverhaal overigens 120 jaar oud. Hij is hier ergens in de buurt begraven. Zijn graf is echter nog niet gevonden… Deze heilige plek voor christenen is nog voor het jaar 400 ontdekt door een Romeinse non Etheria. Ze kwam langs deze plek tijdens haar pelgrimstocht. Het kerkje hier op de berg had (en heeft) prachtige eeuwenoude vloermozaïeken! Het dorp Nebo is ondertussen een belangrijke pelgrimsplek op weg naar Jeruzalem. Heel bijzonder voelt het om met Kerstmis in een Islamitisch land op een heilige plek zó dicht bij het Bijbelse verhaal te zijn. Jordaniërs leven hier naast elkaar. Met vriendelijkheid voor iedereen, ongeacht geloof of overtuiging. De situatie hier is nu heel actueel, omdat president Trump onlangs heeft uitgeroepen dat Jeruzalem de officiële hoofdstad van Israël is - en dus niet van Palestina. Veel Jordaanse mensen voelen zich net zoveel Palestijn als Jordaniër hoorde ik. Het eerste wat ons opviel toen we in Amman aankwamen waren de mannen met roodwit geruite doeken op hun hoofd die vastgehouden worden met een zwart koord rond hun hoofd. Dit traditionele hoofddeksel wordt een ‘keffiyeh’ genoemd. Het dient als bescherming tegen kou, zon, stof en zand. De roodwitte doeken (er bestaan ook zwartwitte doeken) worden specifiek als steun voor Palestina gedragen. De agaal (het zwarte koord) werd oorspronkelijk gebruikt om dromedarissen bij elkaar te drijven. De dromedarissen die we tot onze grote vreugde even later in de heuvels zien als we in een klein uurtje van berg Nebo naar de Dode Zee rijden. Toen ik een dag eerder in Amman in een souvenirswinkeltje een Jordaans vlaggetje voor op mijn backpack zocht werd me verteld dat ze alleen de vlag van Palestina te koop hadden. Prima!

De Dode Zee bevat dertig procent zout. Een oceaan negen procent. De Dode Zee is in werkelijkheid een zee die helaas terminaal is. Het waterpeil daalt namelijk drastisch. De zee droogt op en daarom wordt de concentratie zout zo abnormaal hoog. Hierdoor ontstaan ook grote spleten in de aarde rondom de zee, zo groot dat er zelfs een vrachtwagen in kan vallen. Wij konden vanuit ons Hilton Resort and Spa, heel erg decadent, met twee liften naar beneden waar we bij het strand aankwamen. We gingen het zoute water in via een drijvend zwembad in de zee. Heel bijzonder om op je buik of op je rug te drijven zonder te zwemmen! Je voeten blijven boven water tijdens het zwemmen. Je rolt ook om. Het is alléén niet fijn om het superzoute water op je ogen, op een wondje of op je lippen te krijgen… Na het zwemmen smeerden we elkaar helemaal in met bijna-zwarte, therapeutische modder uit de Dode Zee. De klei bevat een hoog gehalte aan calcium en magnesium dat helpt tegen allergieën. Bromine zorgt voor extra relaxatie, en de bitumen hebben verjongende eigenschappen voor de huid. We voelden ons dus als nieuw nadat we eenmaal met modder ingesmeerd, óók nog een massage op het strand kregen en de modder daarna in de zoute zee mochten afspoelen. De koperen zon zakte toen al langzaam in de Dode Zee… Een bijzonder tafereel.

Sweimeh, 26 december 2017

Echt naar iemand luisteren

Nowadays we have so many things that take our attention - phones, Internet - and perhaps we need to disconnect from those and focus on the immediate world around us and the people that are actually present.
- Nicholas Hoult

In de yogales mochten we elkaar aanraken. Zachtjes masseren. Zachtjes tikken met je vingers. Op iemands haar of op iemands rug. Ieder van ons vond het heerlijk. Iedereen vindt het toch fijn om aandacht te krijgen? Ieder mens heeft toch een behoefte om gezien en gehoord te worden? Iedereen verdíent het ook om aandacht te krijgen. Positieve aandacht is een vorm van erkenning en geeft je het gevoel dat je er toe doet. In deze tijd van hard hollen zijn échte aandachtsmomentjes schaars. Als ik naar ons pubergezin kijk hebben we op een dag eigenlijk maar drie échte aandachtsmomenten voor elkaar. Bij de voordeur zwaai ik ’s ochtends altijd iedereen uit met een gemeende kus. Bij het avondeten luisteren we met aandacht naar elkaars verhaal. Alhoewel er ook wel verhalen onderbroken worden moet ik eerlijk toegeven. Het derde momentje is het welterusten zeggen van de meiden. Gelukkig kunnen ook korte aandachtsmomentjes waardevol zijn. Door de dag heen ben ik toch vaak tegelijkertijd met verschillende dingen bezig. Of, op z’n minst, in mijn gedachten met iets anders bezig. Vluchtige momenten. Geen volledige aandacht. Goddank maken kleine momenten óók gelukkig. Als ze maar gemeend zijn. Er is denk ik haast geen mooiere vorm van aandacht dan volledig aanwezig zijn in een gesprek. Feestdagen en luie vakantiedagen zijn daar bij uitstek geschikt voor. Ik denk aan onze Jordanië rondreis. Veel tijd voor elkaar zonder afgeleid te worden door werk, school of sociale verplichtingen. Weg met die telefoon en volledige aandacht voor elkaar. Ik, als moeder, voor mijn kinderen. Mijn lief als vader voor zijn meiden. En ook de zussen voor elkaar. Afzonderlijk. Plus aan tafel als gezin met elkaar. Of de drie meiden onderling op hun gedeelde hotelkamer. En tevens mijn lief en ik samen, volledige aandacht voor elkaar. Reizen en onderweg zijn brengt ons de broodnodige aandacht. Hoe zalig al die aandacht voor elkaar!

Vandaag pakken we het vliegtuig naar koninkrijk Jordanië. Met z’n vijfjes naast elkaar. We vliegen in ruim vier uurtjes naar Palestijns gebied. Het land ingeklemd tussen de Dode Zee en de rivier de Jordaan. We verblijven eerst twee nachtjes in Amman, de hoofdstad met anderhalf miljoen inwoners. Daarna rijden we met ons gezin - via vele omzwervingen - met onze huurauto naar Petra. Quality time. Petra is één van de zeven wereldwonderen. Deze magische stad is de belangrijkste reden van onze reis. Naast het vieren van drie decennia liefde natuurlijk! De stad Petra is gelegen in een kloof in de heuvels en is gedeeltelijk uit de rotsen gehakt. Deze stad was ruim tweeduizend jaar geleden schatjehemeltjerijk. Rond het begin van de jaartelling woonden in Petra naar schatting 25.000 mensen. Hier is de legende ontstaan dat Petra de plaats is geweest waar Mozes gedurende de exodus van het volk Israël met een slag van zijn staf water uit de rots liet komen. Daadwerkelijk is het zo dat de Nabateeërs met hun kennis van waterhuishouding een nagemaakte oase schiepen en daarmee de bloei en de groei van de stad. Het water en de beschutte ligging maakten Petra tot een bevoorrecht plek voor karavanen uit het zuiden van Arabië. Overwegend beladen met luxe goederen voor kopers uit het gehele Middellandse Zeegebied. Luxe goederen zoals kruiden uit Indië, ivoor uit Afrika, parels uit de Rode Zee en zelfs wierook. De hars van de wierookboom werd in de antieke wereld ook als een bijzonder kostbaar offergave gezien. Door aardbevingen hebben de monumenten jaren lang onder de rotsen gelegen. Pas in het begin van de vorige eeuw is men begonnen met het opgraven van het oude Petra. Nu is er zoveel opgegraven dat je uren lang door de oude stad kunt dwalen… En daar hebben we alle vijf zo’n zin in! Na zonsondergang worden de paadjes romantisch met kaarsen verlicht. Je zou denken dat het grootste deel al opgegraven is, maar in werkelijkheid is pas 20% van de oude stad te zien. Dat geeft te denken over de schatten die nog onder de rotsen verstopt liggen…. We laten ons betoveren door deze mystieke stad. Vol aandacht voor elkaar, en vol aandacht voor deze weelderige omgeving.

Goed gezelschap

People will walk in and walk out of your life, but the one whose footstep made a long lasting impression is the one you should never allow to walk out.
- Michael Bassey Johnson

Achter het raam keken we de besneeuwde wereld in. Onder het licht van een lantaarnpaal zagen mijn lief en ik onze logee uit Mexico glibberen met mijn fiets. Tijdens het avondeten had hij nog trots gezegd dat fietsen hem prima af ging. En dus vertrok middelste dochter met hem op de fiets richting de bioscoop. Er was die dag wel twintig centimeter sneeuw gevallen. En het blééf sneeuwen! Er gold code rood, dus manlief en ik wilden eigenlijk niet met de auto de deur uit. Na twintig minuten belden ze of we ze alsjeblieft op konden komen halen. Ze stonden nog maar aan het einde van de straat. Tegen die tijd lag ik al slap van het lachen achter het raam. Elke keer als hij op de fiets wilde stappen ging hij onderuit. Ik had ze van fiets zien wisselen maar het mocht niet baten. Fietsen ging écht niet. Mijn lief had dezelfde ochtend winterbanden onder zijn auto laten zetten dus zijn we met die auto rustig naar de bioscoop gereden. Eerder die dag hadden we ook al onvergetelijk momenten beleefd met onze Mexicaanse logee. In het Mastbos. Ik wilde hem mee nemen naar het besneeuwde bos. Onze dochter zat namelijk de hele dag op school... Totdat ze onverwachts om twaalf uur ijsvrij kreeg! We togen met z’n drietjes naar het sprookjesachtige Mastbos en ik maakte Last Christmas-achtige filmpjes van ze. Zijn eerste sneeuwbalgevecht. Zijn eerste stappen in de maagdelijk witte, krakende sneeuw. “Het voelt aan als een vloerkleed onder mijn voeten.” En “Kijk, ik laat een spoor achter me!” waren zijn reacties toen hij met z’n speciaal aangeschafte, nieuwe snowboots in de vers gevallen sneeuw stond. Het bleef die middag sneeuwen en we bleven wandelen, lachen en sneeuwballen gooien. Het stel was helemaal wit van de sneeuwballen die raak waren. Hij zei dat hij dit nooit van zijn leven zou vergeten. Is dat niet fantastisch, dat we hem zo’n mooie herinnering aan Nederland gegeven hebben?

Ook voor ons is dit moment onvergetelijk geworden. De mensen met wie je je omringt maken je gelukkig. Hij is drie jaar lang met onze dochter goed bevriend geweest in Mexico. In een leuke groep jongelui. Jongens en meiden. Zijn beste vriend had ons deze zomer ook al opgezocht. Deze twee Mexicaanse vrienden waren samen een paar maanden op uitwisseling in Berlijn. In het restaurant in het Mastbos trokken we onze natte handschoenen, shawls en beanies uit. We trakteerden hem op een kop Hollandse warme chocomel met slagroom. Deze smaakt toch het allerbeste na een middag in de sneeuw. Zijn treinreis naar Breda was een dag eerder door de sneeuwval gruwelijk geweest. Zijn trein stond uren vast in Amersfoort. Uiteindelijk kon hij mee in een overvolle trein naar Amsterdam waar hij overstapte richting Rotterdam. Daar hebben we hem in de avond opgehaald. Terwijl het buiten sneeuwde en binnen de openhaard brandde, hebben we die avond met hem diverse Hollandse stamppotten gegeten met rookworst en uitgebakken spek. Goed sociaal contact hebben is een hoge geluksfactor. Nieuwe herinneringen samen maken was het mooiste cadeau wat ze elkaar konden geven. De dag erna is hij in z’n uppie door het zonnige, witte Breda naar het oude centrum gewandeld. Op z’n nieuwe snowboots natuurlijk. Met een fiets aan z’n hand. Dochterlief kwam hem na schooltijd vergezellen. Zo hebben ze deze paar dagen hun tijd samen doorgebracht. De volgende ochtend heb ik hem op het station afgezet. Hij treinde verder naar Brussel. Na een paar dagen reisde hij verder naar Parijs, waar zijn ouders ook heen vlogen om met hem de Kerstdagen door te brengen in Europa. Op het station benadrukte hij nogmaals dat deze laatste dagen zijn mooiste herinnering aan de vijf maanden in Europa waren. Heimelijk zag ik dat hij op z’n telefoon een close up foto van dochterlief had gezet. Hij zag mijn blik en zei toen zacht: “Dit vind ik zo’n mooie foto van haar… “ Ach.

Hard huilend

The greatest evil is physical pain.
- Saint Augustine

Wat kun je doen met een hard huilende dochter boven op haar kamertje? Hoe ga je om met het grote verdriet van een puber? Ze was gevraagd om Zwarte Piet te spelen op een basisschool in Breda. Ze had al van haar school bijzonder verlof gekregen. Ze keek er enorm naar uit. Wat we niet voorzien hadden was dat ze in het ziekenhuis zouden zeggen dat ze het niet moest doen. Een dag voor het bezoek van de Sint was jongste dochter in het ziekenhuis. Voor een uitgebreid allergie onderzoek. Ze is overgevoelig voor een stofje waar haar huid regelmatig mee in aanraking komt. We weten alleen niet welk stofje. Daarom kreeg ze dertig pleisters op haar rug met diverse stofjes die bekend staan om hun allergische eigenschappen. Ze mocht een week niet douchen, en dus ook geen zwemtraining. Wat we niet beseften was dat zwarte schmink tot ver over de haargrens gesmeerd wordt. Niet erg handig als je een week niet mag douchen. Wat eigenlijk nog erger was is dat ze niet tegen make up op haar gezicht kan. Haar huid zwelt dan op, jeukt en er ontstaat eczeem op haar oogleden. Dat ongemak had ze er voor over. Echter, het zou ook invloed hebben op de allergische reacties van de dertig pleisters op haar rug. En precies dáárom was de dokter in het ziekenhuis geen fan van haar Pietenverkleedplan. Ik heb nog gebeld met de basisschool of ze een roetveegpiet mocht zijn, met alleen wat roetvegen op haar gezicht. Deze school werkte echter met echte Zwarte Pietjes. Was het een idee dat ze toch ging, alleen maar om te kijken? Dat zou natuurlijk een marteling worden. Daarom voelde ze zich die middag dus heel miserabel op haar slaapkamer. Ik kon haar niet troosten. Mijn lief opperde vanaf zijn werk om haar op te beuren met een bioscoopbezoek. Ik stelde het haar voor en door haar tranen heen chanteerde ze me ook nog met een bak popcorn voor tijdens de film! Op 5 december zaten we dus met z‘n viertjes in de bioscoop. Met popcorn op ons schoot. De zoete familiefilm ‘Wonder’ te kijken. Een gelukkig kind. De volgende ochtend zijn de pleisters in het ziekenhuis verwijderd. Weer een paar dagen later bespraken we de uitslag met de arts. Tóch een allergie opgespoord. Voor parabenen.

Onze middelste dochter heeft ook net allergietesten achter de rug. Ze niest al jaren wanneer ze wakker wordt. Soms wel dertig keer achter elkaar. Uit de recente bloedtesten bleek dat ze behoorlijk allergisch is voor huisstofmijt. En nog erger is dat ze ook allergisch is voor honden- en kattenhaar. Wij hebben twee heel lieve poezen thuis. Middelste dochter verhuist - als alles volgens plan loopt - deze zomer naar een studentenkamer. Tot die tijd houdt ze het niezen nog wel vol, zei ze. Zelf zit ik ook in het lappenmandje. Ik breng de laatste twee maanden regelmatig bezoekjes aan de huisarts, de fysiotherapeut en de acupuncturiste. Ik heb door het lange staan in het warenhuis iets in mijn bekken geforceerd. Ik kan al ruim zes weken niet meer lang staan zonder pijn. Lang zitten gaat ook niet goed. Een aflevering op Netflix kijken lukt niet meer zonder pijn. Een langere autorit is ook niet meer pijnloos, net zo min als lang tafelen. Mijn bilspieren worden wekelijks los gemasseerd. Het mag helaas nog niet baten. Het werd tot een paar dagen terug alleen maar erger eigenlijk. Het straalde ook uit naar mijn kuit en zelfs voet. Alleen als ik plat in bed lig ben ik helemaal pijnvrij. Dus in de drukste maand van het jaar houd ik me schuil. Ik ben veel thuis. Volg veel yogalessen om mijn bilspieren te rekken. Ik sta eigenlijk stil bij het ritme van de natuur. De natuur keert in de winter ook naar binnen. Om alles tot rust te laten komen. De dieren maken zich op voor hun winterslaap. Ik hóud wel van samenzijn in december. Ik hield onlangs spontaan een burenborrel thuis en een Mexicaanse vriend van middelste dochter logeert gezellig een paar dagen bij ons. Hij ziet voor het eerst sneeuw! Ik geniet zéker van gezelschap, maar verlies me niet in alle drukte. Mijn agenda puilt niet uit. Ik zoek ook de stilte op. Pijn vreet namelijk energie.

Lichtjesfeesten

Any celebration meal to which guests are invited, be they family or friends, should be an occasion for generous hospitality.
- Julian Baggini

Decemberfeesten zijn lichtpuntjes in donkere dagen. Als het buiten steeds sneller donker wordt begint het seizoen om dankbaar te zijn. Dat vieren we gezellig met rituelen die in het teken staan van lichtjes. Het begint natuurlijk met Sint-Maarten op 11 november. Als kind ben ik jaarlijks met een zelfgemaakt lampionnetje voor snoep langs de deuren in de buurt geweest. Onze drie kinderen kennen deze Hollandse traditie echter nauwelijks. Vervolgens schuiven ze in Amerika op de vierde vrijdag in november aan voor het Thanksgiving dinner. Om dankbaarheid te tonen. De jaren dat wij daar woonden werden we uitgenodigd aan de grote eettafel van de oude landgoedeigenaar waarvan wij ons huis huurden. Wij namen dan onze twee kleine kindjes en het toetje mee. Het oer-Hollands Sinterklaasfeest is het feest van overvloed. Dit is de derde keer dat we het thuis met surprises vieren. Een groot plezier! Ook de eerste keer dat onze oudste niet meer thuis woont trouwens. Ze komt gezellig naar huis voor Pakjesavond. En dan Kerstmis. Het ultieme feest van de lichtjes. Het nieuwe kind op aarde dat komt vertellen over liefde en vergeving. Wij reizen als gezin vaak op de vrije dagen rondom Kerst. Zo ook dit jaar. Tijdens al deze winterse feestdagen geven we elkaar aandacht met kleine geschenken, om te laten zien hoe dankbaar we zijn voor ons leven en voor elkaar. We zoeken naar kleine cadeautjes, schrijven gedichten en maken gerechten om samen op te eten. Ik vind het een genot dat wij dat, zonder enige verplichtingen, als gezin met elkaar mogen vieren. Daar ben ik heel dankbaar voor. Ik hoop vanuit mijn hart dat dit voor altijd zo mag blijven. Het delen van wat je hebt met anderen maakt je leven mooier. Ik besef heel goed dat de ongedwongenheid in ons gezin mogelijk niet eindeloos zal duren. Over niet al te lange tijd krijgen wij misschien geliefden van onze meiden over de vloer. Ik hoop dat onze gezinstradities en rituelen ook dán gemoedelijk en sfeervol blijven. De afgelopen week stond helemaal in het teken van lege dozen bewaren, gesloten slaapkamerdeuren waar eerst aangeklopt moest worden en het raden wie welk lootje getrokken heeft. Heerlijk!

De wintereditie van het concert van Guus Meeuwis bracht me dit weekend in een soort Sinterklaasachtige, maar zeker ook een winterse stemming. Met een vriendin had ik op vrijdagmiddag bij de pashokjes in de Esprit Outlet in Amsterdam afgesproken. Vlakbij Ziggo Dome. We hebben persoonlijk elk rek in de outlet gecheckt op leuke, warme vesten en hippe jurkjes. Met elk een winkelwagentje vol kleding togen we naar de pashokjes. Er bleef nauwelijks iets over wat leuk genoeg was om mee naar huis te nemen. Na een bakje friet zijn we rustig de Ziggo Dome ingelopen. We zaten op een ring bovenin, maar met goed uitzicht op Guus, Sinterklaas en zijn podiumgasten zoals Diggy Dex en Andre Hazes. Guus zong al zijn bekende deuntjes en wij zongen ze uit volle borst mee. Ziggo Dome stond op z’n kop. De mensen achter ons dansten wild op de muziek en het bier gulpte net zo wild uit hun glazen. Mijn vriendin had halverwege het concert gewoon nat plakkerig haar en een behoorlijk nat T-shirt aan! Toen pakte ik de spijkerbroek van de jongen achter me beet en schreeuwde hem toe dat veel van zijn bier over ons heen viel. Hij was al flink aangeschoten. Ook werd er achter ons gerookt door deze groep. Niet al te lang daarna liepen we - ver voor het einde van het concert - de Ziggo Dome uit. Juist dít concert van Guus bleek een concert van record lengte te zijn! Helaas moest ik de laatste trein naar Breda halen. Meteen bij de ingang van het NS station las ik dat de volgende dag pas weer treinen naar Breda zouden rijden. Er was iemand vlakbij Breda voor de trein gesprongen. Ik kon via veel steden en stoptreinen terug in Breda komen. Ik belde mijn vriendin in de auto om te overleggen wat ik zou doen. Mijn lief stelde voor me op te halen in Rotterdam. Het stoptreintje - met een flinke vertraging - richting Rotterdam stopte in elk gehucht en reed tergend langzaam vanwege de winterse, dikke mist. Terwijl Guus nog lang zijn liedjes zong, Lee Towers ontving op het podium en wervelende toegiften speelde kwam ik feitelijk pas de volgende dag thuis. De sloten van onze Volvo waren dichtgevroren. Na verschillende mislukte pogingen de autodeur te openen is mijn lief maar in zijn bedrijfsauto gesprongen op weg naar mij. We kwamen samen heel laat thuis in een wit, koud en mistig Breda. Guus heeft me zéker in winterse sferen gebracht!

Als water door mijn handen

Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma - which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition.
- Steve Jobs

Waar ben je je meer bewust van de eindigheid en de zin van het leven dan op een afscheidsceremonie? Je zoomt even uit en kijkt met een helicopterview terug op je eigen leven. Tijdens het luisteren naar mooie muziek dwalen mijn gedachten af. Het eerste besef dat naar boven komt is heel cliché: wat gaat de tijd ongelofelijk snel! Het voelt alsof de tijd als water door mijn handen sijpelt. Ik zie mijn familie niet vaak. Dat is meteen een understatement, want ik heb sommige nichten en neven in geen twintig jaar gezien… Toch herken ik meteen hun stem en ogen. Ook al zijn het nu kale of grijzende vijftigers. En dat is uiteraard wederzijds. Zij zien mij natuurlijk ook als een grijze bijna-vijftiger! Terwijl ik door de hoge ramen van de oranjerie het herfstige bos in staar luister ik naar mooie, soms aangrijpende en soms lachwekkende anekdotes. Ik spiegel veel aan mezelf. Het overlijden van míjn moeder, en later míjn vader. Míjn eigen afscheid van míjn ouders. Verlies hoort onlosmakelijk bij het leven. Eens in de zoveel tijd moet je iets of iemand loslaten. Dat hoort bij het leven. Ik zie een zorgvuldig uitgezochte diashow voorbij komen en herken de gezichten uit een soms ver verleden. Na de mooie ceremonie komen we bij elkaar om wat te eten en te drinken. Er wordt veel omhelsd en naar elkaars verhalen geluisterd. We praten wat af met elkaar. Wisselen ervaringen en nieuwtjes uit, vertellen verhalen over ons leven, onze kinderen en reizen. Ik heb een verschrikkelijk reislustige familie. Ik vind het fijn dat mijn moeder vele malen genoemd wordt. Ik vergeet de tijd. Mijn zintuigen staan helemaal open en van binnen voel ik het stromen en tintelen. Ik vergeet bijna dat ik op een afscheid ben. Ik geniet van de hereniging met mijn familie en er worden telefoonnummers uitgewisseld en beloftes voor een weerzien gemaakt. Ook al zal dit misschien niet plaatsvinden dan is deze middag tóch een warme herinnering.

Ook de dagen erna denk ik nog veel aan de reünie en het vervliegen van de tijd. Hoe ouder je wordt hoe sneller de tijd gaat. Er zou een verklaring voor zijn. Als je jong bent gebeurt er nog veel in je leven. Meer avonturen en nieuwe indrukken. Het wegvallen van het laatste zorgt ervoor dat je het gevoel krijgt dat de tijd nu veel sneller zou gaan dan vroeger. Sinds het jong overlijden van mijn moeder stel ik niets uit. Ik besef als beste dat het leven (te) kort kan zijn. Geniet nu! Vier het leven! Geen tijd voor weemoed. Mijn lief en ik vieren ons drie-decennia-lang gezamenlijke leven met een prachtige rondreis door Jordanië. Volgende maand. Onze drie meiden gaan natuurlijk mee en we gaan de liefde en het leven vieren! We hebben een auto gehuurd en crossen daarmee het prachtige en avontuurlijke land door. We reizen via Amman naar de Dode Zee waar we zullen dobberen op het superzoute water. We reizen via een National Park, waar we kunnen wandelen en paardrijden, naar één van de zeven wereldwonderen. Petra staat hoog aan mijn lijstje van bezienswaardigheden die ik heel graag wil bezoeken. We gaan, tot de zon ondergaat, rond slenteren op deze unieke plek op aarde. We gaan samen met elkaar nieuwe onvergetelijke herinneringen maken. We gaan weer eens in een woestijn onder de heldere sterrenhemel slapen. Kameel rijden. Ook een paar dagen snorkelen in de Rode Zee. De onderwaterwereld moet daar heel mooi zijn. Ik probeer niet te hoge verwachtingen te hebben, omdat we naar mijn idee al op de allermooiste plek op aarde hebben gesnorkeld. Namelijk in Belize. We gaan er ook samen het nieuwe jaar inluiden. Een nieuw, verschrikkelijk spannend jaar voor ons gezin. Onze middelste dochter hoopt haar diploma te halen en gaat studeren en meteen op campus wonen. Het jaar waarin onze oudste dochter hoopt op uitwisseling te gaan, naar Korea. We zijn natuurlijk heel trots op onze meisjes en heel dankbaar dat ze de dynamische wereld van nu met een open blik betreden. Het avontuur durven aan te gaan. Stiekem ben ik ook heel blij dat onze jongste nog gewoon even lekker een paar jaartjes gezellig bij haar papa en mama blijft wonen.

Troep, vuil en afval

"Make your home as comfortable and attractive as possible and then get on with living. There's more to life than decorating."
- Albert Hadley

Aargh! Kattengrit rolt over de vloer in de bijkeuken. Vies kattengrit nog wel. Wat een hel om de vulling van de kattenbak in zo’n plastic zak te gieten. Inclusief de nat geplaste krant die onder in de kattenbak ligt. Dit heb ik nooit eerder zo hoeven doen, maar we hebben sinds kort nieuwe vuilnisbakken. Gescheiden huisafval. Grote containers naast het huis met een blauwe, een oranje en een groene deksel. Zelf hebben we ook nog een grote grijze container met een gele deksel uit Mexico mee genomen. Deze werd al twee jaar door ons gebruikt voor gescheiden plastic afval. Nu dus voor het huisvuil wat over blijft na scheiding. En daar zit ‘m de kneep. We moeten die container met de hand legen in een ondergrondse container in een andere straat. Dus al het huisvuil moet in een afgesloten zak weg gegooid worden. Ook kattengrit. Anders kunnen we het niet overhevelen naar de ondergrondse container. Een container met een soort laadklep. Zo wilde ik vanmorgen bij het stofzuigen van de slaapkamers even snel de prullenbakjes legen. Dat is niet meer zo makkelijk en routineus als het altijd ging. Ook deze prullenbakjes moeten, net als de kattenbak, in een zak geleegd worden. Niks mag meer los in de container gekieperd worden! Ik heb er nog geen handigheid in, en wéér rolt er van alles uit de prullenbakjes over de vloer in de hal. Aargh! Helemaal niet handig dat nieuwe systeem. Ik gebruik nu zelfs méér plastic zakken… Meer milieu belastend. Er zijn plekken toegewezen door de gemeente waar we het restafval mogen storten. En de drie containers worden om de week geleegd in een vuilniswagen. We hebben een pasje met pincode toegestuurd gekregen voor de ondergrondse verzamelcontainer en ik verwacht dat heel spoedig ons restafval gewogen gaat worden. Ik voorspel zelfs dat in de verdere toekomst daar ook boetes aan zullen komen te hangen.

In de hal op de eerste verdieping ligt veel troep. We zijn weer druk met de Marokkaanse douchecel in de weer geweest. Mijn lief heeft de muren en de vloer na de zomer prachtig in leemkleurige tadelakt gezet. Een nieuw plafond erin. Daar is een spotje in geplaatst. Aan mij de simpele taak om het perfecte lampje er bij te kopen. Ik heb er online al uren aan besteed. Een LEDlampje met weinig graden Kelvin en weinig wattage zodat er warm licht uit het spotje straalt. De eerste bestelling bleek geen LED maar een halogeenlampje te zijn. De bestelling weer terug gestuurd en omgeruild voor een LEDlampje. Onnozel hebben we de trafo boven het plafond laten hangen waardoor het nieuwe, kostbare LEDlampje al snel doorbrandde. Weer nieuwe (halogeen) lampjes en wederom een andere trafo aangeschaft. Nu werkt het! De regendouche en de handdouche hangen prachtig. De vloer bleek echter te lekken. Ook dat heeft mijn lief weer gerepareerd. Ik heb onlangs het plafond en de deurpost geschilderd. De hal ligt daarom bezaaid met flessen chemicaliën voor de waterdichtheid van de vloer, potten verf voor het houtwerk, verfdoeken, schuurpapier, plastic bakjes met schone en gebruikte verfrollers en stapels kluskleding. Ik ben de troep ineens zó zat! De glazen deur werd ook nog foutief geleverd waardoor het weer zo’n vijf weken duurt voordat de juiste deur geplaatst wordt. Mijn geduld begint op te raken. Ik kocht online twee praktische handdoekhaakjes voor aan de glazen deur. Gek genoeg werd er één snel en gratis bezorgd. De tweede vergde veel meer geduld. Ook ineens meer kostprijs en bezorgkosten. Gedoe. Ik krab op mijn hoofd. Kan er dan ook niets gewoon eenvoudig en moeiteloos verlopen bij de aanleg van deze douchecel? En ineens, na thuiskomst van hardlooptraining, laat mijn lief de kant-en-klare douche zien. Ik mocht zelfs meteen douchen. Na een half jaar! Ik hunkerde zo naar een ontspannen en verkwikkende douchebeurt! Een sfeervolle, warme douchecel. Alleen nog geduld opbrengen voor het leveren van de gedeeltelijk gezandstraalde glazen douchedeur. Gaat dit in 2017 nog plaatsvinden?

Oude besjes mankementen

Just as your car runs more smoothly and requires less energy to go faster and farther when the wheels are in perfect alignment, you perform better when your thoughts, feelings, emotions, goals, and values are in balance.
- Brian Tracy

De laatste keer dat ik mijn grote liefde had gezien was eind augustus toen we alle vakantiespullen ophaalden. Ons geliefde retrocampertje stond daar gewond bij de garage te wachten op herstel. We haalden een krat met zanderige snorkelspullen, een tas met gebruikte strandlakens en manden vol leesboeken en spelletjes mee naar huis. Kort daarvoor, vlak voor de Nederlandse grens, trok onze bus het niet meer. Na duizenden kilometers rond gereisd te hebben door Europa gooide hij het bijltje erbij neer. We lieten hem naar monteur Peter slepen, want deze monteur kan goed voor ons oude besje zorgen. Peter heeft de oude motor eruit gehaald en deeltje voor deeltje uit elkaar gehaald, schoongemaakt en terug geplaatst. Maar monteur Peter heeft nóg veel meer aandacht aan de bus besteed. De roestplekjes bij de schuifdeur en de voordeur zijn behandeld en opnieuw gespoten. Onder de bumper op de achterkant moest zelfs een plaat gelast worden vanwege de flinke roest die gaten veroorzaakt had. Ons campertje is eigenlijk helemaal opgelapt door monteur Peter. En terwijl antieke bus de goede zorg van Peter kreeg bedachten mijn lief en ik dat we dan ook maar meteen schuifraampjes achterin moesten laten zetten. De meiden smólten namelijk achterin bij tropische temperaturen! Tegelijkertijd heeft monteur Peter het voorraam eruit getild omdat er soms regendruppels op een batterij van de knipperlichten lekte en dat zorgde voor kortsluiting. Een nieuw rubber werd om het voorraam geplaatst. Als laatste hebben we de twee voordeuren van de bus uit elkaar laten halen. De ramen vielen namelijk plots naar beneden. Als we tijdens het rijden het raam tot halverwege open hadden staan stortte de ruit zowaar naar beneden. Ik vind dat soort mankementjes wel charme geven aan onze bus. Mijn lief wil echter dat de bus gewoon perfect functioneert. En dus werd ook de gammele handrem gerepareerd, want die zorgde wel eens voor hilarische tafereeltjes als de bus langzaam uit zichzelf begon te rijden… En zelfs de koppeling is nu hersteld die, in mijn ogen heel charmant, haperde als je van z’n vier naar z’n twee wilde schakelen. Toen ik onze hippiebus afgelopen week kwam ophalen op mijn vouwfietsje zag ik hem in de verte al staan. Ik kreeg meteen een lach op mijn gezicht en een warm gevoel. Onze grijze bolide met wit dakje en felgekleurde retrogordijntjes. Fietsje achterin en onderweg naar huis ervaren hoe de ‘nieuwe’ bus rijd. Precies zoals ik het schrijf dus. Als een nieuwe bus. Hij rijdt anders, ruikt anders, schakelt anders en start heel anders. Het charmante gepruttel en eerst even afslaan is verleden tijd. De bus start in één keer. Als een splinternieuwe bus. Ik ben heel blij dat ik onze kampeerauto heb leren kennen met zijn schattige oude-besjes-mankementen. Maar ik ben toch ook blij dat hij nu rijdt als een nieuwe Volkswagen.

Om de motor alvast een beetje in te rijden voor volgende zomer gaan we naar Friesland. We bezoeken in de avond het Kuinre bos dat omgetoverd is in een griezelig Halloween bos bij volle maan… Het stikt er van de enge clowns, griezelige identiteiten die bij je blijven plakken en vlak achter je lopen. Ik had het angstzweet in mijn nek en over mijn rug lopen. Op een begraafplaats kroop er een enge vent over de grond achter me aan. Ik liep achteruit en struikelde over een grafsteen… Achterover in de modder. Ik trok ondertussen oudste kind aan haar jas mee naar de grond. In mijn ooghoek zag ik een man met een skeletpak uit een open graf omhoog komen. Hij stikte van het lachen! De schrik van mijn leven had ik ook toen ik iets aan de linkerkant van het pad hoorde ritselen. Ik riep tegen iedereen “ Ssst, ik hoor iets…” Op het moment dat we muisstil waren rolde er een metalen blik de helling af, recht op ons af. Ik schrok me werkelijk kapot. Natuurlijk waren er ook weer kettingzagen, zogenaamde lijken aan een galg die ineens tegen je praten en er werd een fotootje gemaakt waar achteraf een clown op de achtergrond tussen ons in staat. Na al die commotie zijn we relaxed naar huis gereden in onze ‘nieuwe’ hippiebus. Deze week hebben we de bejaarde bus weer gestald in een droge boerderijschuur. Over een half jaar zullen we hem weer ophalen. En dan zal ik weer een reis uitstippelen naar mooie plekjes in warme landen waar de bus ons heen kan brengen.

Yoga is heerlijk

Yoga, an ancient but perfect science, deals with the evolution of humanity. This evolution includes all aspects of one's being, from bodily health to self realization. Yoga means union - the union of body with consciousness and consciousness with the soul. Yoga cultivates the ways of maintaining a balanced attitude in day to day life and endows skill in the performance of one's actions.
- B.K.S. Iyengar

Yoga is heerlijk, vooral als je een stijl kunt vinden die helemaal bij je past. En die stijl wisselt bij mij merk ik. Je kunt kiezen voor één van de twee grote stromingen: yin of yang. Volgens de traditionele Chinese filosofie manifesteert de levensenergie Qi zich in het universum in twee energieën : yin en yang. Yang-yoga is krachtig en in beweging. Yin-yoga is juist meer verstild en aards. De twee jaar dat ik nu in Nederland woon ben ik weer terug op mijn ‘oude’ yogaschool. Daar worden elke dag van de week verschillende lessen gegeven. Door verschillende leraren. De hele dag door. Volop keus. Ik volg normaliter behoorlijk fysieke lessen met veel beweging. Ik draag dan een sportbeha en zweet vaak tijdens de yang lessen. De afgelopen maand bespeur ik echter een ommezwaai in mijn voorkeur. Door mijn werkrooster moet ik soms uitwijken naar andere lessen dan mijn gebruikelijke lessen. Yin-lessen waarin met de vijf elementen gewerkt wordt. Veel aanraking en meditatie. Ik draag tijdens deze les juist vaak een warm vest en warme, Peruaanse sokken van alpaca wol. Die gaan de hele les niet uit…. Ik heb meer behoefte aan yin sinds ik alweer ruim twee maanden werk. Yin is de maan en yang is de zon. Yin is de schaduw en yang is het licht. Yin is de inademing en yang is de uitademing. Yin is meer zwart, koud, stevig, aarde, vrouwelijk, naar binnen gekeerd en op de aarde gericht. Yang is meer wit, warm, bewegelijk, veranderlijk, licht, mannelijk, open en naar de hemel gericht. Je kunt ze in alle lagen van het bestaan terugvinden. Ze bestaan alleen in relatie tot elkaar en zoals niets zelfstandig kan bestaan in onze wereld, kunnen yin en yang dat ook niet. De stippen in het symbool laten zien dat ze ieder hun tegenpool in zich dragen en de potentie hebben om in elkaar te veranderen. Yin is vrouwelijk ten opzichte van yang, maar van twee vrouwen kan de een meer yin zijn en de ander meer yang. Iets kan dus het ene moment yin zijn en het andere moment yang. Ze tollen in elkaar rond en om elkaar heen, in een eeuwige, onafscheidelijke, vloeiende dans op zoek naar de perfecte balans: de kringloop van het leven. Yin en yang.

Ik vind het mooi om te zien dat je lijf zelf de behoefte aangeeft voor meer yin of yang. Je lijf zoekt zelf een balans. Yoga draait dan ook om het samenbrengen van die twee. Aan de ene kant ontwikkel je je gevoelsleven, leer je je overgeven aan situaties en leer je luisteren naar de intuïtie. Dat is het gedeelte waarin mijn Amerikaanse yoga juf thema’s bespreekt en ons spiritueel voedt. Anderzijds is yoga ook fysiek inspannend en train je je wilskracht en doorzettingsvermogen. Dat zijn mijn wekelijkse power yoga lessen. Dat ik meer behoefte krijg aan yin yoga blijkt zelfs een trend te zijn. De reden dat yin yoga zo aan populariteit wint, is omdat ons dagelijks leven vaak zo uitgesproken yang is. We vinden het zichtbare belangrijk. Competitie en kracht leiden vaak naar een energiek en jachtig bestaan. Dit kan een positieve energie zijn. Het kan ook de overhand krijgen en ervoor zorgen dat je moeite hebt om te ontspannen. Mensen met een teveel aan yang hebben vaak last van slaapproblemen, maagzuur, voortdurende honger of emotionele instabiliteit. Bij teveel van het één kun je ervoor kiezen om het ontbrekende element te stimuleren. Dan kan een yin les de juiste keuze zijn. Ik heb een verre van jachtig leven. En toch verlang ik naar aarden en verstilling. In de jaren dat ik in het buitenland woonde en yoga min of meer de leidraad was in mijn dagelijks leven begon mijn dag standaard met een inspirerende yoga les. Ik neem nu alleen yoga lessen op mijn vrije ochtenden. Ik heb ook avonden geprobeerd, maar dat is niet mijn ding. Ik vind het heerlijk om de dag te beginnen met bezinning en ademhalingsoefeningen. Juist in de ochtend geniet ik van yoga oefeningen die lichaam en geest leniger maken. Juist aan het begin van de dag vind ik het fijn om manieren te vinden om yoga mee te nemen van mijn mat de dag in.

Dodelijk pilletje

“Top 15 things money can’t buy:
Time. Happiness. Inner peace. Integrity. Love. Character. Manners. Health. Respect. Morals. Trust. Patience. Class. Common sense. Dignity.”
― Roy T. Bennett

Verschrikkelijke rugpijn bij het plat liggen. Daarom zittend slapen. Zóveel pijn dat ik ’s nachts onrustig rond dwaalde door het grote huis of op een rechte stoel buiten de slaapkamer ging zitten. Manlief had namelijk last van mijn luidruchtige ademhaling... De eerste diagnose was nierstenen. Ik kreeg zware medicijnen, maar er veranderde niks aan mijn pijn. Toen werden er galstenen gediagnostiseerd. Weer troep in mijn lijf zonder dat de pijn minder werd. Uiteindelijk werd ik doorgestuurd naar een longarts in het moderne Mexicaanse ziekenhuis. Hij vroeg me diep adem te halen en ik huilde van de pijn! Nu werden er pas foto’s gemaakt en bleek ik een flinke bloedprop in mijn long te hebben. Longembolie! Mijn benen werden onderzocht door een cardioloog en een longarts. Daar komt de bloedprop namelijk meestal vandaan. Door trombose ontstaat er een bloedstolsel in een van de aders in de benen en als deze los schiet wordt het door de longen ondervangen - voordat de prop in de hersenen terecht zou komen. Ik kreeg voor een half jaar zware bloedverdunners toegeschreven. Deze zorgden ervoor dat de bloedprop langzaam door mijn lichaam opgeruimd werd. Een vervelende bijwerking was onrustige benen in de nacht. De longarts was verheugd om zo’n snel herstel van mijn lijf te zien. Dat wijt ik nog steeds aan mijn dagelijkse yogalessen. Voor de rest van mijn leven slik nu dagelijks een aspirientje om trombose te voorkomen. Ik heb een pasje van de trombosedienst met mijn gegevens in mijn portemonnee. Mogelijk 77 andere Nederlandse vrouwen zijn in de afgelopen 25 jaar wél overleden na het gebruik van anticonceptiepillen. Waardoor een bloedstolsel in een ader kan ontstaan. Ik heb echt veel geluk gehad. Uiteraard moest ik dezelfde dag van de diagnose acuut stoppen met de anticonceptiepil. Er is sowieso een verhoogd risico als je boven de veertig bent en de pil slikt. Daarnaast blijk ik ook een erfelijke afwijking te hebben waarbij de bloedplaatjes extra plakken… Ik had dus eigenlijk überhaupt nooit een anticonceptiepil mógen slikken!

Anticonceptiepillen, die sinds eind jaren ’80 op de markt zijn, hebben een verhoogd risico op trombose en embolie. Bloedstolsels in de aderen. In 2013 ontstond er veel ophef toen bleek dat sommige vrouwen mogelijk zijn overleden door het slikken van Diane-35. Het gaat echter niet alleen om deze pil, maar óók om andere risicopillen uit de zogenaamde derde en vierde generatie. Zoals Marvelon en Yasmin. Ik heb toen ik jong was elf jaar lang dagelijks Marvelon geslikt. En na de geboorte en borstvoeding van onze drie meiden ben ik Yasmin jarenlang gaan slikken. Beiden staan op het risicolijstje! In 2014 is de Diane-35 uit het basispakket geschrapt. Er werd extra voorlichtingsmateriaal ontwikkeld en er kwam een checklist om trombose tijdig te herkennen. Die maatregelen hebben gewerkt blijkt nu uit onderzoek. Dit onderzoek toont aan dat artsen zich goed bewust zijn van verantwoord gebruik van Diane-35. Op basis van deze uitkomsten concludeert het Europees Geneesmiddelenbureau dat meer maatregelen niet meer nodig zijn. Het gebruik van alle risicovolle anticonceptiepillen (Diane-35, Marvelon, Minulet, Yasmin en Cerazette) is inderdaad drastisch gedaald. Van 180.000 vrouwen naar 44.000 vrouwen in 2015. Op de een of andere manier heeft deze informatie mij, of in ieder geval mijn Nederlandse huisarts, nooit bereikt. Waarschijnlijk een gevolg van jarenlang in het buitenland wonen. Ik ben natuurlijk na mijn longembolie in 2013 abrupt gestopt met Yasmin te slikken. Onlangs las ik dat gebruik van het medicijn prednison óók het risico op een bloedprop verhoogt. En dat heb ik - een jaar voordat ik mijn longembolie kreeg – een jaar lang moeten slikken. Ik besef des te meer dat ik enorm geluk gehad heb. Een speciaal beschermengeltje op mijn schouder…

Herfstige veranderingen

“It looked like the world was covered in a cobbler crust of brown sugar and cinnamon.”
― Sarah Addison Allen

Herfstgevoel is een gevoel dat ik niet kan verklaren, maar dat diep van binnen aangewakkerd wordt. Door de kortere dagen, door de fietspaden vol platgereden eikeltjes, door de geur van warme chocolademelk en door het hardlopen tussen weilanden vol ochtenddauw. Zo krijg ik craving om zelf een cake te bakken met ons enige herfstpeertje uit eigen tuin. Als je bedenkt dat alles tijdelijk is, dat alles verandert en alles voorbijgaat, waarom vieren we dan eigenlijk niet de seizoenen? Vier het begin van de herfst. Want vieren geeft grip op verandering. Het is een manier om de tijd heel even stil te zetten en een moment te verankeren in je herinnering. Daarom bakte ik deze zaterdagochtend wederom een appeltaart van rode herfstappeltjes. Viering van de herfst. En de herfstvakantie. De herfst is het kleurrijkste en volgens velen ook het mooiste seizoen van het jaar. De gekleurde bladeren van de eeuwenoude beuk voor onze deur zorgen zéker ook voor het aanwakkeren van mijn innerlijke herfstgevoel. I can smell autumn dancing in the breeze… De oprit raakt al bedolven onder het gevallen herfstblad. En tijdens dit tumult aan herfst werd het ineens prachtig nazomerweer! Ik heb deze warme dagen flink wat wassen gedraaid en buiten aan de lijn laten wapperen in de zon. Wij zijn op de warmste dag van midden-oktober met z’n vijfjes in de auto gestapt richting Scheveningen. Ruim een uurtje later liepen we op blote voeten op het strand. Heerlijk genoten van een zondagse lunch op een strandterras en daarna in het zand neer geploft. Tijdschrift en boeken mee. Natuurlijk moest er ook nog even beachball gespeeld worden, en een korte strandwandeling op blote voeten. Echt een cadeautje om half oktober nog zúlk mooi strandweer mee te maken!

Vieren van veranderingen kan natuurlijk met vrienden, collega’s of je gezin, maar het kan ook in stilte. Alleen met jezelf. De dag dat je niet naar je werk gaat bijvoorbeeld. Maak er een bijzondere dag van, eentje waarin je jezelf oplaadt. Dat vind ik heerlijk. En ik ben er ook best goed in. Ik kan op mijn vrije dag lang in mijn pyjama rondlopen. Rommelen in de keuken. Een yoga lesje pakken. Soms ga ik op zo’n dag op de fiets naar een voordeeldrogist voor leuke aanbiedingen. Ook leuk om eens iets voor jezelf te kopen om een verandering te vieren. Iets kleins, iets moois. En als ze vragen ‘Is het een cadeautje?’, zeg dan ‘Ja’. Ik zie vrouwen dat ook geregeld doen in het warenhuis waar ik werk. Vooral wat oudere vrouwen zijn er heel goed in. Veranderingen vieren. Een film bezoeken waar je normaal nóóit heen zou gaan is ook zo’n verandering. Zo heb ik laatst een alternatieve thriller in een filmhuis bekeken. Het was leuk vanwege het gezelschap waar ik mee was. Alleen niet voor herhaling vatbaar. De live band die na de film speelde was ook al niet mijn ding, maar ik sta wel open voor nieuwe ervaringen. Zoals ik ook open sta voor mijn nieuwe, vaak jonge, collega’s. Ik ga collegiaal om met mensen waar ik totaal níet op lijk. Ik ben altijd nieuwsgierig naar mensen. Ondanks mijn liefde voor nieuwe ervaringen, houd ik totaal níet van veranderingen. Veranderingen in de zin van een nieuwe telefoon of een ander nieuw apparaat. Gelukkig heb ik daar mijn gezin voor. Zij slepen me door nieuwe technologieën heen en onderdrukken daarbij nauwelijks hun lach. Mijn ontdekkingen op mijn nieuwe telefoon vinden ze hilarisch. Ik haal diep adem. En probeer te onthouden, ook in het diepst van de draaikolk, mensen zijn gemaakt om veranderingen te doorstaan. Daar vertrouw ik dan maar op.

Kwasten en ergernissen

“I don't even want you to nod, that's how much you annoy me. Just freeze and shut up.”
― Neal Stephenson

Als je vaker in het buitenland gewoond hebt kom je aan spulletjes in huis die een flinke hoeveelheid emotionele waarde hebben. Deze spulletjes hoeven trouwens zelf helemaal geen waarde te hebben. Onlangs hebben we de kozijnen van ons huis aan de buitenkant laten schilderen. Door twee schilders. Een van de twee had al eerder bij de buren binnen- en buitenshuis geschilderd en dat was ze goed bevallen. Door de slechte zomer was het werk van de schilders behoorlijk uitgelopen. Onlangs was het eindelijk zover. Ik mocht onze huissleutel afgeven omdat ik een paar dagen tijdens hun schilderklus niet aanwezig zou zijn. Met het overdragen van onze huissleutel ging ik eigenlijk voor mezelf al een grens over, want mijn laatste ervaringen met klusjesmannen waren niet zo positief. Een jaar geleden hebben we bij de renovatie van de zolder verschillende werkmannen in huis gehad. Meerdere stukadoors, twee timmermannen, een elektriciën en een loodgieter. Ze liepen in en uit. Na een tijdje ging ik me irriteren aan de mannen. Vaak omdat ze niet deden wat ze beloofden. Of omdat ze de kantjes er af liepen qua werktijden, in mijn huiskamer zaten te lunchen of omdat ze hun troep achteloos achterlieten. Ook zijn er twee paspoorten in die periode verdwenen uit huis… Hierdoor heb ik moeite om klusjesmannen in mijn persoonlijke ruimte toe te laten. De twee schilders van laatst werkten alleen maar buiten, dácht ik. Ik had me, misschien heel naïef, niet voorbereid op hun aanwezigheid. Dus toen ik op maandagochtend vroeg met een kop thee op de bank plofte in mijn pyjama - toen het hele gezin het huis had verlaten - vond ik het een enorme inbreuk op mijn privacy dat de schilder precies op dát moment de voordeur besloot te schuren en schilderen. Recht voor mijn raam! Ik besloot om alvast boodschappen te gaan doen. Ik schrok me rot toen ik op mijn zolderkamer kwam en de andere schilder precies daar op een ladder de glas-in-lood raampjes aan het schilderen was. Geen privacy op mijn eigen slaapkamer! Ik heb eerst het dekbed netjes rechtgetrokken en ben me uiteindelijk op een slaapkamer van de meiden gaan aankleden.

Eind van de middag vertrokken ze eindelijk - terwijl ik door hun aanwezigheid niet eens even in het herfstzonnetje mijn kopje thee buiten had kunnen opdrinken. Ik zag meteen na hun vertrek dat er een rozenkrans uit Mexico gesneuveld was. De schilder had de glas-in-lood raampjes boven de trap open gezet en bij het sluiten had hij de rozenkrans geplet. De rozenkrans was van Mexicaanse koffiebonen gemaakt en de boontjes lagen kapot naast de ketting. Ik rook zelfs een koffie aroma. De schilder ontkende echter dat hij mijn ketting gebroken had. “Dat was al zo” was zijn repliek. Ik was toen eigenlijk al klaar met de man. Hij moest echter nog twee dagen terug komen. Op een dag stampte hij meerdere keren door de huiskamer om van voor naar achter door het huis te lopen. “Waarom loopt hij niet buiten om?” vroeg ik me af. Hij verveelde me enorm. Ik zat op de bank met mijn zus te bellen en hij bleef maar door de huiskamer lopen! Aaargh! De laatste dag nam hij eindelijk zijn ladders en verfpotten mee toen hij me de factuur en mijn huissleutel persoonlijk kwam afgeven. Hij maakte terloops zijn excuses dat hij de sleutelhanger aan de huissleutel kwijt was. Dé houten sleutelhanger uit Suriname waar we verschrikkelijk veel moeite voor hebben moeten doen bij het Mexicaanse verhuisbedrijf om die souvenirs uit Suriname en Trinidad&Tobago weer terug te krijgen. Ik stortte een beetje in. Eerst de rozenkrans, nu de sleutelhanger. Toen ze wegreden met de volle aanhanger achter hun bus zag ik pas dat ze aan de voorkant een boeibord vergeten waren te schilderen. Eentje waar ik ze de dag ervoor nog op gewezen had… Ik kon het niet meer opbrengen om ze terug te vragen. We zingen het wel weer een paar jaar uit tot de volgende schilderbeurt. Ik zie er nu al als een berg tegen op!

Harken en ploeteren

‘Our running shoes have magic in them. The power to transform a bad day into a good day; frustration into speed; self-doubt into confidence; chocolate cake into muscle.’
- Mina Samuels

“Waarom heb ik me hier ook alweer voor ingeschreven?” was de gedachte die ik vanmorgen had toen ik op de fiets naar het stadscentrum reed. Ik twijfelde heel lang tussen vijf of tien kilometer. Vooral vanwege mijn angst voor blessures. Niet zo lang geleden koos ik dus de lange afstand. En terwijl ik in m’n uppie tussen al die sportieve mensen in het startvak sta twijfel ik weer. Ik wil een haas volgen die er 65 minuten over zou gaan doen, maar die zie ik nergens. Ik moet dit op eigen kracht doen. Ik heb één keer eerder een tien kilometer wedstrijd gelopen. In het voorjaar. Toen liep mijn eega mee om mij aan te moedigen, want mijn snelheid kan best nog wel eens inzakken als ik niemand heb om me aan vast te klampen. Ik strik mijn veters nog een keer goed en informeer eens bij wat mannen die naast me staan of zij toevallig een eindtijd van 65 minuten willen lopen. Nope. Ik start veel te snel. Dat is een valkuil bij zo’n massale start voor elke hardloper. Daardoor moet ik de eerste vijf kilometer echt harken. Het gaat niet vanzelf. Vanwege de duizenden toeschouwers en muziekbandjes kom ik niet in mijn cadans. Dat gaat pas als ik uiteindelijk helemaal alleen loop en meer in mezelf gekeerd raak. Ik kijk niet meer naar de mensen om me heen die soms mijn naam noemen. Ik kijk alleen nog maar naar de straattegels… De omgeving op verre afstand. Ik zie alleen nog maar straattegels.

Het eerste weekend van oktober is traditioneel het weekend van de Singelloop in Breda. Dit sportevenement heeft een enorme gezellige en Bourgondische sfeer. Een stratenloop door het historisch centrum van Breda, langs de mooie singels en markante gebouwen en met de finish op de Grote Markt. Alle Brabantse dweilorkesten vinden een plekje langs het parcours. Ook zetten mensen hun muziekboxen en zitbanken buiten. Er is verschrikkelijk veel toeloop. De Singelloop trekt jaarlijks circa 80.000 bezoekers en bijna 18.000 lopers doen mee. In het stadscentrum staan de toeschouwers achter dranghekken. Vaak met een biertje in hun hand. Omdat mijn naam op mijn startnummer staat vermeld word ik zo nu en dan aangemoedigd. Soms herken ik een bekende die me naroept. Onze jongste heeft vanmorgen de vijf kilometer meegelopen via haar school. We hebben haar onderweg natuurlijk aangemoedigd. Ik heb drie weekends met haar getraind in het bos. Een parcours van vijf kilometer. Na de training stapte zij op de fiets naar huis en liep ik nogmaals hetzelfde parcours. Ze was niet zo enthousiast, zag het soms niet meer zitten, maar is een enorme doorzetter! Ze heeft vandaag een persoonlijk record behaald. Net als ik trouwens. Ik vind het een extra dimensie geven dat ik bij een hardloopvereniging train. Ik draag een T-shirtje van onze vereniging en word natuurlijk door onze leden aan de kant enthousiast aangemoedigd. Na de wedstrijd verzamelen we in een café op de Grote Markt waar we dan weer andere lopers aanmoedigen. Ondertussen onze tijden uitwisselend en elkaar complimenten gevend. Daar stond ik dus ook vanmiddag. Langs het dranghek op de Grote Markt met een glas verse muntthee in mijn hand - mijn race goed uitgelopen dus met een voldaan gevoel - kijkend naar de halve marathonlopers. Wat een hemels gevoel geeft dat om dan (met veel respect trouwens) al die andere ploeterende hardlopers te mogen aanschouwen!

Breda, 1 oktober 2017

Droombaan

“When work is a pleasure, life is joy! When work is a duty, life is slavery.”
- Maxim Gorky

Op mijn vrije dagen loop ik in de regel de hele dag nog in mijn yogakleding rond. Lekker relaxt. Vaak mijn haar niet eens gekamd. No problem. Ik doe er mijn huishouden in, maar ik fiets ook rustig naar de supermarkt of naar de kapper in deze outfits. Als het koud is een paar Uggs eronder of bij mooi weer Birkenstocks of slippertjes. Dat ben ik. Super zen. Maar ik ben óók een vrouw met mooie kleding en schoenen aan, haar haar mooi gedaan en een beetje make-up op. Het leuke is dat ik dat in mijn nieuwe baan heel goed kan combineren. In het grote, nieuwe warenhuis bestaat de parterre voor een groot deel uit cosmetica en een groot deel uit sieraden. Als ik op de werkvloer kom in mijn nette zwarte kleding loop ik eerst naar de buurtjes voor een lekker geurtje, daarna een luxe handcrème. Bij de feestelijke opening afgelopen week heb ik zelfs een lippenstiftje opgedaan! Tijdens de opening kwam de burgemeester het lint doorknippen, stond er een muziekband buiten op een podium te swingen en werden er heel veel cadeautjes weg gegeven. Middelste dochter kwam in haar schoolpauze even kijken met haar vriendinnen. Ik nam ze mee langs de cosmetica en daar werden ze verwend met allemaal samples van geurtjes en bodylotion. Er werden polaroids van ze genomen en van rollerskate meiden namen ze gekleurd snoepgoed aan. Ze hadden zich ook professioneel op laten maken en hun nagels laten lakken bij de nagelbar. Zelf had ik een goodie bag gemaakt met cadeautjes van mijn eigen afdeling. Volledig in hun sas fietsten ze terug naar school. Dat vind ik dus zo leuk van werken in een warenhuis. Alles is zo luxe! Op dit moment in mijn leven vind ik dat mijn nieuwe baan me goed past en ik word er blij van. Ik heb een passie voor mensen en in deze baan spreek ik zoveel leuke, verschillende mensen.

Net als bij de juwelier deel ik een piepklein stukje van hun leven. Er is een reden waarom ze een sieraad komen kopen. Deze week hielp ik een Nederlands omaatje van 85 jaar en haar Canadese kleinzoon, een leuke vent van halverwege twintig. Zij sprak nauwelijks Engels en hij nauwelijks Nederlands. Ik was hun tolk. En intermediair, want ze wilden elkaar een mooi horloge geven en ze wilden het van elkaar niet aannemen. Oma vond het op haar leeftijd niet nodig een nieuw horloge aan te schaffen “Ik word toch niet oud meer” en hij wilde niet dat ze van haar schaarse inkomen een dure aanschaf voor hem deed. Ze vroegen mij steeds de boodschap over te brengen. Uiteindelijk hebben ze beiden een horloge van elkaar gekregen. Oma’s horloge moest nog op maat gemaakt worden en dat duurde even. Ze gingen buiten de winkel een frietje eten. Toen ze terug kwamen heb ik ze verrast met twee goodie bags voor het wachten. Ook mocht ik deze week een aanstaande bruid helpen een sieraad uit te kiezen voor haar zus waarna ik haar mee nam naar boven waar ik haar cadeautje extra mooi kon inpakken. Daar verraste ik haar met een fles champagne! Zulke leuke momenten. Dit wordt ook echt van ons verwacht: memorable moments creëren met onze gast. Een dag voor haar trouwen kwam een andere bruid nog een blingbling armbandje kopen en haar verraste ik met een paar blingbling oorbellen. Een man benadrukte mijn collegaatje dat ze écht zijn complimenten aan mij moest doorgeven, want hij was zó goed door mij geholpen. Hij had zelfs mijn naam onthouden! Ik kan hier goed mijn talenten benutten. Tegenwoordig gaat het toch om het plezier dat je in je werk kunt beleven. We leven in een maatschappij waarin we veel willen en kunnen. Onze ouders waren überhaupt al tevreden als ze werk hadden, omdat je dan de huur en de boodschappen kon betalen. Tegenwoordig is toch niemand meer tevreden met saai werk? Tuurlijk heeft elk werk leuke en minder leuke kanten. Ik vond dat ik de laatste weken teveel uren maakte en was de balans even kwijt. Ik heb dat aangekaart bij mijn manager en mijn contract is meteen aangepast naar twintig uur per week. Droombaan, toch?