 |
| Announcement of Hiroshige's exhibition |
‘Japan never considers time together as time wasted. Rather, it is time invested.’
Toen we in Tokio weer boven de grond kwamen stopten we eerst even om wat te drinken, een plak zelfgebakken bananenbrood in het zonnetje tot ons te nemen en om ons heen te kijken. Vandaag is een feestdag in Japan. Er zijn hier zestien officiële feestdagen. Dag van de zee, dag van de bergen en ook dag van de herfst of lente spreken mij persoonlijk erg aan. Daar krijgen alle werknemers een vrije dag voor, bijzonder toch? Ook voor herdenken van overleden familieleden of om de verjaardag van de keizer te vieren. Vandaag is dag van de sport, ter nagedachtenis aan de Spelen van 1964 en ter bevordering van een actieve levensstijl. Het nationaal museum van Tokio dat normaal gesloten is op maandag is deze dag speciaal open. Er is een tijdelijke tentoonstelling van de Japanse kunstenaar Hiroshige waar wij een kaartje voor kopen. Zijn werken komen uit de Edo periode en daar ben ik erg door geïntrigeerd. De tijd dat Japan zijn grenzen gesloten hield, behalve voor Nederland dan, van 1603 tot ongeveer 1850. Het was een tijd van tweehonderdvijftig jaar vrede, strikte controle door het leger en culturele bloei met theater, gedichten en schilderkunst. Het dagelijks leven hing sterk af van de sociale klasse waarin je werd geboren. Tokio groeide uit tot een wereldstad omdat mensen erheen kwamen voor werk. Met op haar hoogtepunt meer dan een miljoen inwoners, nu trouwens rond de veertig miljoen… Ik zie het traditionele Japan voor me met theeceremonies in theehuizen, mooie ronde bruggen, geisha’s op straat, een vismarkt, tempels en schrijnen, sakebrouwerijen, zeekades met karren en zicht op boten en smalle donkerhouten rijtjeshuizen met sierlijke gevels en gedeelde waterpompen. Dat was ook terug te zien op de werken van Hiroshige. Hij werkte samen met een meester-houtsnijder en een drukker. Laatste bracht handmatig pigmenten op waterbasis en rijstlijm aan op de houten blokken. Met een speciaal werktuig werd het vochtige moerbeipapier op het hout gedrukt. Kleur voor kleur. Traditionele ukiyo-e houtsnedetechniek. Echt indrukwekkend als je de details ziet op zijn schilderijen. We hebben nog andere zalen in het museum bezocht zoals die van de theeceremonie dat ik ook heel interessant vind qua ongekende mindfulness waarmee thee gemaakt en gedronken wordt. Een zaal over de komst van het Boeddhisme in de zesde eeuw naar Japan. Via China en Korea. Buiten slenteren we langs de rustige houten tempel Kaisan-do waar wij op sokken binnen gaan kijken en het befaamde stempelboekje (goshuincho) kunnen aanschaffen. In het harmonica gevouwen boekje verzamel je kalligrafieën van heilige tempels en schrijnen. Een monnik of priester schrijft met zwarte inkt de naam van de tempel en de datum in kalligrafie, en zet daar unieke heilige, rode stempels overheen. Soms liggen op-maat-gemaakte briefjes al klaar die je in je goshuincho kunt plakken, uiteraard achterin beginnen. De allerlaatste bladzijde (in Japan de eerste) sla je trouwens over, want daar zou je de kalligrafie van de Ise schrijn - de meest heilige en spiritueel belangrijkste plek - kunnen ontvangen. Deze plek is het absolute spirituele hart van Japan en de kalligrafie hoort dus op de eerste bladzijde van het boekje. Met ons boekje vol heiligheid slenteren we per ongeluk door de Kappabashi straat, ook wel Kitchen Town genoemd. De straat is vandaag gesloten voor verkeer. Veel kookwinkels hebben hun afgeprijsde spulletjes buiten hun winkels gezet. Ook wij kopen er mooie eetborden voor een prikkie. We blijken niet ver van de grote Sensō-ji tempel vandaan te zijn dus daar halen we nóg een kalligrafie op. Helemaal opgeladen met energie pakken we de metro terug naar huis. Een heerlijke dag samen die ik écht nodig had na een oersaaie periode zonder internet.
Er is iets waar ik werkelijk helemaal niets van begrijp. Hoe langer ik hier in Japan woon hoe raadselachtiger het wordt voor mij. Ik ben al gewend aan de kleine kookspulletjes die men hier gebruikt. Ik heb een piepklein ovenschaaltje, bakblikje, beslagkommetje en maatbekertje waar ze overigens niet in grammen maar in cups meten. Volgens mij is de reden van ieniemienie dat niks ruimte mag innemen, standaard ruimte tekort. Ik ben ook al gewend dat ik elke week naar de pinautomaat loop om weekgeld op te halen. Hier wordt overal nog contant betaald. Mijn Nederlandse portemonnee is er helemaal niet op ingesteld om zoveel opgevouwen geldbiljetten te bevatten, en al helemaal niet die grote hoeveelheid aan muntjes! In huis voel ik me inmiddels heel gelaten over alle metaalkleurige stickers met Japanse teksten. Naast en op elke kraan, op de afzuigkap, op het gasfornuis, op de toiletbril, op de waskom en ook de badkuip zit volgeplakt. Overal stickers, prima. Waar ik me wél aan stoor in huis zijn de LEDschermpjes. Eén in de huiskamer waar we de voordeur op kunnen zien. Eén in de badkamer waar je diverse afzuigsystemen mee kunt instellen. Nog één in de douchecel waar je temperatuur van het badwater kunt aanpassen en de temperatuur van de douchecel zelf om natte handdoeken te drogen bijvoorbeeld. Op de deur van de koelkast branden rode, blauwe en groene lampjes. In de keuken hangt een LEDschermpje met de temperatuur van het water. Op de toiletpot zitten brandende lampjes voor de warmte van de toiletbril en aan de muur wederom een heel apparaat met knoppen voor billen wassen, sterkte van de straal en ook sterkte van het doorspoelen. In de nacht lijkt het hier in huis wel een kermis zoveel gekleurde lampjes. Ik heb met dik papier wat schermpjes afgeplakt. De zon komt hier al voor vijf uur in de ochtend op. Licht is hier in huis wel een ding. Maar waar ik dus tot nu toe werkelijk niks van snap is aan welke kant van het pad ik moet fietsen. Zo verwarrend! Volgens mij weten de Japanners het zelf ook niet. Het is vaak een kwestie van oogcontact met de andere fietser wie aan welke kant passeert. Slalommen om de voetgangers heen. Zo onveilig. Hetzelfde geldt voor de trappen in de metrostations. Het schijnt per stad te verschillen. Écht heel storend vind ik echter het niezen wat mannen hier on-ge-lo-fe-lijk hard doen. Echt niet oké. Hier wordt het snuiten van je neus in het openbaar beschouwd als onhygiënisch en storend voor de mensen om je heen. Opvallend genoeg is het ophalen van je neus dan weer wel fris en net als keihard niezen, wél geaccepteerd.
