Great place to swim | Burghsluis

CONCERT AT SEA
‘Leef als het licht; zacht, helder en vrij.’

- Japans gezegde

Ik kijk vanaf het dijkje naar een Zeeuws strandje van de Oosterschelde dat elk half uur breder wordt. Het tij keert. Een steile dijk van zwarte bijna vierkanten blokken basalt. Tussen het door de zeebries bewegende helmgras hebben mensen badhanddoeken gelegd, stoeltjes neergezet en parasollen opgezet. Ik doe hetzelfde. Ik plof neer onder mijn parasol en zet mijn koeltasje in de schaduw. Het is einde van de middag en ik denk dat het tegen de veertig graden loopt. Ik loop in mijn bikini het trapje af en zak in het heerlijk koele, doorzichtige zoute water. Na bijna een week in een donker verduisterd huis te verblijven waar het op z’n diepste punt om middernacht vijfentwintig graden was en buiten negenentwintig graden ben ik hier zó aan toe. Licht en zee!  De natuur. De natuur kent geen haast en geen oordeel. Zo belangrijk voor een gezonde geest. De natuur is niet buiten ons, wij zijn de natuur. Vanmorgen ben ik vertrokken met de twee jongste meiden naar een ieniemienie camping in het Zeeuwse Burgh-Haamstede. Normaliter liggen onze kampeerspullen in ons antieke kampeerbusje. Ik hoef niet na te denken, ik pak wat kleding en m’n toiletspullen bij elkaar. Boodschapjes voor in de koelbox. Nu moest ik juist heel goed bedenken wat we nodig hadden. Twee tentjes, een rubberen hamer en haringen, drie matjes, beddengoed, parasol, afwasmiddel, spons en theedoek maar ook wat bekers, bordjes en bestek. De grote koelbox loopt op stroom, dus op de heenweg langs de kaal geschuurde hippiebus gereden en daar de stroomkabels eruit gehaald. De koelbox zit vol met vla, yoghurt, proteïnedrankjes, chocolademelk en optimel. Ik heb de meisjes tien minuten verderop van de camping bij Concert at Sea afgezet. Ze hadden zich zonnig omgekleed voor de hittegolf op de Brouwersdam;  bikinitop, pet en zonnebrand op. De organisatie was niet bezweken onder de superhittegolf en had gezorgd voor meer schaduw op het strand met grote tentdoeken, douches waar mist uit kwam. Bij de toiletten konden bezoekers gratis drinkwater en zonnebrandcrème pakken. Bij de twee grootste podia werden zelfs watersponzen uitgedeeld voor een frisse oppepper tussendoor. De meiden hadden genoten. Op de camping had ik meteen het vouwfietsje gepakt en binnen een kwartier naar zee gefietst. Lekker m’n luisterboek geluisterd en om me heen gekeken. Genieten van dit zomerse seizoen. De lauwwarme zeewind, blije mensen in het water, het geluid van de terugkerende golven en de geur van de zilte zee. Ik voel me ontspannen en ervaar rust in het helende zonlicht. Onze belangrijkste voeding is de zon, zeggen de Japanners. Zoveel beter dan leven in een gesloten, donker maar enigszins koel huis met drie poezen die ook niet wisten waar ze het moesten zoeken. Ik deed steeds een ijsblokje in hun water wat ze heerlijk vonden. Ik had afgelopen week voor het eerst na mijn operatie een les op mijn yogaschool gevolgd wat achteraf te snel na de operatie bleek. Ik werd wel drie keer duizelig en zag zwart voor mijn ogen. Ik paste mijn les aan tot veel in kindhouding liggen. Rust. Ik hoop zo dat het laatste deel van de heling van de wond sneller zal gaan. Ik ben al over de helft!

De camping was onbekend voor ons. Onbekend maakt misschien onbemind… De camping in Dishoek waar we meestal heen gaan ligt niet dichtbij de Brouwersdam waar het concert was. Deze juist wel. Ik had ze geschreven dat we tóch niet met de Volkswagenbus zouden komen helaas, maar met twee kleine tentjes. Ik had gevraagd of ik iets kon opwarmen op de camping, in een magnetron of op een fornuis. Een waterkoker misschien? Ik kreeg als antwoord dat ik daar zelf voor moest zorgen. Onze vaste camping in Dishoek heeft een klein keukentje van alle gemakken voorzien. Toen ik de nieuwe camping een week later vroeg of ik elektriciteit kon gebruiken met een normale stekker voor de koelbox en onze telefoonopladers kreeg ik helemaal geen antwoord meer. Gelukkig dat mijn lief aandrong om die kabel op te halen uit onze kampeerbus, want ze hadden inderdaad geen adapter beschikbaar. Het onvriendelijke antwoord over de mail de eerste keer, geen antwoord de tweede keer, geen adapter kunnen aanbieden voor stroom of geen gebruik van een waterkoker of een magnetron voor de kampeergasten vind ik niet bepaald klantvriendelijk. De toiletten bleken later geen WC-papier en zeep te hebben, en ik was toiletpapier vergeten in te pakken, heet water om af te wassen was alleen beschikbaar nadat je er een muntje van twintig cent in had gegooid. In de avond kwam ik erachter dat er wel WiFi signaal op de camping was, maar dat je voor de douche dan weer vijftig cent moest betalen voor een paar minuten warm water. Het was de enige camping die nog een plekje vrij had in de buurt van het festival. Alles contant te betalen. Elke avond zette ik de auto nog in daglicht voor bij de entree van de camping, zodat ik niet in de nacht wanneer ik de meiden ophaal van het concert bij het keren van de auto in elke tent en caravan zou schijnen met de koplampen. Op zondagochtend kwam de eigenaresse Sylvia naar me toe en vroeg zonder een ‘goedemorgen’ heel direct waarom ik de auto al twee avonden vooraan de camping parkeerde. Ik legde mijn attente gedachtengang uit. Vervolgens kreeg ik een snauw van haar dat ik volgende keer de auto ergens anders aan de voorkant moet neerzetten. Alsof ik nog een volgende keer zou komen…! Toch zijn de kampeergasten die hier wél zijn heel aardig en leuk om mee te praten. De eerste campingdag was tropisch heet en ik fietste in tien minuten naar het strandje met tij, de tweede campingdag was er veel onrustig onweer met bliksemflitsen overdag en af en toe een flinke plensbui. Ik fietste ’s middags in twintig minuten door motregen en hevig onweer naar het échte Zeeuwse strand aan de Westerschelde. De zon brak door. Ik had een boerenpannenkoek bij me in mijn koeltasje - die ik eerder op de dag tijdens lunch met de meiden meegenomen had van een pannenkoekenmolen. Eindelijk iets hartigs dat ik pijnloos kon eten. Het smaakte me fan-tas-tisch in de buitenlucht. Mijn luisterboek, zacht gefilterd licht door de bewolking, stilte op het strand en de zon die steeds verder omlaag zakte. Een heerlijk lome zomeravond op het Zeeuwse strand. Onderwijl gingen de meiden uit hun dak bij alle optredens op de Brouwersdam ondanks dat flink onweer geluidsapparatuur had beschadigd, er regenbuien waren geweest en het festival gestart was tijdens een hittegolf. De derde dag genoten we samen relaxt van het strand en van het uitzicht op de Oosterschelde waar bruinvissen en zeehonden zwemmen. 

Burgh-Haamstede | 28 juni 2026

At Schiphol last week: a cuddle as say goodbye gift

DANSEN MET HET LEVEN
‘Everywhere you go that’s where I follow

Nobody’s promised tomorrow’

- Bruno Mars

Tranen met tuiten, kleine bescheiden waterlanders, een weggepinkte traan of gewoon waterige ogen wisselden zich af. Iets kleins als een aanraking, een blik of een opmerking kon al een trigger zijn. Op Schiphol is het sowieso een komen en gaan van reizigers die elkaar welkom heten of juist afscheid nemen. Emoties en sentimenten hangen in de lucht. In ons geval een bewogen afscheid voor een zomer lang. Mijn lief was vanaf eind april, toen we samen naar Japan vlogen, eigenlijk vrij geweest. Altijd aan mijn zijde. Het jaar daarvoor was hij altijd doordeweeks in Duitsland en zagen we elkaar stukken minder. Nu leefden we al zes weken he-le-maal samen. Zes weken waarin we leefden in een bubbel, in afwachting van de verblijfsvergunning voor mijn lief. De eerste twee weken in Azië en daarna lekker thuis. We gingen tegelijk slapen ‘hoe laat zal ik de wekker zetten?’, stonden samen op, brachten de dag door met voornamelijk voorbereidingen voor de emigratie, aten in de avond samen wat mijn lief gekookt had en keken daarna samen vaak afleveringen van Ik vertrek of Het roer om. Zo heerlijk kneuterig, wij genoten. Een positieve impuls. Tijdens die weken kwam ook mijn operatie op de proppen waarbij we hoopten dat mijn lief nog lang genoeg in Nederland zou zijn om mij te helpen bij mijn herstel. Wij hoopten die hele periode steeds op uitstel van het proces van de vergunningsaanvraag. Alles gebeurde zoals wij het wensten. We hadden het steeds gezelliger samen, groeiden meer naar elkaar door het uitzicht op ons avontuur in Japan. Een twee-eenheid. We dromen van kampeerweekendjes in Japan, zochten onze oude tent op in de garage die we voor proef hadden opgezet in de achtertuin. De bijbehorende kampeerspullen haalden we uit onze antieke hippiebus. Ik had online een lijst gevonden met maar liefst duizend gave campings in Japan. We dromen ook van een heel fijn, licht ingericht appartementje met een groot zonnig balkon. We fantaseren over de indeling van de huiskamer, zijkamer en de slaapkamer. Welke spulletjes van thuis zullen we meenemen? Houten krukjes van thuis, nieuw aangeschaft lichtgekleurd beddengoed, nieuwe linnen gordijnen en een nieuwe set badhanddoeken. Ik restaureerde de tachtig jaar oude Japanse lakkist van mijn tante waar we beiden heel blij van werden! Ons huisje in Azië wordt heel licht en natuurlijk ingericht. We kijken er naar uit om er grotendeels van de tijd samen te wonen. De weekends buiten de deur door te brengen en tot rust te komen in ons nestje. Ik heb inmiddels een internationale yogaschool gevonden, mijn lief een dojo vlakbij de internationale universiteit. Door samen plannetjes te smeden krijgen we er steeds meer zin in. Dit zal een geweldig avontuur van drie jaar worden. Dansen met het leven. We willen veel leren daar en ons verdiepen in Japanse cultuur en geschiedenis.  We voelen ons steeds meer maatjes, avonturiers, vrijbuiters! Zo dankbaar dat deze kans ons gegund is op het eind van zijn carrière. Het Franse bedrijf waar hij al meer dan dertig jaar trouw aan is heeft altijd goed voor ons gezorgd. Ook nu heeft het ons niet in de steek gelaten. Mede door dit groeiende, gedeelde geluksgevoel viel het afscheid voor een lange, gescheiden zomer ons zwaar. Een paar dagen voor zijn vertrek hoorden we dat het weggenomen weefsel van mijn tong schoon was. Wie had gedacht dat wij dit goede nieuws nog sámen zouden kunnen vieren? Door de pijn en het langzame herstel van mijn tong (vanwege bestralingen en chemokuren) voel ik me soms kwetsbaar en broos. Voor mijn lief niet makkelijk om me zo achter te laten, maar ook dit gaat goed komen. Ik ga goed voor mezelf zorgen! 

Een heuse hittegolf. Heel veel dagen achter elkaar. Dan vind ik het iets te tropisch om in de achtertuin te lezen. Het is zelfs zó heet dat wij na de eerste koele uurtjes in de ochtend alle ramen sluiten in huis, de gordijnen sluiten en waar we rolluiken hebben sluiten we die. Ons huis draagt de naam ‘De kluis’ maar met dit absurd hete weer is ons huis ook écht een kluis. De muur op het zonnige zuiden heeft alle rolluiken gesloten. Er sluit een doek automatisch over de lichtstraat in de achterkamer. Het huis wordt donker en koel gehouden. Mede door de schaduw van de grote beukenboom voor ons huis. Ikzelf was zaterdag en zondag naar het strand in Dishoek gevlucht. De eerste dag samen met middelste dochter, jongste moest werken. Het was er tien graden koeler dan in de stad met een heerlijke zeebries. We hadden twee stoeltjes en een parasol mee. Een koeltasje gevuld met een glas vla, een fles proteïnedrank en een bakje met stukjes meloen bijna het enige fruit dat niet prikt in de wond op mijn tong. Onderweg at ik een beker met warme havermout leeg voor lunch. Het klinkt heel saai maar dit is wat ik eet gedurende de dag, en of ik dat nu thuis doe of op het strand maakt niks uit. Ik had ook mijn pijnstillers mee in een pillenbakje en voor inname een alarm op m’n mobiel ingesteld elke paar uur. Op de terugweg bestelden we traditioneel een bolletje ijs bij de ijssalon onderaan de duinen. De dag erop ging ik in m’n uppie terug. Ik had de lease-auto nog een weekje en de strandtassen met badlakens en parasol stonden er tenslotte nog. Easy peasy. Ik had mijn luisterboek mee en een tijdschrift. Helaas vloog de parasol eind van de ochtend de lucht in door de zeewind en knapte de stang in tweeën waardoor ik ‘m meteen kon weggooien, onbruikbaar. Ik ging een keer in zee dippen om af te koelen, ik heb een paar keer gedoucht op het strand en me nog maar een keer extra ingesmeerd tegen zonnebrand. Alhoewel je rug zelf insmeren best een dingetje is… Zonder parasol was het eigenlijk prima te doen. Ik belde er met mijn lief, bestelde wat gebruikte spullen voor ons appartement in Tsukuba op Facebook. Ik zit in een geweldige groep van expats die nu einde van het schooljaar heel veel van hun huisraad wegdoen vanwege hun remigratie. Ik heb een fiets gevonden voor mijn lief die hij volgende week ophaalt, en een houten ladekastje die hij volgende maand met onze auto mag ophalen. Ik heb een optie op een wasmachine, koelkast en een fiets voor mij waar mijn lief morgenavond gaat kijken. Zo zijn we goed bezig voor het milieu, want over drie jaar doen wij ook deze inboedel weer voor een prikkie weg. Een relaxte, en goed bestede dag op het strand. 

Our three cats, next to me in bed

POEZENBEESTEN
‘Maar ik heb in mijn hoofd nog wat zonlicht bewaard

Dus ik ben de laatste die lacht’

- Guus Meeuwis

Onze beesten. Poezenbeesten zoals mijn moeder katten altijd noemde. We hebben er drie. Ze voelen als gezinsleden. Vooral de oudste die binnen een paar dagen zeventien jaar wordt. Zij kwam bij ons nadat we remigreerden uit Spanje. Onze kater Woester was zes weken gaan logeren bij Heidi, de kattenfokster van dit ras, toen wij met een Defender met twee tenten op het dak rondreisden door drie Afrikaanse landen. Hij werd daar dikke maatjes met een gestreepte kitten met een wit buikje. We noemden haar Etosha- naar de witte zoutpan waar we doorheen gereden waren in Namibië. Woester werd zestien jaar oud. Hij verhuisde mee naar Spanje, verhuisde mee naar Mexico. Écht een gezinslid, ons mannetje. Hij was elf weken vermist in Mexico wat een groot drama was voor ons, briefjes opplakken in de buurt, wekenlang elke avond roepen in de omgeving waarbij Etosha standvastig meeliep. Op een avond stond hij ineens hard te miauwen bij de schuifdeur… De helft van zijn gewicht verloren en versleten voetkussentjes… Ik krijg er nog tranen van in mijn ogen. Wat is er al die tijd met hem gebeurd? Gestolen en zelf terug komen lopen? Opgesloten gezeten ergens? Zelf gaan dwalen en de weg kwijtgeraakt? Vlak voor we remigreerden was hij gelukkig op tijd weer thuis bij ons. Met speciaal krachtvoer voor herstellende katten kwam hij weer een beetje bij. Nooit wilde hij meer alleen naar buiten. Zijn lieve maatje Etosha was echt drie dagen boos op hem geweest omdat hij haar zo lang verlaten had. Mensen die zeggen dat huisdieren geen menselijke gevoelens kennen hebben het mis. Na mijn operatie onlangs hebben ze alledrie veel dagen gewaakt op mijn bed toen ik lag te slapen en te rusten. Ze voelen zóveel aan. Vooral Etosha vinden wij heel intelligent. Zij heeft ons eens gewaarschuwd toen haar grote vriend Woester vast zat op de bovenste trede van de brandtrap op de Mexicaanse patio. Ze snapt heel veel, praat ook terug. De drie katten kunnen helaas niet mee met mijn lief en mij naar Japan. Japan neemt rabiës uiterst serieus — het land is sinds 1957 rabiësvrij en handhaaft één van 's werelds strengste invoerregimes voor huisdieren om dit zo te houden. Als je het invoerschema niet precies volgt, riskeren we het risico dat de poezen tot zes maanden lang (!) in een overheidsquarantainefaciliteit moeten verblijven op onze kosten. Dit gebeurt regelmatig bij eigenaren die een stapje missen of het tijdschema verkeerd berekenen. Leg dat maar eens uit aan een stokoude poes die ook nog eens in het vliegtuigruim moet vliegen. Beginnend dementerende Etosha zal dat niet overleven vermoed ik. Ik kan er niet eens aan denken… De andere twee grijsjes zijn heel bang voor vreemden en vreemde geluiden, volgens mij door de corona periode toen er weinig mensen thuis over de vloer kwamen, en zouden er een groot trauma aan overhouden. Ik heb zelf nog steeds een trauma aan onze eerste poes Chopin, op Kerstavond uit een Amsterdams asiel opgehaald. Zij verhuisde met ons mee naar Massachusetts en moest eerst bij mijn moeder logeren, terwijl wij al vertrokken waren. Daarna alleen vliegen in het ruim van het toestel en vervolgens op de luchthaven in Boston in quarantaine. Toen ze eenmaal onze stemmen hoorde in de lobby van het hotel vloog ze zowat door de tralies van de kattenkennel heen van opluchting. Hartverscheurend….  Vervolgens moest ze eerst in haar uppie in ons lege huis wonen, in de winterse sneeuwkoude, totdat onze inboedel eindelijk arriveerde en wij er ook kwamen wonen. Natuurlijk kwamen we elke dag langs om haar te voeren en te knuffelen. Een paar maanden later werd onze tweede dochter in de zomer geboren en toen startte Chopin met plassen in de walkin closet. Ze mocht daarom in de nacht alleen nog in de serre verblijven. Toen we haar één nacht niet binnengelaten hadden voordat we uitgeput met onze newborn naar bed gingen, hebben we haar nooit meer terug gezien. Overal gezocht en rondgebeld. Ze was zeer waarschijnlijk door een cyote, op het landgoed waar we woonden, te pakken genomen. Groot schuldgevoel aan overgehouden. Dus daarom gaan onze poezenbeesten deze keer heel veilig voor drie jaar in Rotterdam wonen. Bij onze middelste dochter. Elk kwartaal komen ze gezellig weer een maand bij mij in huis wonen. De meest relaxte en liefdevolle oplossing voor de komende drie jaar denken wij. Ik ga ze zo erg missen.

Wanneer de laatste dagen naderen voor het vertrek van mijn lief leven we tussen afscheid en voorbereiding, tussen dozen en het vertrek. Best hectisch en ook weer helemaal niet. Ik ben heel moe en suf. Ik zorg niet goed voor mezelf, eet te weinig en let niet voldoende op de tijden dat ik mijn pijnstilling moet innemen. Er komt daardoor niet veel uit mijn handen. Ik rijd regelmatig met mijn lief mee in de auto. Gewoon voor de gezelligheid heen en weer. Ik ben alleen maar thuis aan het herstellen. Het hectische deel bestaat uit de visumaanvraag voor mijn lief, zijn twee ritjes naar de Japanse ambassade in Den Haag, kopen van lange herenbroeken (want in Japan zijn broekspijpen te kort) en de laatste klussen in en om het huis voordat hij de huisdeur sluit voor heel wat jaren. Hij wil graag wat dingen afronden die nog op zijn klussenlijstje stonden zoals een slaapkamerraam die niet goed sloot met een kiertje ertussen. Een stukje Marokkaans tadelakt repareren dat uit de muur gesprongen was in de douchecel, de dakplataan nog een keer goed snoeien zodat de boom tot het voorjaar weer happy is. Een andere klus die af moest was het aanbrengen van een nieuw systeem voor onze lampen in huis die bij zonsondergang netjes aan springen en rond bedtijd weer uit. Ook hadden we wat camera’s en zo’n vreselijke deurbel met camera online gekocht voor beveiliging van ons huis. Die deurbel gaat er na terugkeer uit Japan natuurlijk meteen weer af, want wij hebben een ouderwetse deurklopper. Helaas is met de bestelling iets mis gegaan, onze bestelling is zoek geraakt. Ook werd mijn online autoverzekering ongevraagd stopgezet omdat ik in een chatbox een robot een vraag stelde over uitschrijven uit Nederland en m'n autootje. Het onlangs tweedehands gekochte autootje voor onze dochter en de poezen - om heen en weer te rijden - bleek een mankement te hebben en staat al een paar dagen in Den Bosch in plaats van thuis. So far het hectische gedeelte, alles onder tijdsdruk. Ik voel me kwetsbaar met een zere tong, ben heel moe van de pijn en te weinig eten. M’n emoties zitten hoog en ik word regelmatig overmand door tranen. Ik beweeg maar mee met de flow het zal vast allemaal goed komen. Wat kan ik anders doen?

In Erasmus hospital last week...

DANKBAARHEID UIT MIJN HART
‘Whatever happens in your life, no matter how troubling things might seem, do not enter the neighborhood of despair. Even when all doors remain closed, God will open up a new path only for you. Be thankful!’ 

- Elif Shafak

Dit wordt volgens mij een heel zoet stukje om te lezen. Misschien niet veel diepgang maar wel met veel zoetsappige feitjes uit het leven van twee bijna zestigers. Mijn lief en ik staan op het punt om bijna drie maanden uit elkaar te gaan. We zullen ieder aan de andere kant van de aardbol leven. In een heel andere tijd. In een heel andere cultuur. We zijn nog nooit zo ver en zo lang uit elkaar geweest. Mijn lief stapt in zijn nieuwe werkende leven in Japan. Ik blijf nog een paar zomermaanden achter bij onze kinderen en dieren. Met aandacht voor mijn herstel en ziekenhuiscontroles. In ons fijne huis met tuin waar ik zo van houd. Een karakteristiek huis waar we al bijna een kwart eeuw wonen. Volgend jaar zijn wij tweetjes veertig jaar een paar. Langzaam getransformeerd van twee verliefde pubers van achttien jaar oud naar twee bijna zestigers met een heel leven achter zich. Vader en moeder van drie prachtige dochters. Ik ken hem. Hij kent mij op z’n duimpje. Als geen ander ken ik hem. Ik ben de enige voor wiens ogen niets is verborgen. Hij is er als er geluk door me heen stroomt en ook als ik geroerd, met tranen in m’n ogen, kijk naar de prachtige natuur die me onverwacht raakt. Hij is er ook als ik naar beneden tuimel en verdrietig ben. Ik ben er ook voor hem als hij radeloos is, als alles zwaar wordt. Wij zijn al een leven lang samen. Net als in ieders leven hebben ook wij onze hoogte- en dieptepunten meegemaakt. Gebeukt en gebutst raken door het leven, het hoort erbij. Teleurstellingen in ons rugzakje samengepropt bij opgelopen trauma’s. Vaak rijden wij als twee treinwagonnetjes op één spoor en soms even op twee verschillende sporen om ons daarna weer bij elkaar te voegen op één spoortje. Wij kunnen moeilijke beslissingen heel goed samen nemen. Niet bang samen het avontuur aan te gaan. We kunnen op elkaar bouwen. Volgende week vertrekt mijn lief met het vliegtuig naar Japan waar hij zal starten met zijn nieuwe baan, de sleutel aannemen van ons nummer één keuze appartement (die zonder tatami kamer) en aankopen doen voor ons nieuwe thuis daar. Een keerpunt in ons leven. Onze twee jongste kinderen zijn zelfstandige twintigers en gaan niet mee naar het land van de rijzende zon. De oudste woont al drie jaar in Azië. De carrière van mijn lief zal ons de komende drie jaar leiden naar nieuwe ervaringen die ons helpen groeien. Zoals onze eerdere vier internationale verhuizingen voor zijn bedrijf dat ook hebben gedaan. Dankbare kosmopolieten zijn wij, met drie kosmopolieten-kindertjes.

De verdoving is inmiddels uitgewerkt en iedereen gaat gewoon naar zijn werk, sporten, boodschappen doen of met vriendinnen op stap. Ik heb de eerste dagen na de operatie veel geslapen overdag. Geprobeerd de hevige brandpijn te onderdrukken met pijnstilling. Het is nog steeds een kriem om iets te eten. Niks knapperigs, niks met citrusvruchten, niks met tomaat of spinazie en niks dat zout, zoet of gekruid is. Eigenlijk blijft alleen kamille- en saliethee, havermoutpap en zachte, gezeefde soepjes over. Toch kan ik me ondanks de pijn ook senang voelen in deze rust. Ik slaap langer uit. Ik relax in bed met tijdschriften terwijl de regen hard tegen het zolderraam tikt. Ik douche pas tegen het eind van de ochtend.  Een lege agenda, een lege dag voor me. Mijn lief werkt een verdieping onder mij met zijn nieuwe Japanse collega’s, online. Elke ochtend als ik beneden kom open ik de keukendeur naar de tuin. Ik neem deze dagen uitgebreid de tijd. Kijk eerst even rustig naar buiten. Ik geniet van de buitengewoon groene tuin met bloeiende lichtroze pioenrozen. Ik zet de openslaande deuren op een kier. Het regent af en toe buiten. Binnen is de temperatuur heerlijk. Ik bekijk alle tuinplanten, de rode roos van mijn moeder in volle bloei, de salie waarvan de bloemen lila beginnen te kleuren. In de kas ben ik elke dag blij als ik het piepkleine groene spruitje in de mangopit zie groeien. De tomatenplanten kunnen bijna vastgebonden worden aan de klimrekken. De blauwe bessen zijn bijna rijp. De avocadoplant die het zwaar had afgelopen winter is helemaal bijgekomen in de warmte van vorige weken. Ik laat dankbaarheid uit mijn hart stromen wanneer ik ze allemaal water geef. Ik kan vanwege mijn langzame herstel leven alsof de wereld een geschenk is en ik de dankbare ontvanger ben van dat geschenk.

Sunny Scheveningen beach!

TATAMI KAMER
‘Desperado, why don’t you come to your senses?

Come down from your fences, open the gate

It may be rainin’, but there’s a rainbow above you’

- Eagles

‘Recuerda que todo tiene sus tiempos perfectos…’ schreef mijn Mexicaanse vriendin onlangs. Alles heeft zijn perfecte tijd. Soms neemt het leven een onverwachte wending. Zoals mijn leven vorige week. Het leven kun je niet voorspellen. Het bestaat uit een reeks van leuke en minder leuke onverwachte gebeurtenissen waar je geen invloed op hebt. Zo gebeurde het dat mijn lief en ik lekker op het zonnige, Scheveningse strand op een loungebank zaten met onze blote voetjes in het zand toen mijn mobieltje ging. Ik heb eigenlijk altijd het geluid uit maar ik verwachtte een telefoontje van de garagehouder over onze Volkswagenbus die opnieuw gespoten wordt. Mijn verbazing was groot toen ik het nummer van het ziekenhuis zag oplichten. Mijn operatie werd uitgesteld kreeg ik te horen vanwege een patiënt met een trauma die voorrang kreeg. Ik was zó teleurgesteld. Ik werd destijds ook met grote spoed geopereerd dus daar had ik best alle begrip voor. Ook al dacht ik meteen aan mijn leeg geveegde agenda thuis. Toen de secretaresse zei dat het minimaal nog twee weken ging duren voor de opnieuw ingeplande operatie - én dat het dan kennelijk nog niet zeker is vanwege eventuele nieuwe spoedgevallen dacht ik erbij - stortte ik wel in. Diep teleurgesteld al sjokkend met mijn blote voeten door zee. Als ik er bij de volgende operatiedag niet bij ben wordt het al eind juni voordat ik geopereerd word. Dan is mijn lief al lang aan het werk in Japan. Wat erg. Ik heb dan alweer een Zeeuws kampeerweekend met de meiden ingepland staan, en een concert in Amsterdam begin juli. Zo niet praktisch. De twee chirurgen hebben beiden een jong gezin en willen ook een keer op vakantie had ik al bedacht, in het slechtste scenario was ik pas halverwege de zomer aan de beurt. Ik zag het al bijna niet meer zitten. Wat een domper! Op de ochtend van de eigenlijke operatie liep ik naar mijn yogaschool bedenkend dat ik op dit moment eigenlijk nuchter naar het Erasmus ziekenhuis zou vertrekken. Tot mijn mobieltje in mijn zak weer rinkelde. Wederom de secretaresse van mijn twee chirurgen, deze keer met goed nieuws zei ze. Na het weekend mocht ik me in de ochtend nuchter melden. Ze hadden een operatiekamer kunnen reserveren en een anesthesioloog gevonden. Hoe blij kun je zijn met de gekozen dag van een operatie? Een rollercoaster was het. ‘Recuerda que todo tiene sus tiempos perfectos…’ 

‘Het is onze tweede keuze’ schreef ik eerlijk aan de Japanse makelaar. Onze eerste keuze was een appartement in een hoge wolkenkrabber, een stuk groter qua oppervlakte, nieuwer, twee slaapkamers, een grotere huiskamer én een optie op een parkeerplek in de parkeergarage. Helaas wilde de eigenaar er geen Europeanen in. De huurder moest vloeiend Japans kunnen spreken in verband met calamiteiten. Dat kon ik niet serieus nemen, maar ja het zijn natuurlijk niet onze regels. Afgelopen week hadden we een online bezichtiging van een appartement waarvan we zelf al destijds in Tsukuba op een avond stiekem het gebouw in waren gelopen en op de twaalfde verdieping hadden rond gelopen. We waren er destijds heel positief over, de zon op het balkon, chique entree en een goede ligging in de stad. Later kregen we de tekening van de indeling van het appartement en werd dit onze tweede keus. Dezelfde makelaar als destijds leidde ons vandaag met zijn mobieltje rond. We konden alles zien. Mooie vloeren, mooie zachte kleuren behang, moderne badkamer, twee walk-in-closets en een kleine lichthouten keuken. De huiskamer was zes meter breed met schuifdeuren over de hele breedte van het balkon op het zuiden. Wat mij he-le-maal inpakte was de heuse Japanse tatami kamer! Oorspronkelijk een luxe die alleen de rijken zich konden veroorloven. Ook nu behoudt een tatami ruimte nog zijn exclusiviteit. Het wordt in deze tijd gewaardeerd om zijn traditie en aanpasbaarheid vanwege alle schuifdeuren. Ik zie het als een relaxruimte. Als het doorgaat zullen onze leesboeken er worden neergezet. Dan ga ik er mijn yoga practise doen. De tatami kamer is een ruimte met tatami matten als vloerbedekking. De matten zijn gemaakt van geweven stro en al eeuwenlang een vast onderdeel van Japanse huizen. De kamer versterkt de essentie van het Japanse erfgoed. Oorspronkelijk waren tatami dunne matten waarop mensen zaten of sliepen voor comfort. Tijdens de veertiende tot de zestiende eeuw werd de tatami kamer voornamelijk door de elite gebruikt als studeer- of meditatieruimte. Ook nu in de moderne tijd heeft de tatami kamer zijn rijke erfgoedwaarde behouden. Ik vind het zo’n Japanse charme hebben dat ons mogelijk toekomstige appartement een tatami kamer heeft met veel schuifdeuren en originele tatami matten! Omdat de matten zacht en kwetsbaar zijn als vloerbedekking bepaalt dit ook het soort meubilair dat Japanners gebruiken. Over het algemeen lichte, verplaatsbare en minimalistische meubels, Japandi interieurstijl. Ik heb zin om er een relax|yoga kamer van te maken. Een paar typische items voor de tatami kamer zijn een zabuton, vlakke vloerkussens of futons gebruikt bij het zitten. Ook de typische chabudai, een lage theetafel of zaisu, lage Japanse stoelen met rugleuning (maar geen poten) horen erbij. Ik wil dan op zoek naar zo’n chabudai bij een kringloopwinkel. Van mijn tante heb ik vorig jaar een vintage Japanse kist geërfd met ingelegde edelstenen als kimono’s van de geisha’s die afgebeeld staan. Mijn lief en ik willen deze nu weer mee terug brengen om eventueel in de tatami kamer te plaatsen. Hoe bijzonder. De fusuma, de verticale witte deurpanelen die van links naar rechts geschoven kunnen worden zijn ook typisch voor zo’n kamer. Ze fungeren als grote, beweegbare wanden. Hierdoor kan de kamer naar behoefte worden afgesloten of geopend, omdat Japanse huizen over het algemeen niet zo groot zijn. En wie kan de rijke, traditionele Japanse sfeer die de scheidingswand aan een ruimte geeft, weerstaan? Ik niet!

Breda | 29 mei 2026

My love and I | about 7 years ago...

AFWACHTEN
't Liefste loop ik alleen, niemand om me heen in mezelf te dromen.’

- Maggie MacNeal

Ineens is er ruimte in mijn hoofd ontstaan voor de operatie die ik deze week ga ondervinden. In april had ik al besloten mee te gaan in het voorstel van mijn twee oncologisch chirurgen om mijn tong opnieuw te laten opereren. Sinds de grote operatie van tien uur lang, nu drieënhalf jaar geleden inmiddels, is mijn gereviseerde en mooi opgelapte tong iets te breed en vaak iets verdikt aan één kant. Dat mijn tong de ene dag dikker is dan de andere dag heeft met oedeem te maken dat weer een gevolg is van stress en vermoeidheid. Ik heb dat zelf niet in de hand. Toen eenmaal bekend werd dat het ‘eelt’ dat aan de aangedane zijkant van mijn tong ontstond - door het slijten van mijn tong langs de kiezenrij - een belemmering ging worden voor mijn controles moest ik nog steeds even nadenken. Ik had zó geen zin in weer een operatie in mijn mond, weer slapen op de afdeling oncologie in het Erasmus ziekenhuis, weer een narcose en weer veel pijn en gebruik van morfine. Ik zag de noodzaak er niet meteen van in. Nu weet ik dat ik helemaal niks aan de controles heb als de artsen niet kunnen zien of het er gezond of ongezond uitziet. Eén van mijn twee artsen heeft de ‘eelt’ langs de zijkant van mijn tong het elfenbankje genoemd. Dat elfenbankje wordt over een paar dagen verwijderd. Mijn tong wordt wat smaller en slanker en dan ziet het er weer rustig en glad uit. Toen ik in april instemde met de operatie begon het afwachten. Wachten op een datum voor de operatie. Leven in afwachting van beslissingen kan mentaal uitputtend zijn. Wij wachten niet alleen op de operatiedatum maar ook op de beslissing van de huiseigenaar in Japan of hij zijn appartement aan ons, niet Japans sprekende mensen, wil verhuren. Wij wachten op de verblijfsvergunning van mijn lief zodat hij naar Japan kan verhuizen. Wij wachten ook op de beslissing waar hij zal werken als hij onverhoopt niet per juni in Japan kan starten. Wij wachten ook op antwoord of we internationaal voor zorg verzekerd zijn per juni. Wanneer komt het verhuisbedrijf onze spullen voor Japan inpakken? Kan mijn lief begin september mee naar ons geboekte concert in het Wembley stadion in Londen? Dit niet-weten kan leiden tot een verlammend gevoel van machteloosheid. Ik merk dat ik daar gelukkig grotendeels ongevoelig voor ben. Ik kan met meditatie, rust en mijn yogalessen aardig in het nu leven. Het is zoals het is. Als het gevoel me toch bespringt weet ik dat het volkomen normaal is dat wij ons in deze situatie soms machteloos of gefrustreerd voelen. Ik probeer de frustratie niet krampachtig weg te duwen. Ik merk ze op en realiseer me dat dit een logische reactie is op de situatie. Het is goed zoals het is. Wij zijn goed zoals we zijn. Zolang we niets weten zullen we meebewegen met de flow met wat we mondjesmaat wél krijgen te horen. De sleutel is denk ik om m’n focus te verleggen van hetgeen dat buiten mijn controle ligt, naar de dingen waar ik wél de regie over hebt. En zo was er door de opkomende verhuizing dus al een hele maand totaal geen focus op mijn operatie. Na de tijd dat we in Japan en Singapore verbleven leefde ik in een soort tussentijd, of vacuüm, waarin ik gewoon door leefde en door plande in mijn agenda alsof er niks stond te gebeuren. Mijn werk en mijn sociale leven vulden mijn dagen. Focus op de dingen waar ik wel regie over heb. Met die gedachte heb ik stapels leesboeken ingekocht op de rommelmarkt, stapels handdoeken en beddengoed bij Albert Heijn, een voorraad pure chocolade in de aanbieding en een pastamachine op marktplaats. Alles voor Japan. Dáár heb ik controle over!  Na een bepaalde datum pakten we de telefoon om zelf om een update te vragen, mensen aan te sporen. Leven in afwachting van beslissingen van anderen – of het nu gaat om een vergunning, een baan of een medische uitslag – kost enorm veel energie. Het zorgt voor onzekerheid en een gevoel van onvermogen. Dit is onze vijfde internationale verhuizing en zó traag heb ik het nog nooit meegemaakt. De laatste dagen vallen er ineens beslissingen. Mijn lief is per juni internationaal verzekerd, ik pas in september wanneer ik vertrek. We weten welk verhuisbedrijf komt inpakken binnenkort en dat alles met luchtvracht gaat. We hebben een online bezichtiging van ons gewenste appartement overmorgen in onze agenda staan. Én we hebben ein-de-lijk een datum voor de operatie. Na dat telefoontje van het ziekenhuis en het delen met mijn omgeving kwam er in mijn hoofd pas ruimte voor wat de operatie eigenlijk voor mij inhoudt. Namelijk een volledige narcose en dus een infuus in mijn arm dat altijd moeilijk aan te brengen is, veel wondpijn erna en dus amper kunnen eten. Nauwelijks kunnen praten in het begin… Wachten op uitslag van het opgestuurde weefsel naar de patholoog. Daar kwamen de emoties naar boven, en die mogen er ook zijn, er is ruimte voor. 

Voorlopig de laatste keer dat ik mee ga als gastvrouw voor stichting Vierhetleven, en zo voelde het ook precies. Het theaterseizoen loopt op z’n eind en ik ga een aantal weken herstellen van de operatie. We eindigen met de stichting elk jaar het seizoen met een ongedwongen optreden in een schattig dorpshuis in Zeeland, op de grens met Brabant. Helemaal afgehuurd voor deelnemers uit de regio Zeeland én West-Brabant. Op deze tropische dag trad Dennis Alberti, kleinzoon van Willy Alberti, op met ’100 jaar Alberti’ waarbij hij alle hits van zijn opa en tante Willeke zong. Het was een geluk dat we op tijd bij het theatertje waren. Ik had de verkeerde vertrektijd in mijn hoofd geprent op zaterdagmiddag. Eén van de deelnemers belde mij op waar ik bleef. Ik sprong in de auto en haalde veel van mijn verloren tijd, zo’n twintig minuten, weer in. Ik plan gelukkig altijd heel ruim dus we konden vooraf lekker rustig nog een kop koffie drinken, een gevulde koek erbij, en op ons gemak plaats nemen in de zaal. Na de show was er een borrel georganiseerd. Mijn drie dames hadden genoten van de show en van het leuke onderlinge contact in de auto en tijdens de borrel. Het is zulk betekenisvol werk om eenzame ouderen zo’n gezellig dagje uit aan te bieden. Dankbaarheid is groot aan beiden zijden. Tijdens de weken dat ik terug in Nederland zal zijn zal ik graag blijven werken als gastvrouw.

Mount Tsukuba | Japan, where our new home will be

TERUGKEER
‘Ondanks de oude draak

Ondanks de angst

Woed maar, wereld, ik sta hier

Niets dat mij stoort’

- Johann Franck

In de eetkamer van het hospice zitten we met zes vrouwen aan de eettafel. Er zijn frietjes besteld met allemaal lekkere bijgerechten, want het is de laatste avond van één van de bewoners. We hebben de tafel gedekt, een karaf met water op tafel gezet maar er zijn ook bewoners die hun fles wijn zelf meenemen naar het diner. Eén bewoonster neemt het doosje aardbeien mee, dat ze die middag van haar bezoek ontvangen heeft. Normaliter vieren we een laatste avond niet op deze manier natuurlijk. Meestal is iemand de laatste avond voor het afscheid al in slaap gebracht, gesedeerd, veel te moe, te zwak of te ziek en meestal weten we helemaal niet eens dat het de laatste avond is. Deze keer is het anders, want deze bewoonster gaat na zes maanden terug naar huis. Een enkele keer komt dat voor. Ja, het komt voor dat bewoners een hospice weer verlaten en terug naar huis gaan. Al is dit niet de eerste verwachting natuurlijk. Onze zorg in het hospice is er in de eerste plaats voor de laatste levensfase, waarbij ook ongeveer vijfennegentig procent van de bewoners in het hospice komt te overlijden. Patiënten gaan naar een hospice in de laatste weken van hun leven omdat ze - om wat voor reden dan ook - niet thuis of in het ziekenhuis kunnen of willen verblijven. Deze bewoonster is tegen alle verwachtingen in best opgeknapt - en haar ziekte amper achteruit gegaan - door de goede zorg en er is besloten door onder andere de huisarts dat ze met de nodige thuishulp en lieve vrienden en buren om haar heen tóch weer thuis kan wonen. Ookal denken wij dat ze zich vergissen in hoeveel ze nu zelf moet gaan doen in haar eigen huis. Bijvoorbeeld de voordeur open doen wanneer er iemand voor de deur staat, zelf tafel dekken én de vaat opruimen na het ontbijt, lunch of avondeten, maar ook de was of zelf de gordijnen sluiten in de avond wanneer het donker wordt. Hier in ons bijna-thuis huis stond alles altijd klaar voor haar, altijd een grote stapel schone handdoeken in de kast, haar kamer werd schoon gemaakt, de medicijnen toegediend en altijd iemand in de buurt voor een praatje. Het zal eenzamer zijn en ze zal ongemerkt veel meer energie verbruiken thuis. Toch ‘vierden’ we haar afscheid. Ze had haar afscheid zelfs vervroegd, want haar buurvrouw in de hospice kamer naast haar was vorige week plots overleden en dat was zo’n groot gemis voor haar. Zij waren dikke maatjes geworden, deelden dezelfde angsten, leden hetzelfde energieverlies en bespraken alles tijdens hun gezamenlijke ontbijtjes, lunches, avondeten en tijdens bezoekjes bij elkaar op de kamer. Voor haar was alle dynamiek, heel begrijpelijk, in het huis veranderd. Ze wilde geen dag langer blijven nu ze toch vernomen had dat ze terug naar huis moest. Ze heeft geen kinderen en geen partner en zag ons, verplegend personeel, als haar nieuwe familie. Ze leerde onze namen uit haar hoofd, was geïnteresseerd in ons privéleven, maakte schilderijen die in onze gangen in huis hangen, en ze was altijd blij om mij te zien. Ik heb pannenkoeken en wentelteefjes voor haar gebakken. Zij kwam eens met opgeraapte dennenappels uit de tuin voor in onze openhaard bij mij thuis. Ze geeft me haar telefoonnummer en haar postadres. We hadden het er eerder over gehad dat we beiden brievenschrijvers zijn, en zo blij zijn als er een enveloppe in de brievenbus ligt. Hoe leuk zou het zijn als wij ons contact zo voort zouden zetten? Ik beloofde haar een Japanse ansichtkaart in de bus. Mijn eerste brief is inmiddels al bezorgd. 

Twee kilo was ik verloren tijdens die week in Japan…. Ik had elke dag veel gewandeld door de wijken van Tsukuba en Tokio, door de winkelcentra, thrift stores, parken en supermarkten. Ik at niet zoveel daar. Het Japanse ontbijt in ons hotel stond me niet aan met een bentobox vol vakjes met rauwe vis, een kop miso soep ernaast. Vers fruit heb ik daar bij het buffet niet gezien. Wél een keer als toetje in een restaurant, twee mooi doorgesneden aardbeitjes. Ik heb blauwe bessen in een klein bakje in een luxe internationale supermarkt gevonden. Ook heb ik daar een ananas zien liggen. Al het fruit en groente dat in Japan te vinden is, is geïmporteerd. Het is heel erg prijzig. Ik heb dat nog eens nagevraagd aan de Japanse gids van onze fietstour door Tokio. Hij bevestigde dat fruit een luxe is en erg duur. Geen fruit dus voor ons tijdens die week dat wij er waren. Wanneer we daar terugkeren gaan we dat anders doen. We kopen dan ook die drie veel te dure aardappelen in een luxe verpakking, of die paar blauwe besjes in een bakje. Ik zou daar graag op ons balkon zelf wat aardappel-, aardbei-  en tomatenplanten gaan verbouwen. Voor mij geen rauwe vis voor avondeten of zelfs ontbijt. Op een dag liep ik daar tegen een McDonalds aan, ik was in m’n uppie. Ik wees alles aan op de plaatjes, want de digitale kiosk was uiteraard in het Japans. Ik nam een hap uit mijn basic hamburger en ik proefde niet de originele hamburger. Het smaakte naar teriyaki en er was sojasaus gebruikt, toch was het oké voor mij. Zo had ik ook een ervaring in de Starbucks in een groot hip en nieuw winkelcentrum. Ik bestelde een tosti, op de foto zag het er heerlijk Europees uit. Ik nam een hap en het bleek zoet wit brood te zijn, en de kaas was geen echte kaas. Best een teleurstelling, maar het was altijd nog beter dan een portie rijst met rauwe vis. Mijn plan is om daar een broodbakmachine te kopen, een pastamachine mee te nemen en ik wil daar ook zelf zuurdesembrood gaan bakken. Ik twijfel zelfs om melkkefir korrels stiekem in mijn koffer mee te nemen om zelf yoghurt te maken.

Wallpainting | kampong Glam, Singapore

WERELDWIJD
‘Some seek the comfort of their therapist's office, other head to the corner pub and dive into a pint, but I chose running as my therapy.’

- Dean Karnazes

We lopen door alle Arabische straatjes in Singapore. Mijn lief loopt eigenlijk achter mij aan. Meteen toen we door de poort liepen van kampong Glam met alle prachtige muurschilderingen waar ik altijd even moet stilstaan om ze te bewonderen, liepen we tegen een groot Turks restaurant aan. ‘Dat is ‘m’ zei mijn lief, maar ik wist dat dat hem niet was. Met ons gezin hebben we bijna drie jaar terug verrukkelijk gegeten bij een Libanees restaurantje. Niet zo groot, op een hoekje hier in de Arabische wijk. Deze wijk staat bekend om zijn mix van cultuur, historie en hippe straatjes. Anderhalf jaar geleden heb ik met verre-afstand-dochter daar weer gegeten for old times sake. Nu wil ik zo graag ons laatste diner samen hier eten. We hebben twee dingen te vieren. Dochter heeft vanmorgen gehoord dat ze de nieuwe baan gekregen heeft die ze zo graag wilde en haar vader is over een paar uur jarig. We lopen maar heen en weer tussen de smalle en volle straatjes en steegjes. Mijn lief stelt voor om maar naar dat grote restaurant pal bij de ingang te gaan. Wanneer we daar op het terras zitten, waar we overigens de enige zijn, en door de menukaart bladeren valt ons één ding op namelijk dat het niet normaal duur is. We staan weer op en verlaten het terras. We vervolgen onze zoektocht weer. Ik vind het pandje, ik herken de ligging op het hoekje en van binnen herken ik de ruimte. Alleen…het is meer een bar geworden die ernaast wat kleine gerechtjes verkoopt. Er staan biervaten tegen de wand. De gezellige tafeltjes binnen zijn weg. Alleen statafels buiten. Teleurgesteld zoeken we op de mobiel naar andere Libanese restaurantjes in de buurt, we vinden een Turks restaurant dat niet zo groot is én normaal geprijsd is. Wanneer we aan ons koude colaatje zitten komt dochter ook naar binnen stappen. We bestellen humus en baba ganoush met plat brood als voorgerecht. Smullen! We feliciteren ons kind met de nieuwe stap in haar carrière. Na de maaltijd lopen we gedrieën  in het donker door het gezellige, levendige China town naar ons hotel. Bij een klein winkeltje koop ik vijf muntjes aan een rood lint met een eeuwige knoop vastgemaakt dat een krachtig Feng Shui symbool is dat staat voor geluk, rijkdom, voorspoed en bescherming voor je nieuwe huis. De vijf munten symboliseren de vijf Feng Shui elementen (metaal, hout, water, vuur en aarde), wat zorgt voor evenwicht en harmonie in huis. Ons allereerste aankoop voor ons huis in Japan. We zullen ze aan de binnenkant van de voordeur hangen om geluk naar binnen te laten stromen. Terug in het hotel gaan we bij het verlaten zwembad zitten op het dak. Ik schenk drie bekers met koud water in. We genieten van elkaars gezelschap, de rust en alle verlichtte wolkenkrabbers om ons heen. Een feeëriek sfeertje in de tropische warmte met een klein fris avondbriesje. We relaxen, praten en lachen zachtjes. Na een tijdje gaan mijn lief en ik ons douchen en omkleden in onze comfortabele reiskleding. We gaan zestien verdiepingen naar beneden, halen onze koffers van de bagagekar bij de piccolo en bestellen een Grab. Op de luchthaven drinken we met z’n drieën nog gezellig een warme chocomel waarna het echt tijd is om afscheid te nemen van elkaar. Voor hoe lang? Het blijft altijd een vreselijk moment waarbij ik terplekke al heimwee voel. Ik mis haar al terwijl ik haar nog in mijn armen vast houd. Hartzeer.

We zouden de trein nemen van Schiphol naar Breda. Zo hadden we het afgesproken. Het is de ochtend van mijn lief’s verjaardag. We ‘appen met de meiden dat we goed aangekomen zijn. Zij stellen vragen terug. Ik vraag of we met onze bankpas in de trein kunnen stappen of een treinkaartje moeten kopen. Zij antwoorden. En al die tijd staan zij ons achter het glas te begluren terwijl wij onwetend bij de bagageband staan. Uit de schuifdeuren lopen we met de koffers achter ons aan slepend…staan ze daar in eens met bordjes ‘Deze oude makker is jarig’ en ‘Welkom terug dames’ en een heliumballon in hun handen. Wat een verrassing! Al kletsend en blij lopen we naar de auto. We eten thuis verjaardagstaart en geven onze cadeautjes met oudste dochter als vanouds online. We dineren pas op zondagavond vanwege ieders volle agenda. Een zondagavond waarbij we uitgeput maar voldaan op de stoelen in het restaurant neerploffen. Alle drie onze dochters liepen vanmiddag mee met Wings for Life world run. Het is een heel bijzondere hardloopwedstrijd (de grootste van de wereld)  met een catchup car die achter de hardlopers aanrijdt en de lopers uit de wedstrijd haalt. Het doel is om voor onderzoek naar ruggenmergletsel zoveel mogelijk geld op te halen, en zo ver mogelijk te rennen voordat je gepakt wordt. Wereldwijd op hetzelfde tijdstip! Dochterlief en haar vriend in Singapore renden ook mee. Onze neef en nicht renden mee, en veel vriendinnen van onze meiden. Mijn zus, mijn lief en ik raceten op de fiets naar strategische plekjes om aan te moedigen, te filmen en te fotograferen. Het aanmoedigen is leuk, maar ook totaal niet ontspannen dus na twee plekjes juichen fietsten mijn zus en ik via het Mastbos naar het centrum waar we op een zonnig terras ploften om iets kouds te drinken met een portie bitterballen. Mijn lief fietste met beste vriendin van onze jongste mee, zij rende bijna drieëntwintig kilometer voor ze gepakt werd! Jongste dochter en neef renden vijftien kilometer en de anderen, ook in Singapore!, liepen rond de tien kilometer voordat ze gepakt werden. Zo leuk dat ze over de hele wereld tegelijkertijd meerenden. Omdat iedereen op een andere plek in Breda uitviel werden ze met bussen opgehaald en terug naar de start gebracht. Daarin schoot de organisatie iets te kort, honderden mensen stonden bij de bushaltes urenlang te wachten op te weinig bussen. Mijn lief besloot met de auto al onze bekenden op te halen wat hem een uur kostte. Wat deze dag voor mij intens maakte was dat ik ook nog om half acht in de ochtend naar een heel grote rommelmarkt ging om Nederlandstalige boeken te scoren. Om mee te nemen naar Japan. Twee grote tassen vol tweedehands boeken die ik meestal voor een eurootje per stuk op de kop tikte. Heel tevreden ging ik naar huis waar iedereen zich verzamelde voor de hardloopwedstrijd. We aten appeltaart en tompoucen voor Moederdag. De lopers onder ons smeerden boterhammen in de keuken. Ik had nog steeds mijn jetlag van zes uur waardoor ik om vijf uur ’s ochtend al klaarwakker was. De inzet was niet voor niks. Er is wereldwijd meer dan negen miljoen euro opgehaald door bijna twee miljoen deelnemers! Voor ons betekende het ook een familiedag met mijn zus en onze gezinnen. Een dag met een gouden randje, een warme herinnering die we zullen meenemen naar Japan. 

Together with oldest daughter | Singapore

REIZEN OVER DE GLOBE
‘Actually, the best gift you could have given her was a lifetime of adventures.’

– Lewis Carroll

Het is vakantie! Vanaf maandag heeft mijn lief al zijn overgebleven vakantiedagen opgenomen en is hij een maand vrij. Wij zijn in Singapore. In het tropische Singapore. Een zweterig weerzien met onze oudste dochter, zij woont hier. Bijna drie jaar geleden hebben wij haar, na een maand met ons gezin rondgereisd te hebben door Borneo, hier afgezet in haar toenmalig gehuurde kamer. Het fijne weerzien was buiten ons hotel. Een omhelzing, in de ogen kijken, nog een keer goed vasthouden. Een kus. Ze ging mee naar onze luxe hotelkamer. Hier hadden we alvast voor haar verjaardag een volle koffer met Hollandse boodschappen, een voorraad contactlenzen, notebooks, een tasje vol vitamines voor haar vriendin, twee brieven van haar zusjes en wat Japanse souvenirs klaargezet op het bed. We hebben een prachtig zwembad op het dak van ons hotel, op de zestiende verdieping, maar helaas heeft zij deze dagen geen tijd om ervan te genieten. Ze werkt. Zij heeft al haar vakantiedagen al ingezet voor een reis naar Nieuw-Zeeland met vriendinnen aankomende zomer en naar Thailand met haar jongste zusje. Op de maandagavond dat we haar ontmoetten was ze in de ochtend net geland van een kort reisje met haar vriend naar China. We zijn dus vier avonden samen én een lunch tussendoor waarbij we haar ophaalden van kantoor. We lunchten in het zeer levendige Lau Pa Sat. Gelegen in het hart van het financiële district, omringd door moderne wolkenkrabbers. Het is een historisch monument uit de negentiende eeuw, gebouwd met opvallende Victoriaanse gietijzeren elementen en een centrale klokkentoren. Het is een van de bekendste hawkercentres, eetstalletjescentra, van Singapore. Wij aten lokale gerechten zoals laksa soep met noodles en loempiaatjes. Het is heerlijk genieten van haar gezelschap. Een vrouw van bijna achtentwintig alweer. Een zakenvrouw. Een kosmopoliet. Een zeer intelligente vrouw. Een heel sportieve vrouw. Een warme persoonlijkheid met het hart op de juiste plaats. Ze heeft hier een mooie groep vrienden om zich heen verzameld. Ik ben heel trots op haar en houd heel veel van haar. Ondanks dat we elkaar zo’n één keer per jaar zien voelt ze heel dichtbij. We bellen wekelijks en schrijven elkaar lange brieven. De komende dagen lekker doorbrengen in haar bijzijn. Haar lach, haar geïnteresseerd luisteren, haar verhalen en haar aanraken. Op de tweede avond gingen we na het Thais eten op straat naar haar appartementje in Little India. Een kleine ruimte met een keukentje, badkamer en slaapkamer. In de ruimte ertussen staat nog een bankje en een eettafeltje waar ze vaak tot in de nacht aan zit te werken. Ze kookt nooit, koopt haar eten onderweg. Mijn lief was er nog niet geweest. Ik had er al een keer een week gelogeerd, samen in haar grote bed. Ze is op zoek naar een ander appartement. Nieuwer, groter of net zo groot maar dan met een zwembad bij het appartementencomplex. Laat haar maar schuiven. Ze is in de run voor een andere functie bij haar bedrijf. Een ambitieuse dame. Ze laat haar koelkast zien die nu volgestouwd is met veel Hollandse koek, een kilo kaas, crackers en veel zakken paprikachips. Net op tijd want haar voorraad, die ze zelf in januari meegenomen had, was zo goed als op. Vanuit Japan is er maar een uurtje tijdsverschil met haar. Dat voelt dichterbij ookal was het nog steeds zeven uur vliegen vanaf Tokio. We zullen onze lange-afstand-dochter waarschijnlijk vaker zien. Ik kan eens overstappen in Singapore op weg naar huis en zij wil een keer in het weekend naar Japan komen waarbij ze aansluitend wat dagen bij ons thuis werkt. Zo bewegen wij ons als expatgezin, haar zussen reizen graag samen met haar, steeds over de globe. In ieder geval de komende drie jaar. 

We zaten klaar bij de picknicktafels buiten de mall. Onze dochter laat ons echter weten dat ze nog één halte moet, of wij alvast naar de hair spa willen lopen. We vinden het piepkleine winkeltje op de eerste verdieping. Er werken een stuk of zes Aziatische jonge meiden, hun Engels is onvoldoende. Vietnam of Cambodja misschien? Zodra dochter binnen stapt worden we met z’n tweetjes achter een zwart gordijn geloodst in een serene ruimte waar we een soort strapless jurk aan mogen doen. We gaan naast elkaar liggen met ons hoofd boven een wasbak. We krijgen warme kruikjes op onze buik gelegd en ook met een strip onder onze voeten bevestigd. Eerst een diep ontspannende massage van decolleté, hals, gezicht en hoofd. Haar diensten zijn afkomstig van traditionele technieken en richten zich op diepe ontspanning, gezondheid van de hoofdhuid en stressverlichting. Ze gebruikt traditionele kruiden, crème, oliën, scrub en koude en warme handoekjes. Ze speelt met water, een handdouchekop maar soms ook twee. Ze borstelt zachtjes m’n haar onder de douchekop. Ik krijg een gezichtsmasker op. Ze masseert mijn schedel met twee stenen die elkaar soms aantikken. Ook mijn nek aan de achterkant en mijn slapen behandelt ze, haar handen zijn magisch. Zij masseert mijn schedelbeenderen, zó ontspannend. Goed voor het bindweefsel daar. Als alles gesopt, gespoeld en gedroogd is bindt ze de handdoek om mijn hoofd. In een stoel naast mijn dochter worden mijn haren gedroogd en geborsteld, door twee meiden tegelijk. Wat een luxe! Daarna worden we door onze dochter op een diner getrakteerd bij een dumplingrestaurant waar allelei soorten gyoza geserveerd wordt. Tot en met het dessert, een dumpling met peer en vanillesaus erin en een bolletje ijs ernaast. Ik hóud van dumplings! 

Singapore | 6 mei 2026

Shibuya crossing | Tokyo 

FIETSEN
‘Living in Japan is often described as a unique blend of ancient tradition and futuristic innovation, offering a harmonious, safe, and often paradoxical daily experience. It is characterized by deep respect, attention to detail, and a serene, yet highly efficient, urban life.’

- Marie Kondo

Ik fiets aan de linkerkant van een grote tweebaans straat met aan beiden kanten luxe winkels. Ik fiets op m’n crossfiets hard achter Haru aan. Haru, de gids, is een Japanse student die zich hier beweegt als een vis in het water. Tokio is zijn hometown. We fietsen met z’n tweetjes door de populaire wijk Shibuya. Shibuya is een van de meer dan twintig speciale wijken van Tokio, bekend als een bruisend centrum voor mode, uitgaan en winkelen. Het is een must-visit voor trends, uitgaansgelegenheden en neonverlichte straten. Het typische drukke Tokio dat wij kennen van TV. Ik fiets met een Japanner door het centrum van Tokio en ik voel me senang hier! Ik heb niks bij me, geen tas en dus geen geld, geen mobiel en niet eens m’n paspoort. Ik ben mijn lief, Gin de andere gids en twee echtparen ergens in een druk smal winkelstraatje waar we de fietsen aan de hand meenamen, kwijtgeraakt. Godzijdank was Haru nog in de buurt! Hij wilde alles met me overleggen welk zijstraatje we ingingen om de kwijtgeraakte club terug te vinden of waar we de autoweg weer opgingen aan de linkerkant. Ik zei hem ‘Ik volg jou, ik ben als Nederlandse niet gewend om álles te overleggen. Ik voel me veilig bij jou en ik vertrouw jou helemaal op de fiets. Doe je ding!’ Hij keek opgelucht en daar gingen we, op zoek naar de rest van onze groep. Ons wringend met fiets tussen de megadrukte van voetgangers bij het stoplicht om over te steken. De autoweg weer op (links natuurlijk!) om snelheid te maken. Ik heb geen Japanse  highlight meer gezien dat stuk achter hem aan, maar oh wat genoot ik fietsend door het centrum van Tokio! Zo’n vrij gevoel wat ook benadrukt werd door je fiets overal te mogen parkeren en niet op slot te hoeven zetten. Geen slot! Na een tijdje kwamen we op het eindpunt terecht om de fietsen in te laden in het busje, tien minuten later kwam mijn lief aanfietsen met de rest van de club. Hij was niet bezorgd geweest, alleen bij het idee dat ik Haru ook kwijt geraakt zou zijn. De groep had het fameuze, chaotische Shibuya kruispunt overgestoken. Ik niet. Dus toen mijn lief en ik na het fietsavontuur samen over een festival gewandeld hadden met live muziek en streetfood, wij van softijs hadden genoten, gingen wij met z’n tweetjes naar de wereldwijd bekende Sibuya Crossing. Van middelste dochter hadden we inmiddels vernomen dat dit een hit was op TikTok. Als eerste rennen naar het middelpunt van alle zebrapaden zodra het voetgangerslicht op groen gaat en dan gaan zitten, liggen, springen of iets anders gek doen mits je het maar filmt! Ook wij deden mee aan die cult natuurlijk. Als eerste oversteken, zorgen dat je fotograaf meerent naar ‘t midden en dan enthousiast doen voor de lens terwijl alle mensen gaan oversteken. Echt leuk! De vibe in deze wijk is zó levendig en anders dan het zakelijk district hier vlakbij, of Tsukuba. Tsukuba is eigenlijk meer een slaapstad, het Almere naast Amsterdam. Vanuit Tsukuba een klein uurtje forensen met de nieuwe sneltrein naar het hippe Tokio. Wij kiezen voor wonen in het relatief saaie Tsukuba met hoge nieuwbouwflats met expats maar ook vlakbij de twee fabrieken van mijn lief. Eén weekdag zal mijn lief in Tokio op het hoofdkantoor werken (ik kan dan eventueel mee naar de stad) en in het weekend zullen we er ook regelmatig te vinden zijn, de stad bruist tenslotte. Daarna weer gauw terug naar ons rustige appartementje waar we ons thuis lekker zen zullen voelen. 

We kozen voor de Senso-ji tempel in het centrum van Tokio. Na rustig op zondagochtend wakker worden in onze Airbnb, gewoon onze bakjes yoghurt met vers fruit in de ochtend én m’n kop kamillethee voor ontbijt - in plaats van een ontbijtbuffet in het hotel met veel Japanse opties zoals miso soep en een houten bak met wel negen vakjes, elk gevuld met rauwe vis. En zwarte thee nooit kruidenthee in Japan. Op ons gemakkie naar de bus lopen. Senso-ji, gelegen in de drukke en toeristische wijk Asakusa, is de oudste en meest iconische boeddhistische tempel van Tokio.  Al opgericht in 645 na Christus en gewijd aan Kannon, de godin van de genade. De antieke boeddhistische tempel is bekend om zijn enorme rode kleur en ook om de megadrukke Nakamise-dori-winkelstraat er vlakbij.  Deze populaire tempel trekt zo’n dertig miljoen jaarlijkse bezoekers. Ook vandaag was het inderdaad heel druk. Toch stonden wij ineens binnen de tempel voor een houten kast vol laadjes met nummers. Ervoor een metalen shaker waar bamboestokjes inzaten met dezelfde nummers als de laadjes. Het traditionele ‘waarzeggen’ heet Omikujik hier. Ik mocht na een muntje doneren de shaker schudden en daar kwam aan de zijkant een stokje met een nummer uit. Tijdens het schudden mocht ik mijn wens in gedachten houden. Het blaadje dat in de juiste lade lag nam ik mee. Als het een slechte voorspelling zou zijn mag je het papiertje vastknopen aan een metalen lijntje, je laat daarmee het negatieve achter in de tempel en de monniken zullen het ritueel verbranden. Ik had gelukkig een prachtige voorspelling. Ongelofelijk maar waar, er stond dat mijn verhuizing voorspoedig zou verlopen en dat ik gelukkig zou worden! 

Tokio | 3 mei 2026