Kamiiso-no-Torii | Aorai Beach

ONZE EERSTE TYFOON
`On the crags of the wild shore, the moon shatters and scatters. Yet the retreating waves, gathering it back together, return as one.`

- Tokugawa Mitsukuni

Japan. Het land telt bijna zevenduizend eilanden. Niet verbazingwekkend dat het land dus heel afwisselend is. Zóveel te ontdekken. Allereerst in Tokio zelf dat voor ons misschien het meest voor de hand ligt. Alleen maar een rit met de metro. Het hoofdkantoor van mijn lief staat daar. We zijn er al eerder geweest tijdens ons ontdekkingsreisje van een week in april. Tokio zal zeker flink aan de beurt komen. Nu gaat mijn aandacht uit naar de staat waar wij wonen. Ibaraki. Een staat met volop bergen en watervallen, maar ook stranden aan de Stille Oceaan. De opties lijken eindeloos… Ik vind het niet meevallen om reisplannetjes te maken. Gewoonweg teveel keuze! Gelukkig hebben we drie jaar de tijd om er hier op uit te trekken. Heel dankbaar voor. Ik wil beginnen met een reisplannetje om dit weekend eens buiten de stad te kijken. Niet te ver weg. Ook een reisplannetje om een weekendje in oktober er eens samen op uit te trekken in de herfst. Ik denk aan bergwandelingen in herfstkleur. Ik had mijn lief twee prachtige reisboeken gegeven toen hij vertrok, één van Tokio en één van Japan. Ik had vandaag een stoel op het balkon gezet en was gaan bladeren in het reisboek van Japan. Werkelijk prachtige reisfoto`s wat me deed duizelen. Alles is zo aantrekkelijk en te bereizen, waar gaan we het eerst een kijkje nemen? Ik koos voor het dichtstbijzijnde strand vanaf Tsukuba en daar kwam Oarai Beach uit, een klein uurtje rijden in de de auto. We vertrokken zaterdagochtend. Bewolkt maar toch vijfentwintig graden. We reden over tolwegen langs groene bergen naar de kust. Het strand bestond uit best grote kiezels, aangespoeld hout en ook bamboestokken. Heel hoge, woeste golven. Geraas van het rollende water over de kiezels. We liepen met onze schoenen langs de waterlijn, blote voeten te pijnlijk. In de verte zagen we een torii uit de Stille Oceaan steken. Een torii is een traditionele poort die de ingang markeert van een Shinto-heiligdom. Deze bijzondere poort op een rotsrif markeert de exacte plek waar twee Shinto-goden op aarde zijn neergedaald. Ik legde de torii vast tussen de woeste golven van de oceaan. Achter de poort (achter ons) was een stuk hoger een schrijn gelegen die in 856 ooit was gesticht. We beklommen de hoge trap vanaf het strand en trokken eenmaal boven beiden een wens uit een bak met kleine zakjes waar een mooie glazen kraal in zat én een wens op papier. Na een rondje liepen we de heuvel af terug naar de kust waar we op de vismarkt terecht kwamen. Er waren natuurlijk wat authentieke restaurantjes met superverse vis. Bij de laatste waar we binnen gingen kijken moest je de rauwe vis, schelpdieren en inktvissen op een metalen schaaltje leggen, laten wegen en betalen en daarna buiten roosteren op kleine tafelbarbecues. Wij kozen toch maar voor een restaurant waar geserveerd werd. Ik had een heerlijke tonijnschnitzel besteld en mijn lief had een enorm kleurige mix van rauwe vis en inktvissen. Een kleurenspektakel op zijn bord en zeer smaakvol. De dag erna ontvingen we bericht dat `disaster typhoon` Dujuan rakelings langs de kust van Oarai zou scheren. Bij ons thuis, in Tsukuba, mochten we maandagmiddag en -avond niet naar buiten vanwege zeer zware windstoten en regen. Losse spullen op ons balkon moesten naar binnen of vastgemaakt. Gordijnen gesloten want deze houden rondvliegend glas tegen. Winkels konden onverwachts sluiten dus we moesten water, eten, een zaklamp en een powerbank in huis halen. Eventueel het bad vol laten lopen met water om het toilet te kunnen blijven doorspoelen als watervoorziening weg zou vallen. De mensen die aan de voet van berg Tsukuba wonen moesten maandagmiddag evacueren. Kans op modderstromen. Heel serieus allemaal. De wind suisde door kieren in ons huis. Regenwater stroomde over de straat onder ons balkon. Er is ons niks heftigs overkomen, gelukkig.

Wat misschien nog meer duizelingwekkend is dan reizen in Japan, is het afval. Het afval wordt zeer streng en gedetailleerd gescheiden in maar liefst tientallen categorieën. Ik had al voor de zomer op Facebook een wit torentje met drie plastic laden voor het scheiden van afval gekocht. Toen mijn lief hier kwam wonen kreeg hij een dik pak papier, een soort recycle handboek, met alle regels van afval in Tsukuba. Met name de regels met duidelijke plaatjes van voorbeelden die hier in ons gebouw gelden begrepen we goed. Vlak naast de lift zit een schuifdeur en daarachter is een schone, bijna klinische ruimte voor het scheiden van afval. Er is een plank opgehangen en boven elk plekje hangt een bordje met Japanse tekens. De ruimte is alleen voor onze galerij. Iedereen legt er zeer goed geordend en schoon verpakt hun afval weg. Dus karton is mooi plat gemaakt en wordt op een stapeltje bij elkaar gelegd. Ander oud papier zoals folders maar ook platgemaakte, opengeknipte karton pakjes yoghurt of melk, die eerst schoongemaakt zijn onder de kraan èn gedroogd!, worden in een met touw dichtgeknoopt pakketje supernetjes opgeruimd. Pet flessen worden ook, zonder dop, netjes verpakt in een dichtgeknoopte zak en bij elkaar gelegd. Zelfs glas, schoongemaakt zonder deksel, peertjes en aluminiumfolie wordt in een dichtgeknoopt zakje neergelegd op het daarvoor bestemde plekje voor niet-brandbaar vuil. Er staat een schoon emmertje op de plank om je oude batterijen in te doen. In ons witte torentje in de keuken is de bovenste lade, waar een speciale doorzichtige zak met rode letters in moet, bestemd voor afval dat verbrand kan worden zoals groenteafval, textiel en papiersnippertjes. De middelste lade is voor plastic afval. In de onderste lade zit een zakje voor niet-brandbaar afval.Na een week waren de bovenste twee laatjes vol. Ik heb de zakken heel netjes dichtgeknoopt, dat móet, en hopelijk op hun juiste plekje gelegd. Toen zag ik pas dat blikjes ook apart ingezameld moeten worden. Oeps. In Japan vind je ook bijna geen openbare prullenbakken op straat, afval gaat mee naar huis. Ze hechten veel waarde aan netheid, hygiene en orde in hun omgeving. Dat is ze goed aangeleerd van kleins af aan en dat is terug te zien in ons afvalhok.

KLM flight to Tokyo!

UCHI
 `Je draagt de kostbaarste schat al met je mee: het leven.`

- Okinawa gezegde

Het was zover. Ik zette m`n voetjes op Japanse grond. Op een groot vliegveld waar ik een formulier moest invullen om het land binnen te komen, en mijn lief niet. Hij is al inwoner van Japan. Hij stond in de korte rij. Ik in de lange. De douanebeambte vroeg het adres waar ik zou verblijven. Ik had ons nieuwe adres nog helemaal niet paraat. Ik had dus alleen de woonplaats en de staat Ibaraki genoteerd op het formulier. De man wilde echter het precieze adres weten. Gelukkig kwam mijn lief maar eens een kijkje bij mij nemen en hij had heel handig een papiertje in zijn portemonnee met ons Japanse adres. Ik kon het zo overschrijven. Toen vroeg de beambte nieuwsgierig naar de enorme stapel koffers op mijn karretje… Onderweg naar zijn loket in de lange wachtrij was ik al besnuffeld door een douanehond. Niks aan de hand. Diverse douanebeambten liepen met een bord op hun buik met foto`s van groenten, etenswaren en zaden over de luchthaven en vroegen me meermaals of ik iets aan te geven had. Ik antwoordde steevast met mijn strakke pokerface dat ik niets aan te geven had. Ik had vier kazen ingepakt, gehaktkruiden en diverse doosjes chocola bij me. Zelfs in mijn handtas zat de doos met verse bonbons die ik onlangs zelf gemaakt had. Godzijdank werd ik niet gecheckt. Ook de man in het loketje liet me na mijn uitleg gaan. Binnen! De vijf koffers waren veel te zwaar en sowieso teveel om met z’n tweetjes mee te sjouwen in de metro naar Tokio. Een taxi in Japan is onbetaalbaar, dus meldden we ons aan bij een desk om je bagage thuis te laten bezorgen. We lieten de helft, zo`n vijftig kilo aan bagage, daar achter. We sjouwden de andere helft nog vrolijk mee in het zweterige weer. We waren op weg naar beneden naar het perron van de metro toen ik merkte dat mijn app voor het openbaar vervoer het niet deed in de controlepoortjes. Ik had het in het vliegtuig nog gecheckt, er stond voldoende saldo op. Een praatje met handen en voeten met de controlemeneer en ik mocht alsnog achter mijn lief aan lopen.  Ik had op Schiphol een eSIM kaartje gekocht voor Japan, maar ik had gewacht met activeren totdat ik daadwerkelijk in Japan zou zijn. Dat bleek helaas te laat, want de WiFi op het metrostation onder de luchthaven was supertraag en eSIM activeren vanuit mijn Gmail account was niet te doen. De hotspot van mijn lief herkende mijn mobiel niet dus ik kreeg mijn Japanse app voor het OV niet werkend. Ik was zonder eSIM aan de goden overgeleverd. Gelukkig deed het uitchecken boven de grond het ineens weer wél, en de andere metro ging zowaar ook goed. Thuis. Doodmoe. 

Thuis was een vreemde gewaarwording. De inrichting kwam me zeer bekend voor natuurlijk. Ten eerste omdat ik bijna alles zelf tweedehands op Facebook had gekocht en ten tweede zag ik onze huiskamer dagelijks tijdens het beeldbellen met mijn lief. Toch voelde het ook splinternieuw. De lange linnen gordijnen die we al in Nederland gekocht hadden hingen fraai voor de kamerbrede schuiframen. De heerlijke ovalen houten tafel in de huiskamer. Zonder de eettafelstoelen weliswaar die zouden we namelijk samen nieuw kopen in Japan. Het bankstel staat te gek voor het brede raam. Uitzicht op hoge zakelijke en woontorens. Dat gekke dubbele gevoel werd steeds meer `uchi` wat thuis betekent in het Japans, toen ik mijn drie koffers uitpakte. De volgende dag ook mijn andere twee thuisbezorgde koffers. Ik rolde ons zachte jute vloerkleed uit, ik propte de kussens in de meegenomen zachte kussenhoezen en zette een dimbare tafellamp met warm licht op het kastje neer. Ik plakte wat Polaroid fotootjes van thuis op de muur en spiegels. Ik richtte de kledingkast, de badkamer en de nieuw aangeschafte iMac in. Ik rangschikte de boeken in de boekenkast en zette er nog wat van mijn meegesleepte boeken bij. Ik liet mijn persoonlijke en behaaglijke afdruk achter. Dat gaf me rust en landing. De volgende dag kochten we vier eettafelstoelen, huiskamerplanten, haakjes om badjassen, thee- en handdoeken op te hangen zelf een haakje voor de gelukshanger uit Singapore naast de voordeur die ons huis voorspoed gaat brengen. We kochten ook nog boodschappen en voorraadpotten. We liepen ook, eigenlijk per ongeluk, tegen een tweedehands grote damesfiets aan. Meteen gekocht! De fiets die ik een paar maanden geleden op Facebook had gekocht had kleinere wielen en was eigenlijk net te klein voor mij toen ik er eenmaal op ging zitten. Japanners fietsen trouwens allemaal op te kleine fietsen. Na de spontane aankoop van mijn grotere fiets wilden we van de andere af. Dezelfde dag nog, want we hebben plek gehuurd voor twee fietsen in de stalling onder ons appartement. Op straat mogen geen fietsen geparkeerd worden. We reden met de (te) kleine fiets in de achterbak naar de fietsenmaker waar mijn lief eerder was geweest voor zíjn fiets en verkochten hem voor vijf euro. Destijds gekocht voor vijftien euro dus we waren heel tevreden, we hadden `m desnoods gratis willen weggeven. Liever kwijt dan rijk! Ook meteen officieel overgeschreven van eigenaar want het is erg belangrijk in Japan dat de fiets juist geregistreerd staat. Echt trots op onszelf hoe snel we dingen geregeld hadden. Ons pied a terre is nu gezellig en knus ingericht. Vooral de twee mensen die er wonen brengen natuurlijk de échte liefde en warmte in huis. Maandag was ik helemaal alleen thuis, bakte ik mijn eerste en gelukte bananenbrood from scratch in mijn kleine oventje. Een online yogales op mijn eigen Bredase yogaschool eind van de middag. Lekker tuttig allemaal. Lekker uchi.

Towerbridge | Londen

LIVIN' ON A PRAYER

‘We’ve gotta hold on to what we’ve got 

It doesn’t make a difference if we make it or not 

We got each other, and that’s a lot for love 

We’ll give it a shot 

Livin’ on a prayer 

Take my hand, we’ll make it, I swear’

- Bon Jovi 

 Mijn yogajuf sprak er tijdens de laatste yogales veel over. Woorden als courage, durf en moed. Deze vaardigheden haal je uit jezelf. Laat je niet leiden door wat anderen van je denken of vinden. Ga uit van jezelf, van je eigen moed. Ik vertaalde het natuurlijk naar de grote stap die ik maak door morgen naar Japan te verhuizen. Zonder de kinderen en zonder onze drie poezen. Ik vind het een heel grote stap, maar ik máák die stap. Samen met mijn lief. Hij had weinig keus, deze stap is de beste keuze voor hem. Op het eind van zijn carrière zo’n kans om naar het buitenland te gaan voor drie jaar, daar zijn wij heel dankbaar voor. Het had voor hem ook niet op een beter tijdstip kunnen zijn. Een nieuwe start op een leuke functie binnen het bedrijf waar hij al meer dan dertig jaar voor werkt. Wij hebben heel fijn op drie continenten gewoond, maar Azië zat daar nog niet bij. Dit wordt de vierde van de zeven. Het is helemaal compleet nieuw. Nieuwe taal, nieuwe cultuur en voor het eerst zonder onze drie dochters. Ik ben ervan overtuigd dat ik daar veel ga leren. Mijn yogajuf sprak tijdens de les ook steeds over confidence. Niet in de zin dat je wéét hoe het gaat verlopen of dat je weet dat dit avontuur goed afloopt, nee in de zin van dat je zoveel vertrouwen in jezelf hebt dat je weet dat je dit kán. Ik heb mijn angst in toom, mijn zin in avontuur en nieuwsgierigheid overheersen. Ik heb vertrouwen in mezelf. Zoveel buitenlandse verhuizingen meegemaakt. Er zullen vast pittige tijden komen. Ik ga dit doen. Samen met mijn lief. We’ll give it a shot. Samen met onze drie volwassen dochters op afstand. Ik heb er nu zelfs zin in. Laat het morgen maar gebeuren. Ik ben er wel aan toe. 

 Bijna een jaar geleden. Een nieuwe baan was helemaal niet een onderwerp in ons leven, kwam het nieuws naar buiten dat Bon Jovi de Forever tour ging doen. Bon Jovi speelt een grote rol in het muziekleven van mijn lief en mij. We praten over de jaren tachtig. Hun eerste hit was in 1984. Vijftien jaar oud, middelbare school, eerste verliefdheden, eerste stapjes in het uitgaansleven. Daarna volgden vele hits waaronder hun superhit in 1986 ‘You give love a bad name’. Een jaar later kregen wij verkering. Onze dochters zijn thuis opgegroeid met muziek van Bon Jovi uit onze CDspeler thuis én in de auto. Hoe leuk dat we tickets hadden bemachtigd voor ons vier van één van hun drie concerten in Londen! In het grote Wembley stadion. Niet wetende dat dit zonnige weekend in een geweldig sfeervol Airbnb in de Londense wijk Notting Hill tegelijkertijd ons afscheidsweekend zou zijn... We lunchten daar op zaterdag op een terras, slenterden over een vintage market, pakten de tube naar de Victoriaanse Towerbridge over de Thames waar we rondhingen en buiten heerlijk aten bij een Libanees restaurantje. Eerst vooraf een potje kaarten natuurlijk zoals we altijd doen in restaurants. Living on a prayer. Genieten van elkaars gezelschap. De middag voor het vroege concert brachten we door in de gezellige, statige straten van Notting Hill. Na van scones met jam en clotted cream genoten te hebben bij een leuk bakkertje bezochten we het bekende British museum. Zoveel historische spullen uit andere landen dan Engeland stonden daar tentoongesteld. Ik liep daar met een dubbel gevoel. Dertig jaar geleden liep ik met mijn lief, tijdens onze huwelijksreis, langs leeggeroofde graven in Egypte. Nu zagen we die gestolen mummies en sacrofagen liggen, in het museum in Londen. Zo ook beelden uit Mexico die mijn inziens in Mexico horen te liggen. Of historische pronkstukken uit Griekenland. Het voelde als roofkunst uit de koloniale tijd. We aten daarna lekker noodles op het terrasje van een klein Chinees restaurantje voordat we richting het stadion gingen. Het voorprogramma van James Bay was leuk, hij heeft inmiddels wat hits. Het was de eerste keer voor ons dat we Bon Jovi live zagen optreden. Wàt een band, wat een kracht en energie! De eerste keer in Wembley stadion. Nog nooit met zóveel mensen van een concert genoten. Jon klonk hoorbaar anders na zijn stembandoperatie. Echter zijn dankbaarheid en mooie woorden maakten voor mij alles goed. Een ontroerende comeback. Zijn onhandige dansjes vol passie deden mij doen lachen. Zijn grote hits waren mooi bewerkt en lang uitgerekt. We hadden écht genoten, veel gezongen, gejoeld en gedanst. Fantastische stadionsfeer! Nog drie steengoeie toegifts cadeau gekregen waaronder het gevoelige ‘Always’. Met tachtigduizend fans liepen we vervolgens verzadigd het stadion uit. De stroom mensen naar het metrostation werd gereguleerd en tijdens het wachten zongen we dan met z’n allen één van de songs van Bon Jovi. Hoe bijzonder zo eensgezind. Op veel manieren een onvergetelijke avond. Helaas namen we na zo’n prachtig warm weekend afscheid van onze jongste op het NS station van Eindhoven. Thuis van onze middelste. Vanmiddag worden we al naar Hoofddorp gebracht. Morgenochtend vroeg worden we naar Schiphol gebracht, het OV staakt landelijk. Wij laten ons niet kisten. We got each other.

Reunion!

WEER THUIS
‘All the stars are out tonight

Ooh, maybe they'll shine a little light

Help us find what we're trying to find

It's been so long since I held you tight

I won't lеt you go 'til we get it right’

- Bruno Mars

Mijn lief is weer thuis! Na dik twee maanden heel erg ver weg is hij weer terug gereisd naar ons. Wij zijn nog nooit zo lang uit elkaar geweest in de negendertig jaar - deze maand! - dat we samen zijn. Toch ging het goed. Althans met mij ging het goed. Thuis in mijn eigen huis en in mijn eigen bedje slapen. Poesjes en kinderen om me heen. Mijn eigen routine met werken in het hospice. Mijn yogalessen in de ochtend. In de tuin werken. Een weekje naar Barcelona op vakantie. Verder had ik veel ziekenhuisafspraken en een druk sociaal leven deze zomer. Veel afscheid nemen natuurlijk wat thuis plaats vond of ik ging er op uit. Toch is het leven ook gewoon anders wanneer je alleen woont en leeft. Ik merk dat ik er makkelijker op uittrek naar familie en bekenden. Ik heb veel bezoekjes gehad die er eigenlijk bijna nooit van kwamen toen we met ons gezin leefden. Toen was mijn gezinsagenda ook voller natuurlijk. Ik logeerde deze zomer gezellig bij onze dochters thuis. Ik logeerde bij mijn zus twee nachtjes in Friesland. Ik logeerde twee keertjes bij mijn zwager in Noord-Holland. Grote afstanden van huis. Ik had er tijd en mogelijkheden voor. Met z’n tweetjes rijd je eigenlijk toch makkelijker terug naar huis laat in de avond. Een grote factor dat ook mee speelde voor de logeerpartijtjes was dat ik in het donker niet graag rijd. Niet veilig. Zéker niet in dat kleine, oude stadsautootje waar ik sinds het vertrek van mijn lief in rijd. Mijn lief daarentegen kende deze zomer uiteraard niemand in zijn nieuwe thuisland. De eerste zes weken verbleef hij bovendien in een anoniem hotel. Vervolgens verhuisde hij naar ons appartement. Nog geen contact met de buurtjes. Elke weekdag werken dat erg vermoeiend was door alle nieuwe collega’s, nieuwe taal en nieuwe (werk)cultuur. Hij kookte heel weinig voor zichzelf, hij ging meestal uit eten in een foodcourt in een groot winkelcentrum. Goedkoop en lekker Japans. In het weekend deed hij wat klusjes zoals boodschappen doen, huishouden, een fiets of iets anders ophalen dat ik via Facebook gekocht had. Zo heeft hij ons huis ingericht. Alles tweedehands, en mooie spullen! Het enige dat me nog steeds niet gelukt is online te scoren - meestal ben ik gewoon te laat met reageren - zijn grote huiskamerplanten en een vloerlamp. Mijn lief heeft in een meubelzaak een nieuw bed en matrassen besteld, deze zijn al geleverd. Voor de nieuwste iMac computer reisde hij af naar Tokio. Nu is hij lekker thuis in Breda. Bij ons. In Japan hebben we ons ingerichte pied a terre op ons wachten. Nog een week en dan vertrekken we samen met drie loodzware koffers naar onze nieuwe bestemming. Pas nadat we vooraf afscheid hebben genomen van onze volwassen kindjes, van mijn oerzorgmoeder zijn.

‘Nu zal ik je voortaan zéker herkennen! Jochem!’ zei ik spontaan in de chocolaterie. Jochem is nog niet heel lang de eigenaar en net voor het eerst vader geworden van baby Bram. Hij zou er helemaal niet zijn, hij had nog vrij voor de kraamtijd en de gebroken nachten. Zijn collega was echter ziek geworden en dus moest hij vanmorgen klaarstaan, voor ons. Voor de verjaardag van middelste dochter hadden we als cadeau een workshop bonbons maken gegeven. Gezellig met papa en mama en zusje. We hadden speciaal gekozen voor een privé groepje. Zulke activiteiten die we samen doen zijn toch weer kleine stapjes in ons afscheidsproces, het grote loslaten. Weer een gezellige en vooral zoete herinnering erbij. Daar zullen we de komende tijd op teren als we elkaar missen. En dat zal zeker gebeuren. Zo’n herinnering zal dan een warm gevoel geven weten we inmiddels. Zoals de enorme sneeuwval afgelopen winter toen onze verre-afstand-dochter bij ons was in Breda. Zulke mooie, fijne winterse herinneringen, en prachtige foto’s! Ook foto’s van onze korte bezoekje in mei, als tussenstop in Singapore op de terugweg van onze kennismakingsreis naar Japan. Altijd gevolgd door loslaten. Ik zal op die warme gevoelens kunnen leunen tot de volgende Feestdagen dit jaar. Onze meiden komen alledrie Kerstmis vieren bij ons thuis in Japan. Reünie! Chocolatier Jochem legde ons deze feestelijke ochtend uit waar cacao vandaan kwam. Ook dat de tijd van de VOC er voor zorgde dat cacao nog steeds voor het allergrootste gedeelte via Nederland reist. Wij hebben zelf cacaoplantages gezien in Peru en Mexico waar we naast de machines stonden waar alle bonen gemalen en gebrand werden en in grote zakken als cacao bewaard bleven en waaruit onze heerlijke warme chocolademelk daar terplekke gemaakt werd. Jochem laat de cacao voor zijn bonbons in België bewerken. Tijdens de hele workshop mochten we chocola snoepen. Het ambachtelijk met chocola werken was heel erg leuk om te doen. Eerst zelf de versiering van de bonbon op de bodem van de mal aanbrengen. Uit een grote waterval van chocola (je mocht kiezen tussen puur, melk en witte chocolade) mocht je de gietvorm met vierentwintig vormpjes vullen. De mal moest je eerst, met vingers alleen aan de onderkant, van je af naar beneden houden onder de chocolade kraan en vervolgens rechtop blijven houden. Voor mij een onmogelijke taak zonder goed diepte te zien. Mijn handen zaten onder de gesmolten chocola. Met zoveel opperconcentratie hield ik de achterkant van het bakje natuurlijk alweer onder de chocoladestroom. Ik mocht mijn handen wassen, maar buiten Jochem’s zicht likte ik het grootste gedeelte van de smolten chocolade er natuurlijk zélf af. Diverse vullingen mochten we gebruiken. Aan het eind van de workshop stonden er vier lege kartonnen doosjes klaar op tafel om onze bonbons mooi in te pakken met een sticker en diverse kleuren lint. We vertrokken met een gevulde buik met warme chocola, een lach op ons gezicht en vier luxe tasjes vol zelfgemaakte bonbons. 

At the sunny beach | Barcelona

PECH!
‘The good thing about flying solo is it's never boring.’

- Steve Fossett

De laatste vakantiedag was er één van afscheid nemen. We pakten op tijd in de ochtend onze weekendtassen in die we in het appartement mochten achterlaten gelukkig. Onze vlucht vertrok namelijk pas later in de avond. We vertrokken zoals de andere dagen na ons ontbijtje met de lift naar beneden. Om de hoek zat een supermarktje die verse gazpacho in de koeling verkocht, in een plastic fles. Elke dag namen we zo’n fles mee naar het strand. Ook kochten we een bak met fruit, meestal zoete ananas, soms meloen en soms allebei. Vandaag ook. Bij de cafetaria ernaast, van dezelfde eigenaar als de super die dagelijks een praatje met ons maakte in het Spaans, kochten we steeds een stuk pizza die we koud meenamen in onze strandtas. Zo ook onze laatste dag. Meestal hadden we ook wel citroencakejes in onze tas mee. Het was een kleine twintig minuten lopen en dan liepen we het laatste stukje onder de palmbomen door naar de boulevard. Langs de openbare douche liepen we via een houten vlonder langs de hoge stoel met de strandwacht erop richting de blauwe zee. Het was een kiezelstrand en daar legden we de twee badhanddoeken van de Airbnb op, naast elkaar, met het geleende parasolletje ertussen. Een groot deel van elke stranddag hingen we in de lauwwarme golven. Het liep best stijl af waardoor het snel diep werd en dat was heerlijk om te zwemmen. Regelmatig hingen we aan het touw met gele dobbers en lieten we ons door de golven omhoog en omlaag slepen. Het was élke dag heerlijk aan zee. De eerdere dagen sloften we aan het eind van de middag terug naar ons appartementje en daar douchten we ons, kleedden we ons mooi aan voor een avond in het historische centrum. Een keer liepen we een stadswandeling, de avond erna de andere helft van de wandeling. We aten sowieso elke avond laat tapas en altijd als voorafje een koude gazpacho. Bijna ook altijd een heerlijk romig ijsje trouwens en de dag dat we die overgeslagen hadden kozen we voor een milkshake. De laatste dag aten we op het vliegveld. We konden eind van de middag niet meer douchen in het appartement dus wilden we bij het zwembad op het dakterras douchen. Zo heerlijk vanzelf als alles alle dagen verliepen, zo niet op deze laatste dag. De lift naar het dakterras deed het niet meer. Daar stonden we in een zweterig warm halletje met onze weekendtassen en ieder een plastic zak met schone kleding voor de vlucht onder onze arm. Ik had een man in de parkeergarage gezien die aan zijn auto aan het sleutelen was, en hij heeft ons naar een andere lift begeleid. Dochter en ik namen plaats op twee ligbedjes en koelden in het zwembad af. We wilden allebei ons boek uitlezen voor vertrek. En dáár ging het weer mis. Naast ons kwam een jong Slavisch gezinnetje plaats nemen met een tentje voor hun baby’tje, een kinderwagen, een wipstoeltje en wel drie ligbedjes. De vader en moeder hadden flinke ruzie en dat vochten ze luidruchtig uit naast het zwembad. De man ging verderop op een ander bedje liggen. Het dochtertje van zo’n zes jaar was de bemiddelaar en had papa overgehaald terug te komen. Vader ging op een matje bij de baby in het tentje liggen. Werkelijk amper een meter van mijn hoofd vandaan waar ik lag te lezen. De vrouw wilde het goedmaken en ging tegen haar man aan liggen… Ze bleef maar door zijn haar wrijven, het werd erg ongemakkelijk voor mij. Ik ging zwemmen. Weer terug wilde ik mijn boek oppakken toen zij een speeltje met een irritant deuntje voor de huilende baby aan gezet hadden. Ik keek ze inmiddels geïrriteerd aan. Ze zei dat het maar voor een minuutje was en die minuut werd zeker een half uur. Deze mensen hadden overal lak aan en namen heel veel ruimte in beslag, letterlijk en figuurlijk. Ik verplaatste me naar de schaduw. Inmiddels was de wél werkende liftdeur opengegaan en kwamen er jongemannen met kratten corona bier en koelboxen uitlopen, een vriend met een barbecue in zijn armen er achteraan. Niet veel later dreunde muziek door de boxen over het dak, kwam er blauwe rook uit de barbecue en wandelden de gasten binnen. Het toeval wil dat precies waar het feestje gehouden werd ook de afgesloten douche was waar dochter en ik ons wilden wassen en omkleden voor de vlucht. Het wachten naast de gesloten deur van die badkamer duurde zó lang dat een dame van het feest vroeg waar we op stonden te wachten. Het slot ging niet open. Zij belde de klusjesman van het appartementencomplex die pas tijd had om vijf uur. Pech, helaas te laat voor ons. We douchten ons maar openbaar naast het zwembad. De taxi kwam op tijd, het vliegtuig helaas niet. Met vertraging zijn we uiteindelijk vertrokken waarbij dochter veel hoofdpijn kreeg hoog in de lucht dat na het dalen gelukkig weer verdween. Wát een pech en tegenslag deze middag en avond!

Terwijl we op de luchthaven in Barcelona aan een tafeltje zaten te wachten op meer nieuws over onze vertraagde vlucht konden we onze mobieltjes opladen in een stekkerdoos naast ons tafeltje. We dachten te horen dat er meer informatie bekend was dus liepen we naar het informatiebord. Helaas zou er pas weer over een half uur meer bekend worden. Tafeltje was inmiddels bezet dus namen we samen plaats in luie stoelen naast een incheckbalie van Wizz Air. Er stonden twee rekken naast de balie waar je de grootte van je handbagage kon testen. De grondstewardessen waren streng. Ze pikten diversen passagiers eruit om van twee tassen er één te maken. Meteen even passen of de grote rugzak of kleine koffer wel in de mal paste. Wat een stress vond er pal naast ons plaats. Dochter en ik vermaakten ons prima. Passagiers trokken stiekem twee waterflessen uit hun rugzak en verstopten die bij hun partner. Als de tas door de mal gedrukt kon worden, sommigen hielpen elkaar om met knieën de tas omlaag gewurmd te krijgen, gingen de flessen weer stiekem terug in de tas. Soms moest de tas er met veel geweld weer uit getrokken worden. Enkele pechvogels rekenden extra kilo’s af bij de balie. Er werd heel erg veel gesjoemeld. Heel vermakelijk om naar te kijken. Toen wij eenmaal in onze eigen rij stonden kreeg ik het zelf ineens op mijn heupen. Ik had in Barcelona voor souvenirs geshopt, ansichtkaarten en sleutelhangers gekocht ook afgeprijsde kleding in de rebajas van Benetton. Zelfs een immens groot katoenen badlaken bij een Pakistaanse verkoper op het strand. Mijn tas zou onmogelijk in het controlerek passen. Vanwege de vertraging controleerde de grondstewardess de boardingpasses en paspoorten in de rij. Ze keek een keer om naar onze (te) grote weekendtassen, maar liep godzijdank door. Zonder problemen mochten we het vliegtuig instappen. Vliegen is nooit saai. 

In front of El Béso | Barcelona

PLATJA DEL FÓRUM
‘Wie zijn voeten voelt, vergeet zijn hoofd. Wie de aarde voelt, vergeet zijn zorgen.’

- Okinawa gezegde

De jongeman maakt met zijn wijsvinger en duim het symbool dat ‘heel goed’ betekent. Ik lach naar hem. Hij zit naast z’n vriend in een Thaise massagesalon op heel luie relaxstoelen. De Thaise vrouwen zitten op lage krukjes naast hun voeten. Ze masseren hun kuiten en voeten. Dochter en ik kijken ernaar vanaf de open deur en besluiten ook zo’n massage te bestellen. De prijs valt ons mee. We kiezen voor een voetmassage van een half uur. Het is een uurtje of acht in de avond. Donker. We hebben het ook wel verdiend vinden we. We lopen sinds eind van de middag een stadswandeling die we gekocht en gedownload hadden op onze mobiel. We gaan naast de Engelse jongemannen zitten en doen onze gympies en sokken uit. Zij doen juist hun sokken en gympies aan. ‘Nice shoes!’ zegt de ene die naar me zit met een grote lach. Hij heeft precies dezelfde bruine Adidas gympies. Ze zijn hun huurauto kwijt vertelt de andere. Ergens geparkeerd in de stad, en ze hebben geen flauw idee meer waar. Wat ze wél weten is dat ze voor morgen een full body massage hebben geboekt. Dochter en ik wensen ze succes met het vinden van hun auto en leunen achterover in de stoel. De massage begint. De laatste uren slenterden we dus door Barcelona. We liepen langs basilieken en pleinen. Ook langs kunstwerk El Béso, een mozaiek gemaakt van vierduizend foto’s van inwoners van Barcelona waarop volgens hen het gevoel van vrijheid te zien is. Al deze foto’s gebruikte de kunstenaar Juan Fontcuberta om een muurgroot kunstwerk te maken van een kus. The world begins in every kiss. Van verre is dat mooi te zien en als je er vlak voorstaat zie je alle persoonlijke plaatjes. Veel foto’s van mensen in en op zee. Vrijheid. Veel toeristen lieten een foto maken dat ze elkaar een (hand)kus geven of toewuiven. Wij deden dat ook natuurlijk ook al was het iets buiten de comfort zone van dochterlief met al die toekijkende mensen. Na een hele tijd door de hete stad gezwalkt te hebben ploften we neer op een terras met heerlijk romige milkshakes. We draaiden onze beiden stoelen om, want we zaten naast een steegje waar een continue stroom van mensen uitkwam. Groepen toeristen met een gids, gezinnen, vrienden en stelletjes. Het leek wel of er een blik met toeristen opengetrokken werd die allemaal langs onze stoelen liepen. Hoe leuk voor ons om iedereen te observeren en te jureren. Van leuke zomerjurkjes of korte broekjes tot lelijke goedkope T-shirts of vreselijke kleuren. We werden er zelfs melig van. Daar zaten we met z’n tweeën naast elkaar op die omgedraaide stoelen iedereen te bekijken. Soms wees dochter zelfs met haar rietje uit de beker naar de persoon waarover ze sprak. Heel erg maar oh zo leuk om een keer te doen. We hebben de citytour uiteindelijk half afgemaakt door de ontspannen voetmassages. Daarna ploften we op een knus pleintje, op het terras van een tapasbar neer. Natuurlijk waren we als eerste met de verse, koude gazpacho gestart. 

Ik volgde haar de lift in naar beneden, een klein stukje lopen door een parkeergarage onder het appartementencomplex door en toen weer met de lift naar het dak. Toen we boven de deur openden zagen we het zwembad. Dochter en ik hadden er een keer gezwommen. Het was nu acht uur in de ochtend en het was helemaal stil daar. We legden onze yogamatjes neer, mijn opgerolde badhanddoek als kussentje en wachtten op de andere leerlingen. Er kwam er nog één, Ana een Spaanse jonge moeder. De jonge Indiase yogajuf was mijn hospita Richea van de Airbnb hier in Barcelona. Ze had me uitgenodigd om een les van haar bij te wonen. Natuurlijk zei ik ‘Ja!’. Zodoende zat ik op mijn yogamatje pal naast het zwembad. Een knalblauwe lucht. De juf droeg een hip zonnebrilletje tijdens de les. Ze was vier jaar geleden naar Barcelona gekomen, haar echtgenoot gevolgd naar Spanje. Ze startte met een stukje geschiedenis van de eeuwenoude yogasutra’s. De monniken in Nepal en India. Het bestond toentertijd, eeuwen geleden, alleen uit mediteren en ademhalingsoefeningen in afgelegen kloosters in de bergen. Later kwam de kennis naar hen en maakten ze de regels van yoga, de achtvoudige paden. Wat je wel en juist niet doet in het leven en de asana’s (houdingen). Richea gaf vinyasa yoga, reeksen van houdingen achter elkaar. Gelukkig had ik vorige zomer daar wekenlang een soort cursus van gedaan om zeven uur in de ochtend. Samen met een Indiase leraar en zijn Nederlandse vrouw. Ik heb thuis een boek met alle uitleg van de reeksen oefeningen en tekeningen ervan. Aantekeningen van mij erbij. Zodoende kende ik de oefeningen, de volgorde niet perse meer. Het was heerlijk op het dak met dat zachte briesje door mijn haar. In Mexico deden we ook wel eens een yogales op het dak, echt genieten. Tijdens de ontspanning na de les, savasana, masseerde Richea m’n voorhoofd en schedel. Een cadeautje voordat we naar het strand Platja del Fórum vertrokken.

 

Barcelona | 21 augustus 2026

National park Montserrat | Barcelona

BARCELONA
‘Een berg bedwing je niet met een sprong maar met duizend kleine stappen’

-  Zen gezegde

Ik voelde iets op mijn schouder leunen en toen ik naar rechts keek zag ik Youssef, veertien jaar oud, gezellig op mijn schouder slapen. Ik tikte middelste dochter aan die aan de andere zijde van mij zat en seinde met mijn ogen dat hij op mijn schouder lag. We kwamen niet meer bij van het lachen. Heel zachtjes en zonder te schokken natuurlijk want ik wilde hem ook niet wakker maken. Hij lag zo lekker ontspannen te slapen dat z’n oortje zelfs uit gevallen was. Tranen in onze ogen van het lachen. Dochter maakte stiekem een filmpje van de slapende, toen nog onbekende, jongen op mijn schouder en mijn ingehouden lach. Het was pas iets na acht uur in de ochtend en we zaten in een minibusje die bestuurd werd door onze Spaanse gids David. Ons kleine groepje bestond uit een Irakees stel met hun drie zonen, hun oudste zoon was in het hotel achtergebleven. Dochterlief en ik zaten op de achterste bank met hun jongste zoon Youssef. Het was een uur rijden waarvan een deel door de mist naar de top van berg Montserrat. Montserrat betekent zoiets als 'gezaagde berg' vanwege de unieke, grillige rotsen en pieken. Het is een geliefd bedevaartsoord: het Benedictijner mannenklooster, dat trouwens nog steeds in gebruik is, en de basiliek. Beiden iets na het jaar 1800 kapot gemaakt door de Franse keizer Napoleon die op weg naar Portugal Spanje ook maar meteen wilde veroveren. Alles werd opnieuw opgebouwd met hulp van architecten uit Barcelona. Zelfs de zwarte Madonna werd weer terug gevonden op de plek waar de Fransen het beeld hadden weg gesmeten. Een bezoek aan deze bijzondere, heilige plek, waar de paus twee maanden terug ook nog was om zijn zegen uit te spreken, was ons doel. Volgens de legende werd de zwarte Madonna van Montserrat in het jaar 880 ontdekt door herdersjongens. Zij zagen een vreemd licht en hoorden hemelse muziek bij een grot op de berg Montserrat. Daar vonden zij het houten Mariabeeld. Zij wilden het mee naar hun dorp slepen en kwamen niet verder dan de plek op de hoge berg. Het beeld werd daar veel te zwaar om te tillen zodra men het wilde verplaatsen. Dit werd gezien als een teken dat de maagd Maria op de berg wilde blijven. Daar is nu de basiliek gebouwd. Het houten Maria beeld is zwart gekleurd vanwege roet uit de kaarzen destijds. Gids David legde ons alles goed uit. Tussendoor leerden wij het gezin beter kennen. Het stel, beiden ingenieur, waren met hun oudste zoontje van één gevlucht uit Irak twintig jaar geleden na de militaire aanval op last van de Amerikaanse president. Ze waren in Zweden terecht gekomen waar nog drie jongens geboren werden. Alleraardigst en warm gezin waarbij ons vooral opviel hoe lief de zonen voor hun moeder waren. Steeds even aanraken of in haar lange haar kroelen. Na de rondleiding gingen we met een kabelbaan nóg hoger de bergen in. Ook daar was het trouwens nog snikheet. Vanaf het uitzichtpunt wandelden we door het national park langs de kapel van de heilige Michael langzaam terug naar beneden. We kregen even pauze en dochter en ik kochten ijs en een ijskoude cola. We waren werkelijk oververhit door de wandeling van een uur in de felle zon. Het gezin ging nog langs het zwarte Madonna beeld en wij puften uit aan een tafeltje in een lauw briesje. Op de terugweg door de hoge bergen vielen we al-le-maal in slaap in de gekoelde minibus. Behalve David natuurlijk achter het stuur! Youssef deze keer niet tegen mijn schouder aan… Beneden in het centrum van Barcelona namen we afscheid van elkaar. Vader zei heel lief tegen me ‘Take good care of each other’ en toen gingen we ieder onze eigen weg waarbij dochter en ik nog een tijdje napraatten over dit bijzondere gezin. Ze hadden écht een mooie indruk achtergelaten bij ons.

Haar twee vriendinnen hadden het stiekem geregeld. Na het verjaardagsdiner van middelste dochter op een leuk pleintje naast een oude basiliek zou het plaatsvinden. Dochter had zelf een tapasbar uitgezocht met heel goede recensies voor haar verjaardagsdiner. Tafeltje speciaal buiten gereserveerd onder de oude bomen. Twee mannen zongen en maakten muziek. Een koude  limonada en een sangría op ons tafeltje. Diverse tapas werden erbij gezet. Een klein briesje koelde het buiten net voldoende af. Jarige dochter werd vanmorgen door haar zussen uit Thailand en vader uit Japan vrolijk wakker gezongen. Een dag doorgebracht op het heerlijke strand van Barcelona en dobberend in de lauwe, lichtblauwe Middellandse zee vlakbij ons Airbnb appartement. Een gebakje op de terugweg van het strand. In mijn hoofd had ik de vriendinnenverrassing al geregeld. Op de heenweg naar de tapasbar waren we namelijk langs een chocolaterie gewandeld met veel smaken zelfgemaakt ijs. Op de terugweg zouden we daar een ijsje uitkiezen. Een verjaardagscadeau van haar vriendinnen die altijd zoiets voor elkaar verzinnen op hun verjaardagen. Grote bollen romig ijs én een chocolade saus eroverheen voor ons beiden. Gelukkig hadden we servetten meegenomen. Het smelten begon zodra we een seconde het bakkerijtje uitwandelden. Een filmpje gemaakt voor haar vriendinnen. Zo eindigde de verjaardag van middelste dochter die al diverse keren haar verjaardag in Spanje had gevierd. Bijna twintig jaar geleden alweer dat wij in Madrid woonden. Veel herinneringen aan die tijd komen weer terug door hier te zijn, hier te eten en Spaans te spreken en om ons heen te horen. Rap Spaans, weer heel anders dan in Mexico. Gelukkig laat mijn Mexicaanse vriendin nog wekelijkse Spaans ingesproken berichten achter waardoor ik hier complimenten krijg over mijn Spaans. Het is heerlijk om in Spanje te zijn, misschien genieten we nog het meest van de verse gazpacho hier - nog geen dag overgeslagen om van de ijskoude Spaanse soep te smullen!

Barcelona | 19 augustus 2026

Watching the eclipse with daughter!

ECLIPSE
‘Love was like a solar eclipse — breathtakingly beautiful, absorbing, and capable of rendering you blind.’

- Shelby 

Mijn fiets had ik speciaal buiten laten staan. Op de eettafel lag een schuimspaan en een metalen vergiet klaar. Op een leeg vel wit papier. Ik zou de laatste zonsverduistering van mijn leven, de volgende vindt pas plaats in 2081, niet missen. Een zonsverduistering is een once-in-a-lifetime experience die je een nieuw perspectief op je plek in het heelal biedt. In m’n uppie zou ik naar de weilanden fietsen langs m’n hardlooprondje om dit fenomeen te vangen. Zonder speciale bril maar met mijn in elkaar geflanste camera obscura. Tot mijn telefoon een half uur voor de grote verduistering over ging. Mijn Franse buurman had aan vier stukjes donker glas kunnen komen via een lasbedrijf, of ik mee wilde kijken. Ik belde onze middelste dochter in Rotterdam en zij sprong meteen in de auto. Ik vond het fantastisch om te zien dat die kleine ronde zon op m’n glaasje steeds meer bedekt werd door de donkere maan. Het tempo waarmee dit gebeurde was sneller dan ik dacht. We stonden met buurman en zijn volwassen kinderen op straat, want daar hing de stralende zon aan het einde van de weg. Een mooi schouwspel tot aan zonsondergang. Fietsers stopten om ook even te kijken. Wandelaars ook. Mensen verderop op een zitbankje kwamen ook aanlopen. Nieuwe buren die ik nog niet kende kwamen erbij. Allemaal vreemden die elkaar de vier glaasjes doorgaven en zich voorstelden. Mensen die door het gat in de CD staarden. Mensen met een vergiet zoals ik. We waren allemaal wat opgewonden over dit astrologisch fenomeen. Dochterlief uit Rotterdam was op tijd en voegde zich ook bij ons. Het was zo verbindend! Niets is toeval, maar twee fietsers zaten vroeger op de internationale school waar onze twee jongsten ook op zaten, en ook het buurmeisje van de lasglazen. De nieuwe buren met hun dochter met metalen zeef in hun handen kwamen uit India en hadden hiervoor in Singapore gewoond waar onze dochter ook alweer drie jaar woont. Mijn buurman van de lasbrillen had daar ook met z’n gezin een paar jaar gewoond in dezelfde periode notabene. Deze buurvrouw is partner bij Deloitte in Rotterdam waar onze verre-afstand-dochter ook haar carrière begon en zij werkt er in Singapore nog steeds. Ik vertelde dat ik over een paar weken naar Japan verhuis en zij vertelde me dat haar Nederlandse collega ook onlangs met zijn vrouw voor twee jaar naar Tokio is verhuisd. Zij zal ons in contact brengen met elkaar. Eén en al verbinding onder de steeds meer verduisterende zon! De groep op straat groeide. Het licht kleurde magisch. Er viel een schaduw over de aarde. Het spektakelstuk was wonderlijk! Iemand haalde een meisje erbij die aan de overkant van de straat naar ons stond te kijken. Zij wilde er graag bij komen staan, graag door het donkere glaasje kijken maar ze durfde het niet te vragen. De kosmische krachten zorgen ervoor dat zo’n zonsverduistering een reset is van heel veel dingen, een levensveranderend karakter. Ik was me erg bewust van het moment, beetje spiritueel misschien. Met dit willekeurige groepje mensen die over de hele wereld gewoond hadden, nu op dit moment op straat bij elkaar gebracht, deelden we de magie. Ik kan dan heel goed uitzoomen en de bijzonderheid van deze verbinding tussen vreemdelingen op straat inzien. Thuis stond mijn fiets nog ongebruikt voor de deur, mijn ongebruikte schuimspaan en vergiet had ik nog bij buurman thuis laten liggen. 

Vandaag vertrek ik naar Barcelona. De stad die Middeleeuwse architectuur met moderne architectuur op een unieke manier mengt met elkaar. Spaanse cultuur en taal. Heerlijk eten en de ligging niet ver van de bergen én recht aan de Middellandse kust. Middelste dochter en ik wilden er op uit. Mijn lief woont in Japan deze zomer, oudste dochter in Singapore natuurlijk en zij is nu aan het reizen met haar jongste zusje door Thailand. Blijven wij tweetjes over. Natuurlijk zijn wij al in Barcelona geweest, met ons jonge gezin bijna twintig jaar geleden. We hebben tenslotte een paar jaar in Spanje gewoond. Het kwam gewoon zo uit met het kiezen van bestemmingen dat zij iets cultureels en stads wilde doen en ik strand wilde bezoeken. Beiden houden we van bergen. Barcelona dus! Ondanks dat we de meeste toeristische plekken al  bezichtigd hebben blijven de wirwar aan straatjes en fonteinen supergezellig. Bovendien werd de ene arena, de laatste die in Catalonië nog in gebruik was voor stierengevechten, in 2014 gesloten en herbergt nu een museumpje over het stierenvechten. Daar zijn wij natuurlijk niet geweest. De art nouveau ring wordt ook gebruikt als locatie voor avondentertainment. Wie weet? De andere stierenarena is getransformeerd tot een winkelcentrum met een groot vrij toegankelijk dakterras met panoramisch uitzicht over Barcelona. Ik reis straks na mijn yogales met de trein naar Rotterdam, daar vertrekt ons vliegtuig vandaan. Ik zal dochterlief op het station ontmoeten, waar onze reis begint!

Our first VW camper | before and after

EEN BRUG NAAR BINNEN
‘The only way to make sense out of change is to plunge in it, move with it, and join the dance.’

- Alan Watts

Onze geliefde Volkswagen bus, uit 1975, staat op het punt om weer opgehaald te mogen worden. Op de terugweg van onze reis in Kroatië afgelopen zomer was het arme ding er in Oostenrijk mee uitgescheden. We moesten een paar nachten in Spittal verblijven toen de Oostenrijkse garagehouder eindelijk tijd had om te constateren dat de motor in de oude hippiebus kapot was. Hij kon helemaal niks met antieke auto’s beaamde hij veel te laat. Onze kapotte bus mocht opgehaald worden door de ANWB die alles trouwens tot in de puntjes verzorgde. We reden in een splinternieuwe BMW van de ANWB naar huis. De bus kwam een maand later na ons terug en werd direct afgezet bij onze vaste autogarage. Daar is hij sindsdien nooit meer weg geweest. Dat is trouwens niet helemaal waar, de bus is één keer zonder motor op een aanhanger naar de winterstalling gebracht. Weken later weer terug op de aanhanger naar de garage. Daar is hij gerepareerd voor veel geld, en toen besloten we de bus opnieuw te laten lakken. Er waren téveel roestplekken. De onderkant van de schuifdeur was helemaal verroest net als de achterklep waar het fietsenrek altijd opgezeten had. Na driekwart jaar, de zomer is al bijna afgelopen, is nu ein-de-lijk onze hippiebus klaar. Een plaatje, het icoon voor hippies! In de originele kleur Savannah Beige. Traditioneel een klassieke lakkleur die gebruikt werd op de VW kever en VW kampeerbus. Na meer dan vijftig jaar was de kleur inmiddels muisgrijs geworden. Gelukkig kwam het deze zomer achteraf gezien goed uit dat we niet wilden en konden kamperen vanwege onze verhuizing naar Japan. Mijn lief woont inmiddels bijna twee maanden daar en ik volg over een maandje. We hebben de bus laten taxeren voor een waardebepaling wat de auto vandaag de dag waard zou zijn mochten we aangereden worden, of dat de auto gestolen wordt… Het lijkt erop dat we er nipt uitkomen qua onkosten van de auto; de aankoop in 2015 en de gereviseerde motor in 2017. Plus nu dan een reparatie en nu dan het uitdeuken, schuren en overspuiten. Mijn lief reageerde heel lief toen ik de waarde van onze kampeerbus meedeelde over de ‘app. ‘Het is geen investeringsobject maar een gebruiksobject’ en zo is het maar net. We zijn er al bijna tien zomers mee op pad geweest naar de verste uithoeken van Europa zoals Noorwegen, Kroatië en Spanje. Niet te vergeten al die relaxte weekendjes in Zeeland aan zee. Je rijdt rustig met gemiddeld tachtig kilometer per uur, waardoor de reis zelf belangrijker wordt dan de bestemming. Schakelen met een lange pook en sturen via een groot dun stuur geven ons een echt oldtimer gevoel. Het reizen in zo'n bus vraagt om eenvoud, wat bij mij zorgt voor een gevoel van pure ontspanning en avontuur. Met de ramen open, de wind door m’n haren en dat typische geluid van de luchtgekoelde achterin liggende motor beleef ik de weg als een avontuur. Wij hebben ook wensen voor onze bus. Zo dromen we ervan de bus een zomer lang in Zeeburg op de Amsterdamse stadscamping te zetten en wekenlang samen in Amsterdam door te brengen. Op de fiets naar Artis, Hortus Botanicus, Albert Cuyp markt, diverse musea, Artis, Vondelpark, veel terrasjes, strand, bakkerij van der Linde voor ijs, de grachten en een concertje in het Amsterdamse Bos. Ook droom ik (mijn lief niet perse) ervan om met onze kampeerbus wekenlang richting het Oosten te rijden richting Macedonië of misschien helemaal tot aan Turkije! We dromen er samen van twee maanden door Schotland reizen. Ons eerste lichtblauwe Volkswagenbusje kochten we louter met ons hart, spontaan aan de straatkant in Mexico. Puur als symbool van het ultieme gevoel van vrijheid. Ook vanwege de iconische retro-uitstraling met de ronde koplampen en de ongedwongen nostalgische manier van reizen. Wat we toen niet wisten was dat de bus overal waar je rijdt vrolijkheid oproept en je sluit direct aan bij een wereldwijde groep fans - heel vaak op de camping, in de file, bij het stoplicht of bij de pomp. Onderweg zwaaien mensen, steken ze een duim op of komen een praatje maken. We hebben het Mexicaanse busje langs de weg destijds prachtig op laten knappen met nieuw meubilair, een nieuwe tent in het dak opgevouwen, een nieuw matras, nieuwe lak aan de buitenkant, een prachtig glanzende imperial op het dak, een wiel voorop met een witte leren hoes geborduurd met het Volkswagen logo. Ik vond het een plaatje! Ik heb er een paar keer mee rondgereden in de buurt. De kinderen opgehaald van school, boodschapjes doen. De motor raakte steeds snel oververhit. Eenmaal verscheept naar Nederland werd hij afgekeurd. We verkochten onze Mexicaanse bus en kochten er deze originele Nederlandse bus met hoog dak en blauw kenteken voor terug. Bíjna hebben we ons beminde hippiebusje weer thuis, ons symbool van ultieme vrijheid.

Ik wilde een yogalesje inplannen en zag dat er op het rooster een extra vroege les mogelijk was. Om maar liefst half acht in de ochtend was er al een les ingepland. Vanwege de hete dagen. Niet binnen in de yogaschool, maar in de tuin achter onze school. Een zeer volwassen stadstuin met een appelboom die altijd veel vruchten draagt. Ik heb er al meerdere jaren appeltaarten van gebakken! Een grasveldje achterin. De tuin is grotendeels omheind door een heel oude beukenhaag. De rest is terras van stoeptegels, alles ook nog eens schots en scheef verzakt. Er staan gevulde plantenpotten, Buddha beelden her en der, een tuintafel met stoelen en een vuurkorf. De grote yogazaal heeft metershoge ramen naar de binnentuin toe. Ik geniet er altijd van. In de zomer zetten we de tuindeuren wijd open en leg ik mijn matje er steevast voor. Deze les was dus op de scheve stoeptegels. We waren met vier studenten. We legden dubbele matjes neer, lekker zacht. De meditatie was soms een uitdaging om naar binnen te keren met dan weer een huilende baby ergens in de buurt, twee bekenden die elkaar op straat gedag zegden, krijsende vogels of een wegrijdende auto. Omgevingsgeluiden hóeven je meditatie trouwens niet te verstoren. Ik probeer ze juist als anker te gebruiken om naar binnen te keren. Ik observeer de geluiden van buiten zonder oordeel. Ik voel hoe de geluiden zich afspelen in de stilte van mijn bewustzijn. Eigenlijk net zoals wolken die voorbijtrekken in een heldere hemel. Ik vind het meestal zelfs wel fijn. De wereld draait door buiten mij en ik zit hier rustig met focus op geluiden van binnen zoals mijn ademhaling of mijn hartritme. Heel senang.

Me and my nephew at the carnaval in Lemmer!

GELUKKIG ZIJN
‘Leef om gelukkig te zijn, niet om indruk te maken.’

- Anoniem

‘Nog één keer en dan is het klaar!’ gromde de oude man boos tegen mij. Ik was me van geen kwaad bewust… ‘Zo’n apparaat kost zevenduizend euro’ snauwde hij me ook nog toe. Tien minuten daarvoor had hij een VRbril bij me opgezet. Ik zat deze zwoele zomeravond naast mijn neefje in een kermisattractie in het Friese Lemmer. Overdag wedstrijden skûtsjesilen op het IJsselmeer. We hadden de hele middag relaxt gevaren, op een supboard gepeddeld en gezwommen. Kermisdrukte is niks meer voor mij tegenwoordig, maar neefje had zich er zo op verheugd. We hadden een filmpje uitgezocht. Ik zag een stukje met een zeeschildpad onderwater dat leek me wel relaxt. Het begon meteen afschuwelijk. Een mega waterglijbaan met loopings en een vrije val. Ik heb gegild. De stoelen waar we in zaten bewogen met de bochten mee, het was levensecht. In alle tumult vloog mijn VRbril af. De geïrriteerde kermisexploitant zette hem terug op. De bril gaf zwart beeld, deed het niet. Ik durfde die bril zelf niet aan te raken na mijn uitbrander, maar na een paar minuten zette ik hem toch maar af. De man trok een gezicht als een oorwurm. Hij heeft de film voor ons gereset en neefje en ik begonnen samen opnieuw. Ik durfde de rest van de rit amper nog te bewegen in die stoel… Zweten. Hetzelfde neefje wilde vooraf aan de VRbril attractie ook zo graag in de wilde Breakdance met mij. Hij had er de dag ervoor ook ingezeten met zijn zus. Vooruit dan maar. Ik kwam er gebroken uit met grote bloeduitstortingen op beiden ellebogen. Volgende ochtend en de dagen erna een schorre stem van het gegil. Gelukkig gingen we de tweede dag van mijn logeerpartijtje een rustige boswandeling maken. Ik wandelde met mijn zus en mijn nichtje door een bos waar we tegen een typische klimboom aanliepen. Zo één waar wij vroeger als kind inklommen bij ons op de camping in Drenthe. Nichtje kwam niet direct omhoog dus mijn zus zou het wel even laten zien. Binnen een halve minuut lag ze plat op haar rug in een stapel gevallen blad. Eerst schrik en toen zette ik de opnameknop aan van mijn mobieltje. Ik wilde eigenlijk haar klim filmen, maar ik had nog niet eens op de knop gedrukt of ze lag al op haar rug te spartelen. We kwamen niet meer bij! Vreselijk gelachen en de blaadjes uit haar haar geplukt. Nichtje klom trouwens later wel in een andere klimboom. De laatste kans was voor mij. We passeerden een mooie oude klimboom en we konden niet bedenken hoe we erin moesten komen. Uiteindelijk dacht ik het te weten. Ik waagde een poging. Ik hield mijn handen om de dikke onderste tak en was van plan mijn benen eromheen te werpen. Zo zou ik dat vroeger hebben gedaan. Alleen mijn lijf is niet meer zo sterk als toen. Ik zwiepte mijn benen omhoog, mijn handen lieten meteen los en ik lag op mijn rug. Ik riep er ook nog ‘Oh!’ bij. Te grappig! Ik vond het zelf heel suf. Zij lachten zich rot. Ik gierde het zelf ook uit. Mijn zus had het gefilmd. Elke keer wanneer we de opname terugkeken gilden we het alledrie uit van het lachen. Wat een onnozele stunt. Wat een oenig filmpje ook. We vervolgden ons bospad, haalden onderweg veel herinneringen op aan twaalf lange zomers kamperen op een boscamping in Grolloo. Het bramen plukken waar mijn moeder zo van genoot. Mijn zus en ik plukken nog steeds ieder bramen for old times sake. Hazelnoten plukten we ook. Zelfs aardappelen en graan van het boerenland ernaast. Brood bakken op een stok in het kampvuur. Dat hebben wij met onze jonge kinderen ook weer gedaan. De altijd vieze voeten van de zwarte bosgrond. Het gratis zwemles krijgen in ijskoud water om zes uur in de ochtend. Ik durfde amper mijn armen uit te strekken om het drijfplankje vast te houden, zó koud! De smiley drop in diverse kleuren en lolly's voor tien cent bij het winkeltje buiten de poort. De zwart-wit films die werden gedraaid in de kantine. Warme herinneringen werden opgevolgd door koude drankjes en bitterballen op een terras bovenop een Friese klif. Eronder een zonnig vol strand aan het IJsselmeer. 

‘Ik krijg m’n autodeuren niet meer open!’ zeg ik paniekerig door de telefoon. De sloten van mijn kleine Alto zitten hermetisch op slot. Hij blijft maar klikken zonder dat ik op de afstandbediening druk en ik krijg het niet voor mekaar snel de deur te openen. Ik bel de meiden die al op de loopbrug lopen naar het schip. ‘Probeer de achterklep’ is hun devies. Dat werkt godzijdank. Ik open de deuren van binnenuit. Ik zwaai nog een keer en vertrek van IJmuiden naar mijn zwager die dertig kilometer verderop woont. We eten die avond samen op het Zandvoortse strand, de zon zakt in zee en het is warm. Negatieve ionen in de zilte lucht verbeteren zuurstofopname en verhoogt daarmee m’n serotonine. Een gezapig gevoel. Leuke muziek en blije mensen om ons heen zorgt voor een heerlijk loom vakantiegevoel. Ik logeer deze week al voor de tweede keer bij familie. De volgende ochtend heb ik mijn logeertas en hoofdkussen al in de hal klaargezet wanneer ik tegen mijn zwager zeg dat ik de volgende ochtend wéér in IJmuiden moet zijn om de meiden weer op te halen. Hij stelt voor dat ik in zijn elektrische, veilige auto op en neer mag rijden. Dat is al lief, maar daarna stelt hij voor waarom ik eigenlijk niet zal blijven? We zouden samen weer naar het strand kunnen gaan. Ik houd van het strand! Dus bel ik mijn buurvrouw of ze de katten eten wil geven en de tuindeur open wil zetten. Ik bel mijn vriendin waar ik zondagochtend op de koffie zou gaan. Die middag fietsen we meer dan dertig kilometer op mountainbikes door het kustgebied. Verrukkelijk fietsweer. Fietsen op de boulevard weg gezet, zes kilometer met onze blote voeten door het warme zeewater gewaad. Lopen door het natte zand stimuleert endorfine, geluksgevoel. Neergeploft op een terras en uitzicht op de weidse horizon wat mijn brein vertelt dat het veilig is, cortisol zakt in mijn lijf. Ik voel me zen. Koude drankjes en versnaperingen. Wát een relaxte, zomerse dag weer. Op het strand ben ik altijd blij. Het rustige geluid van het ruisen van de golven zorgt voor alfagolven in mijn hersenen, eigenlijk net zoals tijdens mijn meditaties. Zo jammer dat wij zelf geen magisch strand in de buurt hebben…

Me during a visit at the Royal Palace | Amsterdam

NATUURLIJK RITME
‘Wie de randen van de dag mist, mist iets wezenlijks’

- Susan Smit

Laten we eerlijk zijn, in Japan zijn er weinig mensen op de hoogte van mijn bestaan. Het is dus aan mij om te laten zien wie ik ben en om het initiatief te nemen. Dat betekent in het begin veel zaaien door zelf voor te stellen iets te gaan doen, en geduld te hebben met het oogsten. Ik ken dit proces inmiddels. Altijd een lach op mijn gezicht en nieuwsgierig zijn naar de ander. Het opbouwen van een nieuwe sociale omgeving kost tijd en energie. Zeker in een land waarin ik de taal en de cultuur nog niet eigen ben. Ik heb inmiddels bijna zeventig dagen op een rij korte Japanse lesjes gevolgd op Duo Lingo. Dat is echt de basis van de basis. Toch is het hebben van fijne sociale contacten voor veel mensen, en voor mij ook!, van vitaal belang om zich ergens thuis te kunnen voelen. Om me verbonden te weten met mijn nieuwe omgeving. Ik heb al twee Delfstblauwe huisjes bij mijn spulletjes klaar liggen om mee te nemen voor de buurtjes aan iedere kant van ons appartement. Kennismaken. Emigreren voor drie jaar is best een grote stap. Niet alleen gooien wij ons hele (gezins)leven op z’n kop, emigreren betekent ook structureel ‘anders’ zijn. Anders zijn dan onze nieuwe landgenoten, Japanners. Ik zal het als een groot avontuur ervaren. Naast de eerste voorzichtige stapjes naar een leven in Japan ben ik ook begonnen met de eerste stapjes met afscheid nemen van mijn vriendinnen hier. De dagen glijden namelijk snel voorbij. Bijna augustus. De meeste van mijn dagen beginnen en eindigen ongemerkt. Ik word wakker van vogelgekwetter in de vroege morgen en val (te) vaak achter de TV in slaap. Terwijl ik slaap of doorga met wat ik aan het doen ben, voltrekt zich buiten de dageraad en de avondschemering. Dat laatste steeds vroeger. Het begin en einde van de dag. De dagen en überhaupt de tijd gaan deze zomer zó snel voor mij. Nu ik me eindelijk beter ga voelen qua energie en heling in mijn mond staan er afspraken ingepland in mijn papieren agenda. Afspraken voor een weerzien én om tegelijk afscheid te nemen. Ik vind het best veel sociale afspraken eigenlijk en dat is natuurlijk heel fijn. Een compliment dat mijn vriendinnen naar mijn huis komen voor een lunch, of middagthee, of een avondmaaltijd of zelfs een logeerpartijtje. Ook mijn twee oude tante’s komen ieder een middag langs, begeleid door mijn nichten. Ik zoek binnenkort mijn zus op in Friesland en mijn zwager in Noord-Holland voor een logeerpartijtje. De ochtendstond en het invallen van de nacht lijken op afscheid nemen en verwelkomen, steeds opnieuw. Ik was afgelopen week op een uitzonderlijk warm en liefdevol afscheid van een negentigjarige mevrouw die ik twee jaar geleden heb leren kennen. Via de stichting om eenzame ouderen mee uit te nemen en later in het hospice. Zij was een voorbeeld voor mij hoe ze met tegenslagen omging, met haar ziekte en met haar familie. Op een uitvaart sta ik altijd stil bij de grote lijnen van het leven die er écht toe doen. Het ging over meebewegen met het leven. Over het vertrouwen dat je iets nieuws ten deel zal vallen. Leven is beweging. Alles verdwijnt, verschijnt en verdwijnt weer. Die beweging herkende ik terug in het levensverhaal van deze mooie vrouw. Hoe haar zus, haar beiden dochters, bonusdochter en kleinkinderen haar leven beschreven en hoe ze haar typeerden. Twee keer een echtgenoot verloren, waarvan de eerste vlak na de geboorte van haar jongste dochter. Veerkracht toonde ze. Ik genoot van haar vele foto’s met mooie kapsels en mode uit de jaren ’60, ’70 en ’80. Ook van foto’s genomen in het hospice en tijdens het uitje met de wensambulance. Ik zou het vermogen willen hebben om de omgeving in me op te nemen. Ik wil m’n oren spitsen, voelen wat er in m’n lichaam en geest gebeurt en letten op wat er elke minuut verandert. Bewust, anders is het ongemerkt voorbij gegaan. Ik sta daar bij stil door deze bijzondere uitvaart en ook door de fase waarin ik nu bén. Een tussenfase tussen twee levens. Afscheid nemen van familie (waaronder twee dochters!) en vrienden hier én een splinternieuwe start met mijn lief die ergens heel ver weg op me wacht.

Ik kijk door het glas-in-loodraam van de balkonkamer naar de Dam. Langs de bekende balustrade van het koninklijke balkon kijk ik naar de verzameling mensen die de Pride Walk in Amsterdam gaan starten deze zaterdag. Ik kijk er met middelste dochter naar vanaf het paleis, op de plek waarop onze koning en voormalige koninginnen ook altijd naar de mensenmassa hebben gekeken. Best bijzonder. Het is sowieso indrukwekkend om zelf in het compleet aangeklede paleis rond te wandelen bijvoorbeeld door de burgerzaal waar de officiële staatsbanketten gegeven worden. Onlangs nog ter ere van de Japanse keizer en zijn vrouw. We zien het staatsieportret met de koninklijke familie en de keizer en zijn vrouw in dezelfde kamer als waar de foto voor de schouw genomen is. We zien de logeerkamer van de keizer in het paleis. Oorspronkelijk nog ingericht door onze eerste koning, de Franse Lodewijk Napoleon. Alleen wordt voor elke logée het bed verwisseld door een nieuw modern bed met fris beddengoed. Het gebouw werd pas een paleis in 1808. Napoleon koos het stadhuis van Amsterdam als zijn paleis. Het stadhuis is gebouwd rond 1650. Toen was de Dam een drukke, bedrijvige markt- en havenplek. Het plein zag er heel anders uit, een Waag midden op het plein en het Damrak waar schepen direct aanlegden. Een open binnenhaven vol met scheepsmasten. Op de kades en de Dam was het een drukte van jewelste met sjouwende sjouwers, karren en paarden Het stadhuis werd ooit geopend voor alle burgers van de stad Amsterdam en hun bezoekers. Er werkten zo’n vierhonderd ambtenaren. Ik probeer écht m’n fantasie te gebruiken om me dit allemaal voor te stellen. Er zijn twee redenen waarom ik hier vandaag ben. De eerste reden is dat jongste dochter een trainingsdag heeft op de Prins Hendrikkade voor haar bijbaan in de zorg. Halen en brengen. Ook is er een tentoonstelling met Japanse giften van de keizers tot vierhonderd jaar terug. Kamerschermen bijvoorbeeld en een zeventiende eeuws lakkabinet met heel veel laatjes. Ik wilde niet met mijn autootje het centrum in, maar omdat ik mijn medicijnen vergeten was en we omkeerden kwam dochterlief te laat. Als goedmakertje mocht zij tot aan de deur rijden. Na haar training ontmoetten wij elkaar weer op de Dam, met z'n drietjes gegeten in de Rosse buurt. Eind van de dag mochten de meiden niet met hun beker vol limonade zonder deksel in de bus en dus haalden we jongste met mijn autootje op bij de Kiss&Ride achter het Centraal station waar ze met twee koude limonadebekers stond te wachten. Ik heb heel veel geleerd vandaag in onze hoofdstad. Het was een cadeau om onverwacht een dag door te brengen in de mooie stad die zo’n belangrijke rol speelt in mijn leven.