Colors of a Japanese fresh meal

JAPANSE METRO
`Japan could provide an obsession for a lifetime and never leave you bored.`

- Pico Iyer

We waren elkaar voor het eerst aan ‘t leren kennen in het restaurant van IKEA op de zevende verdieping van het pand. Net naast het drukke Shibuya kruispunt gelegen in hartje Tokio. Zij stond naast de lift op me te wachten en ze vertelde me later dat het voelde alsof de schuifdeuren op Schiphol steeds openden. Elke keer wanneer de liftdeuren opengingen was ze benieuwd of ik eruit stapte… Heel spannend allemaal. Ik zou deze donderdag eigenlijk thuis doorbrengen. Lekker rustig in mijn veilige nestje. Misschien een brief schrijven of fotoalbum bijwerken. Tot mijn lief halverwege de ochtend vroeg wat mijn plannen waren voor de dag en waarom ik niet mee ging naar Tokio. `Uh, waarom niet?` Ik liep nog even naar het postkantoor om een brief te posten en toen ik terugkwam stond mijn lief al klaar. Ik pakte snel mijn mobiel, mijn schoudertas, flesje water en iPad waar mijn luisterboek opstaat en liep met hem mee naar het metrostation. Tijdens de rit zag ik pas dat de batterij van mijn mobieltje voor de helft al leeg was. Helemaal niet handig, want ik leef momenteel samen met Google Translate en Google Maps… Bovendien staat mijn Japanse OVkaart op m’n mobiel. Ik kan niet weer riskeren dat de poortjes niet werken. Ik ging dus heel spontaan - zonder veel na te denken zoveel was duidelijk - mee naar de hoofdstad. Ik had bedacht drie haltes verder te rijden dan mijn lief en IKEA te bezoeken. Ik heb sinds de zonsverduistering afgelopen zomer WhatsApp contact met een Nederlandse vrouw die, net als mijn lief, ook sinds juni in Tokio woont. Ik zou de vrouw daar kunnen ontmoeten voor een kop thee bedacht ik me. Ik stuurde haar in de metro een berichtje en ze zei net zo spontaan als ik dat ze dat leuk zou vinden. Én ze nam een oplader voor me mee. Zo komt het dat ik met haar aan een klein tafeltje zit midden in het restaurant beiden met een beker vlierbloesemlimonade en ik een Zweeds taartje. Ik luister naar haar verhalen terwijl mijn mobiel ergens bij de muur aan het opladen is. Ineens hoor ik het geluid van mijn mobiel keihard door het restaurant schallen! Ik sta op en ren erheen. Ik cancel het groepsgesprek van mijn dochters. Zo, de rust is wedergekeerd. Klein beetje schaamte. In Japan staan alle telefoons op stil. Ik heb nog nooit een beltoon gehoord. Er wordt niet in het openbaar getelefoneerd. Wat vreselijk dat ik dit nu mee maak, met haar in een vol restaurant. Beginnersfoutje. We moeten er ook wel om lachen. Zij vertelt me dan ook dat je bij de 7-Eleven, die zowat op elke hoek zit hier, heel goedkoop een opladertje kan kopen. Zij heeft zelfs een fysiek OVpasje gekocht op een groot station in Tokio. Voor noodgevallen. Handig. Ik ben hier nu tweeënhalve week. Twee dingen geleerd; nooit de deur uitlopen zonder m’n telefoon op stil te zetten en áltijd met een volle batterij vertrekken. Ik kán namelijk gewoon niet in Japan zonder werkende mobiel komen te zitten. De middag verliep verder heel relaxt. We bleken veel overeenkomsten te hebben zoals vrijwilligerswerk in Nederland, poesjes thuis, studerende kinderen en een huis achtergelaten. We waren precies zo vergeetachtig. Wat een feest van herkenning! Op de terugweg in de metro maakten mijn lief en ik nóg een beginnersfoutje. In de spits is de voorste coupé van de metro alleen voor vrouwen bestemd. De metro zit dan zo volgestouwd met mensen dat het veiliger voelt met alleen vrouwen tegen je aangedrukt. Na het optrekken keken we om ons heen in het bepakte rijtuig en viel het ons pas op dat er alleen vrouwen waren… Vervolgens werd het omgeroepen. Heel ongemakkelijk ritje. De eerstvolgende stop eruit gesprongen en in een andere wagon ons erbij gepropt met mijn volle IKEAtas. Uiteraard was dat een coupé met alleen mannen, alle vrouwen waren ernaast ingestapt. De volgende dag stond er al een afspraakje in de agenda om te eten met het Nederlandse koppel. Dat was een gezellige avond, leuke klik, voor herhaling vatbaar.

Rustgevende yoga flow werkt voor mij als een filter dat storende elementen in de lucht tegen houdt. Yoga in de ochtend zorgt ervoor dat ik de dag ontspannen en langzaam begin. Even een momentje op de mat inchecken bij mezelf. Nu ik de yogalessen in Breda online volg en ze door het tijdsverschil bij mij eind van de middag pas plaatsvinden start mijn dag helaas dus niet meer zo vaak met inchecken bij mezelf. Mijn yogajuf uit Breda die jarenlang elke vrijdagochtend lesgaf en voor mij een grote rol speelde toen ik op mijn meest kwetsbaar was, stopte er vorige week mee. Dat gaf mij een duwtje in de rug om hier in Tsukuba een yogales op vrijdagochtend te vinden. De herfst gaat nu starten. Tijd om meer naar binnen te keren. Ik heb een soort Aziatische eikeltjes op mijn hardlooprondje gevonden die in een kastanjeschilletje zitten. Voor mij het sein dat de herfst in aantocht is. Ook hier kleurt het blad mooi naar oranje en bruin. Vooral op onze berg is dat goed te zien. De rijstvelden kleuren naar goud. Vanmorgen liep ik in zeven minuten door een parkje aan de voorkant van ons gebouw naar een piepklein yogastudiootje. Yogalessen in Engels gegeven door twee yogaleraren Zhenya uit Rusland en Marko uit Servië. Mijn proefles was bij Zhenya en ik was benieuwd wat voor mensen er zouden komen. Zhenya zat op haar mat toen ik naar binnen stapte en er lag één yogamat tegenover. Voor mij. Het bleek een privéles. Het was een heerlijke les. Startend met ademhalingsoefeningen, gevolgd door fijne yogahoudingen en een heerlijke savasana ondersteund door blokken en een bolster. We hebben lang gekletst na de les. Zij is hier tien jaar geleden als masterstudent gekomen. Verliefd geworden, getrouwd met een Oekraïense man en hier een gezinnetje gestart. Ze liet me voelen dat ik niet alleen ben die hier in Japan worstelt met `reading the air`. Ik sta buiten mijn huis continue ‘aan’ om te observeren, waar te nemen en dingen op te pikken. Zhenya en ik kennen elkaar niet, maar wij herkenden wel iets in elkaar. Omdat wij beiden weten hoe het is om te zwemmen in donker water. Zij bouwde deze studio voor een gemeenschapsgevoel. Gezamenlijkheid. Internationals. Ze nodigde me uit voor een yogafestival aan de voet van de Tsukuba berg. Ik ga gewoon meedoen met dit soort lokale dingen, het helpt me om wortels te laten groeien. 

Kamiiso-no-Torii | Aorai Beach

ONZE EERSTE TYFOON
`On the crags of the wild shore, the moon shatters and scatters. Yet the retreating waves, gathering it back together, return as one.`

- Tokugawa Mitsukuni

Japan. Het land telt bijna zevenduizend eilanden. Niet verbazingwekkend dat het land dus heel afwisselend is. Zóveel te ontdekken. Allereerst in Tokio zelf dat voor ons misschien het meest voor de hand ligt. Alleen maar een rit met de metro. Het hoofdkantoor van mijn lief staat daar. We zijn er al eerder geweest tijdens ons ontdekkingsreisje van een week in april. Tokio zal zeker flink aan de beurt komen. Nu gaat mijn aandacht uit naar de staat waar wij wonen. Ibaraki. Een staat met volop bergen en watervallen, maar ook stranden aan de Stille Oceaan. De opties lijken eindeloos… Ik vind het niet meevallen om reisplannetjes te maken. Gewoonweg teveel keuze! Gelukkig hebben we drie jaar de tijd om er hier op uit te trekken. Heel dankbaar voor. Ik wil beginnen met een reisplannetje om dit weekend eens buiten de stad te kijken. Niet te ver weg. Ook een reisplannetje om een weekendje in oktober er eens samen op uit te trekken in de herfst. Ik denk aan bergwandelingen in herfstkleur. Ik had mijn lief twee prachtige reisboeken gegeven toen hij vertrok, één van Tokio en één van Japan. Ik had vandaag een stoel op het balkon gezet en was gaan bladeren in het reisboek van Japan. Werkelijk prachtige reisfoto`s wat me deed duizelen. Alles is zo aantrekkelijk en te bereizen, waar gaan we het eerst een kijkje nemen? Ik koos voor het dichtstbijzijnde strand vanaf Tsukuba en daar kwam Oarai Beach uit, een klein uurtje rijden in de de auto. We vertrokken zaterdagochtend. Bewolkt maar toch vijfentwintig graden. We reden over tolwegen langs groene bergen naar de kust. Het strand bestond uit best grote kiezels, aangespoeld hout en ook bamboestokken. Heel hoge, woeste golven. Geraas van het rollende water over de kiezels. We liepen met onze schoenen langs de waterlijn, blote voeten te pijnlijk. In de verte zagen we een torii uit de Stille Oceaan steken. Een torii is een traditionele poort die de ingang markeert van een Shinto-heiligdom. Deze bijzondere poort op een rotsrif markeert de exacte plek waar twee Shinto-goden op aarde zijn neergedaald. Ik legde de torii vast tussen de woeste golven van de oceaan. Achter de poort (achter ons) was een stuk hoger een schrijn gelegen die in 856 ooit was gesticht. We beklommen de hoge trap vanaf het strand en trokken eenmaal boven beiden een wens uit een bak met kleine zakjes waar een mooie glazen kraal in zat én een wens op papier. Na een rondje liepen we de heuvel af terug naar de kust waar we op de vismarkt terecht kwamen. Er waren natuurlijk wat authentieke restaurantjes met superverse vis. Bij de laatste waar we binnen gingen kijken moest je de rauwe vis, schelpdieren en inktvissen op een metalen schaaltje leggen, laten wegen en betalen en daarna buiten roosteren op kleine tafelbarbecues. Wij kozen toch maar voor een restaurant waar geserveerd werd. Ik had een heerlijke tonijnschnitzel besteld en mijn lief had een enorm kleurige mix van rauwe vis en inktvissen. Een kleurenspektakel op zijn bord en zeer smaakvol. De dag erna ontvingen we bericht dat `disaster typhoon` Dujuan rakelings langs de kust van Oarai zou scheren. Bij ons thuis, in Tsukuba, mochten we maandagmiddag en -avond niet naar buiten vanwege zeer zware windstoten en regen. Losse spullen op ons balkon moesten naar binnen of vastgemaakt. Gordijnen gesloten want deze houden rondvliegend glas tegen. Winkels konden onverwachts sluiten dus we moesten water, eten, een zaklamp en een powerbank in huis halen. Eventueel het bad vol laten lopen met water om het toilet te kunnen blijven doorspoelen als watervoorziening weg zou vallen. De mensen die aan de voet van berg Tsukuba wonen moesten maandagmiddag evacueren. Kans op modderstromen. Heel serieus allemaal. De wind suisde door kieren in ons huis. Regenwater stroomde over de straat onder ons balkon. Er is ons niks heftigs overkomen, gelukkig.

Wat misschien nog meer duizelingwekkend is dan reizen in Japan, is het afval. Het afval wordt zeer streng en gedetailleerd gescheiden in maar liefst tientallen categorieën. Ik had al voor de zomer op Facebook een wit torentje met drie plastic laden voor het scheiden van afval gekocht. Toen mijn lief hier kwam wonen kreeg hij een dik pak papier, een soort recycle handboek, met alle regels van afval in Tsukuba. Met name de regels met duidelijke plaatjes van voorbeelden die hier in ons gebouw gelden begrepen we goed. Vlak naast de lift zit een schuifdeur en daarachter is een schone, bijna klinische ruimte voor het scheiden van afval. Er is een plank opgehangen en boven elk plekje hangt een bordje met Japanse tekens. De ruimte is alleen voor onze galerij. Iedereen legt er zeer goed geordend en schoon verpakt hun afval weg. Dus karton is mooi plat gemaakt en wordt op een stapeltje bij elkaar gelegd. Ander oud papier zoals folders maar ook platgemaakte, opengeknipte karton pakjes yoghurt of melk, die eerst schoongemaakt zijn onder de kraan èn gedroogd!, worden in een met touw dichtgeknoopt pakketje supernetjes opgeruimd. Pet flessen worden ook, zonder dop, netjes verpakt in een dichtgeknoopte zak en bij elkaar gelegd. Zelfs glas, schoongemaakt zonder deksel, peertjes en aluminiumfolie wordt in een dichtgeknoopt zakje neergelegd op het daarvoor bestemde plekje voor niet-brandbaar vuil. Er staat een schoon emmertje op de plank om je oude batterijen in te doen. In ons witte torentje in de keuken is de bovenste lade, waar een speciale doorzichtige zak met rode letters in moet, bestemd voor afval dat verbrand kan worden zoals groenteafval, textiel en papiersnippertjes. De middelste lade is voor plastic afval. In de onderste lade zit een zakje voor niet-brandbaar afval. Na een week waren de bovenste twee laatjes vol. Ik heb de zakken heel netjes dichtgeknoopt, dat móet, en hopelijk op hun juiste plekje gelegd. Toen zag ik pas dat blikjes ook apart ingezameld moeten worden. Oeps. In Japan vind je ook bijna geen openbare prullenbakken op straat, afval gaat mee naar huis. Ze hechten veel waarde aan netheid, hygiene en orde in hun omgeving. Dat is ze goed aangeleerd van kleins af aan en dat is terug te zien in ons afvalhok.

KLM flight to Tokyo!

UCHI
 `Je draagt de kostbaarste schat al met je mee: het leven.`

- Okinawa gezegde

Het was zover. Ik zette m`n voetjes op Japanse grond. Op een groot vliegveld waar ik een formulier moest invullen om het land binnen te komen, en mijn lief niet. Hij is al inwoner van Japan. Hij stond in de korte rij. Ik in de lange. De douanebeambte vroeg het adres waar ik zou verblijven. Ik had ons nieuwe adres nog helemaal niet paraat. Ik had dus alleen de woonplaats en de staat Ibaraki genoteerd op het formulier. De man wilde echter het precieze adres weten. Gelukkig kwam mijn lief maar eens een kijkje bij mij nemen en hij had heel handig een papiertje in zijn portemonnee met ons Japanse adres. Ik kon het zo overschrijven. Toen vroeg de beambte nieuwsgierig naar de enorme stapel koffers op mijn karretje… Onderweg naar zijn loket in de lange wachtrij was ik al besnuffeld door een douanehond. Niks aan de hand. Diverse douanebeambten liepen met een bord op hun buik met foto`s van groenten, etenswaren en zaden over de luchthaven en vroegen me meermaals of ik iets aan te geven had. Ik antwoordde steevast met mijn strakke pokerface dat ik niets aan te geven had. Ik had vier kazen ingepakt, gehaktkruiden en diverse doosjes chocola bij me. Zelfs in mijn handtas zat de doos met verse bonbons die ik onlangs zelf gemaakt had. Godzijdank werd ik niet gecheckt. Ook de man in het loketje liet me na mijn uitleg gaan. Binnen! De vijf koffers waren veel te zwaar en sowieso teveel om met z’n tweetjes mee te sjouwen in de metro naar Tokio. Een taxi in Japan is onbetaalbaar, dus meldden we ons aan bij een desk om je bagage thuis te laten bezorgen. We lieten de helft, zo`n vijftig kilo aan bagage, daar achter. We sjouwden de andere helft nog vrolijk mee in het zweterige weer. We waren op weg naar beneden naar het perron van de metro toen ik merkte dat mijn app voor het openbaar vervoer het niet deed in de controlepoortjes. Ik had het in het vliegtuig nog gecheckt, er stond voldoende saldo op. Een praatje met handen en voeten met de controlemeneer en ik mocht alsnog achter mijn lief aan lopen.  Ik had op Schiphol een eSIM kaartje gekocht voor Japan, maar ik had gewacht met activeren totdat ik daadwerkelijk in Japan zou zijn. Dat bleek helaas te laat, want de WiFi op het metrostation onder de luchthaven was supertraag en eSIM activeren vanuit mijn Gmail account was niet te doen. De hotspot van mijn lief herkende mijn mobiel niet dus ik kreeg mijn Japanse app voor het OV niet werkend. Ik was zonder eSIM aan de goden overgeleverd. Gelukkig deed het uitchecken boven de grond het ineens weer wél, en de andere metro ging zowaar ook goed. Thuis. Doodmoe. 

Thuis was een vreemde gewaarwording. De inrichting kwam me zeer bekend voor natuurlijk. Ten eerste omdat ik bijna alles zelf tweedehands op Facebook had gekocht en ten tweede zag ik onze huiskamer dagelijks tijdens het beeldbellen met mijn lief. Toch voelde het ook splinternieuw. De lange linnen gordijnen die we al in Nederland gekocht hadden hingen fraai voor de kamerbrede schuiframen. De heerlijke ovalen houten tafel in de huiskamer. Zonder de eettafelstoelen weliswaar die zouden we namelijk samen nieuw kopen in Japan. Het bankstel staat te gek voor het brede raam. Uitzicht op hoge zakelijke en woontorens. Dat gekke dubbele gevoel werd steeds meer `uchi` wat thuis betekent in het Japans, toen ik mijn drie koffers uitpakte. De volgende dag ook mijn andere twee thuisbezorgde koffers. Ik rolde ons zachte jute vloerkleed uit, ik propte de kussens in de meegenomen zachte kussenhoezen en zette een dimbare tafellamp met warm licht op het kastje neer. Ik plakte wat Polaroid fotootjes van thuis op de muur en spiegels. Ik richtte de kledingkast, de badkamer en de nieuw aangeschafte iMac in. Ik rangschikte de boeken in de boekenkast en zette er nog wat van mijn meegesleepte boeken bij. Ik liet mijn persoonlijke en behaaglijke afdruk achter. Dat gaf me rust en landing. De volgende dag kochten we vier eettafelstoelen, huiskamerplanten, haakjes om badjassen, thee- en handdoeken op te hangen zelf een haakje voor de gelukshanger uit Singapore naast de voordeur die ons huis voorspoed gaat brengen. We kochten ook nog boodschappen en voorraadpotten. We liepen ook, eigenlijk per ongeluk, tegen een tweedehands grote damesfiets aan. Meteen gekocht! De fiets die ik een paar maanden geleden op Facebook had gekocht had kleinere wielen en was eigenlijk net te klein voor mij toen ik er eenmaal op ging zitten. Japanners fietsen trouwens allemaal op te kleine fietsen. Na de spontane aankoop van mijn grotere fiets wilden we van de andere af. Dezelfde dag nog, want we hebben plek gehuurd voor twee fietsen in de stalling onder ons appartement. Op straat mogen geen fietsen geparkeerd worden. We reden met de (te) kleine fiets in de achterbak naar de fietsenmaker waar mijn lief eerder was geweest voor zíjn fiets en verkochten hem voor vijf euro. Destijds gekocht voor vijftien euro dus we waren heel tevreden, we hadden `m desnoods gratis willen weggeven. Liever kwijt dan rijk! Ook meteen officieel overgeschreven van eigenaar want het is erg belangrijk in Japan dat de fiets juist geregistreerd staat. Echt trots op onszelf hoe snel we dingen geregeld hadden. Ons pied a terre is nu gezellig en knus ingericht. Vooral de twee mensen die er wonen brengen natuurlijk de échte liefde en warmte in huis. Maandag was ik helemaal alleen thuis, bakte ik mijn eerste en gelukte bananenbrood from scratch in mijn kleine oventje. Een online yogales op mijn eigen Bredase yogaschool eind van de middag. Lekker tuttig allemaal. Lekker uchi.

Towerbridge | Londen

LIVIN' ON A PRAYER

‘We’ve gotta hold on to what we’ve got 

It doesn’t make a difference if we make it or not 

We got each other, and that’s a lot for love 

We’ll give it a shot 

Livin’ on a prayer 

Take my hand, we’ll make it, I swear’

- Bon Jovi 

Mijn yogajuf sprak er tijdens de laatste yogales veel over. Woorden als courage, durf en moed. Deze vaardigheden haal je uit jezelf. Laat je niet leiden door wat anderen van je denken of vinden. Ga uit van jezelf, van je eigen moed. Ik vertaalde het natuurlijk naar de grote stap die ik maak door morgen naar Japan te verhuizen. Zonder de kinderen en zonder onze drie poezen. Ik vind het een heel grote stap, maar ik máák die stap. Samen met mijn lief. Hij had weinig keus, deze stap is de beste keuze voor hem. Op het eind van zijn carrière zo’n kans om naar het buitenland te gaan voor drie jaar, daar zijn wij heel dankbaar voor. Het had voor hem ook niet op een beter tijdstip kunnen zijn. Een nieuwe start op een leuke functie binnen het bedrijf waar hij al meer dan dertig jaar voor werkt. Wij hebben heel fijn op drie continenten gewoond, maar Azië zat daar nog niet bij. Dit wordt de vierde van de zeven. Het is helemaal compleet nieuw. Nieuwe taal, nieuwe cultuur en voor het eerst zonder onze drie dochters. Ik ben ervan overtuigd dat ik daar veel ga leren. Mijn yogajuf sprak tijdens de les ook steeds over confidence. Niet in de zin dat je wéét hoe het gaat verlopen of dat je weet dat dit avontuur goed afloopt, nee in de zin van dat je zoveel vertrouwen in jezelf hebt dat je weet dat je dit kán. Ik heb mijn angst in toom, mijn zin in avontuur en nieuwsgierigheid overheersen. Ik heb vertrouwen in mezelf. Zoveel buitenlandse verhuizingen meegemaakt. Er zullen vast pittige tijden komen. Ik ga dit doen. Samen met mijn lief. We’ll give it a shot. Samen met onze drie volwassen dochters op afstand. Ik heb er nu zelfs zin in. Laat het morgen maar gebeuren. Ik ben er wel aan toe. 

Bijna een jaar geleden. Een nieuwe baan was helemaal niet een onderwerp in ons leven, kwam het nieuws naar buiten dat Bon Jovi de Forever tour ging doen. Bon Jovi speelt een grote rol in het muziekleven van mijn lief en mij. We praten over de jaren tachtig. Hun eerste hit was in 1984. Vijftien jaar oud, middelbare school, eerste verliefdheden, eerste stapjes in het uitgaansleven. Daarna volgden vele hits waaronder hun superhit in 1986 ‘You give love a bad name’. Een jaar later kregen wij verkering. Onze dochters zijn thuis opgegroeid met muziek van Bon Jovi uit onze CDspeler thuis én in de auto. Hoe leuk dat we tickets hadden bemachtigd voor ons vier van één van hun drie concerten in Londen! In het grote Wembley stadion. Niet wetende dat dit zonnige weekend in een geweldig sfeervol Airbnb in de Londense wijk Notting Hill tegelijkertijd ons afscheidsweekend zou zijn... We lunchten daar op zaterdag op een terras, slenterden over een vintage market, pakten de tube naar de Victoriaanse Towerbridge over de Thames waar we rondhingen en buiten heerlijk aten bij een Libanees restaurantje. Eerst vooraf een potje kaarten natuurlijk zoals we altijd doen in restaurants. Living on a prayer. Genieten van elkaars gezelschap. De middag voor het vroege concert brachten we door in de gezellige, statige straten van Notting Hill. Na van scones met jam en clotted cream genoten te hebben bij een leuk bakkertje bezochten we het bekende British museum. Zoveel historische spullen uit andere landen dan Engeland stonden daar tentoongesteld. Ik liep daar met een dubbel gevoel. Dertig jaar geleden liep ik met mijn lief, tijdens onze huwelijksreis, langs leeggeroofde graven in Egypte. Nu zagen we die gestolen mummies en sacrofagen liggen, in het museum in Londen. Zo ook beelden uit Mexico die mijn inziens in Mexico horen te liggen. Of historische pronkstukken uit Griekenland. Het voelde als roofkunst uit de koloniale tijd. We aten daarna lekker noodles op het terrasje van een klein Chinees restaurantje voordat we richting het stadion gingen. Het voorprogramma van James Bay was leuk, hij heeft inmiddels wat hits. Het was de eerste keer voor ons dat we Bon Jovi live zagen optreden. Wàt een band, wat een kracht en energie! De eerste keer in Wembley stadion. Nog nooit met zóveel mensen van een concert genoten. Jon klonk hoorbaar anders na zijn stembandoperatie. Echter zijn dankbaarheid en mooie woorden maakten voor mij alles goed. Een ontroerende comeback. Zijn onhandige dansjes vol passie deden mij doen lachen. Zijn grote hits waren mooi bewerkt en lang uitgerekt. We hadden écht genoten, veel gezongen, gejoeld en gedanst. Fantastische stadionsfeer! Nog drie steengoeie toegifts cadeau gekregen waaronder het gevoelige ‘Always’. Met tachtigduizend fans liepen we vervolgens verzadigd het stadion uit. De stroom mensen naar het metrostation werd gereguleerd en tijdens het wachten zongen we dan met z’n allen één van de songs van Bon Jovi. Hoe bijzonder zo eensgezind. Op veel manieren een onvergetelijke avond. Helaas namen we na zo’n prachtig warm weekend afscheid van onze jongste op het NS station van Eindhoven. Thuis van onze middelste. Vanmiddag worden we al naar Hoofddorp gebracht. Morgenochtend vroeg worden we naar Schiphol gebracht, het OV staakt landelijk. Wij laten ons niet kisten. We got each other.

Reunion!

WEER THUIS
‘All the stars are out tonight

Ooh, maybe they'll shine a little light

Help us find what we're trying to find

It's been so long since I held you tight

I won't lеt you go 'til we get it right’

- Bruno Mars

Mijn lief is weer thuis! Na dik twee maanden heel erg ver weg is hij weer terug gereisd naar ons. Wij zijn nog nooit zo lang uit elkaar geweest in de negendertig jaar - deze maand! - dat we samen zijn. Toch ging het goed. Althans met mij ging het goed. Thuis in mijn eigen huis en in mijn eigen bedje slapen. Poesjes en kinderen om me heen. Mijn eigen routine met werken in het hospice. Mijn yogalessen in de ochtend. In de tuin werken. Een weekje naar Barcelona op vakantie. Verder had ik veel ziekenhuisafspraken en een druk sociaal leven deze zomer. Veel afscheid nemen natuurlijk wat thuis plaats vond of ik ging er op uit. Toch is het leven ook gewoon anders wanneer je alleen woont en leeft. Ik merk dat ik er makkelijker op uittrek naar familie en bekenden. Ik heb veel bezoekjes gehad die er eigenlijk bijna nooit van kwamen toen we met ons gezin leefden. Toen was mijn gezinsagenda ook voller natuurlijk. Ik logeerde deze zomer gezellig bij onze dochters thuis. Ik logeerde bij mijn zus twee nachtjes in Friesland. Ik logeerde twee keertjes bij mijn zwager in Noord-Holland. Grote afstanden van huis. Ik had er tijd en mogelijkheden voor. Met z’n tweetjes rijd je eigenlijk toch makkelijker terug naar huis laat in de avond. Een grote factor dat ook mee speelde voor de logeerpartijtjes was dat ik in het donker niet graag rijd. Niet veilig. Zéker niet in dat kleine, oude stadsautootje waar ik sinds het vertrek van mijn lief in rijd. Mijn lief daarentegen kende deze zomer uiteraard niemand in zijn nieuwe thuisland. De eerste zes weken verbleef hij bovendien in een anoniem hotel. Vervolgens verhuisde hij naar ons appartement. Nog geen contact met de buurtjes. Elke weekdag werken dat erg vermoeiend was door alle nieuwe collega’s, nieuwe taal en nieuwe (werk)cultuur. Hij kookte heel weinig voor zichzelf, hij ging meestal uit eten in een foodcourt in een groot winkelcentrum. Goedkoop en lekker Japans. In het weekend deed hij wat klusjes zoals boodschappen doen, huishouden, een fiets of iets anders ophalen dat ik via Facebook gekocht had. Zo heeft hij ons huis ingericht. Alles tweedehands, en mooie spullen! Het enige dat me nog steeds niet gelukt is online te scoren - meestal ben ik gewoon te laat met reageren - zijn grote huiskamerplanten en een vloerlamp. Mijn lief heeft in een meubelzaak een nieuw bed en matrassen besteld, deze zijn al geleverd. Voor de nieuwste iMac computer reisde hij af naar Tokio. Nu is hij lekker thuis in Breda. Bij ons. In Japan hebben we ons ingerichte pied a terre op ons wachten. Nog een week en dan vertrekken we samen met drie loodzware koffers naar onze nieuwe bestemming. Pas nadat we vooraf afscheid hebben genomen van onze volwassen kindjes, van mijn oerzorgmoeder zijn.

‘Nu zal ik je voortaan zéker herkennen! Jochem!’ zei ik spontaan in de chocolaterie. Jochem is nog niet heel lang de eigenaar en net voor het eerst vader geworden van baby Bram. Hij zou er helemaal niet zijn, hij had nog vrij voor de kraamtijd en de gebroken nachten. Zijn collega was echter ziek geworden en dus moest hij vanmorgen klaarstaan, voor ons. Voor de verjaardag van middelste dochter hadden we als cadeau een workshop bonbons maken gegeven. Gezellig met papa en mama en zusje. We hadden speciaal gekozen voor een privé groepje. Zulke activiteiten die we samen doen zijn toch weer kleine stapjes in ons afscheidsproces, het grote loslaten. Weer een gezellige en vooral zoete herinnering erbij. Daar zullen we de komende tijd op teren als we elkaar missen. En dat zal zeker gebeuren. Zo’n herinnering zal dan een warm gevoel geven weten we inmiddels. Zoals de enorme sneeuwval afgelopen winter toen onze verre-afstand-dochter bij ons was in Breda. Zulke mooie, fijne winterse herinneringen, en prachtige foto’s! Ook foto’s van onze korte bezoekje in mei, als tussenstop in Singapore op de terugweg van onze kennismakingsreis naar Japan. Altijd gevolgd door loslaten. Ik zal op die warme gevoelens kunnen leunen tot de volgende Feestdagen dit jaar. Onze meiden komen alledrie Kerstmis vieren bij ons thuis in Japan. Reünie! Chocolatier Jochem legde ons deze feestelijke ochtend uit waar cacao vandaan kwam. Ook dat de tijd van de VOC er voor zorgde dat cacao nog steeds voor het allergrootste gedeelte via Nederland reist. Wij hebben zelf cacaoplantages gezien in Peru en Mexico waar we naast de machines stonden waar alle bonen gemalen en gebrand werden en in grote zakken als cacao bewaard bleven en waaruit onze heerlijke warme chocolademelk daar terplekke gemaakt werd. Jochem laat de cacao voor zijn bonbons in België bewerken. Tijdens de hele workshop mochten we chocola snoepen. Het ambachtelijk met chocola werken was heel erg leuk om te doen. Eerst zelf de versiering van de bonbon op de bodem van de mal aanbrengen. Uit een grote waterval van chocola (je mocht kiezen tussen puur, melk en witte chocolade) mocht je de gietvorm met vierentwintig vormpjes vullen. De mal moest je eerst, met vingers alleen aan de onderkant, van je af naar beneden houden onder de chocolade kraan en vervolgens rechtop blijven houden. Voor mij een onmogelijke taak zonder goed diepte te zien. Mijn handen zaten onder de gesmolten chocola. Met zoveel opperconcentratie hield ik de achterkant van het bakje natuurlijk alweer onder de chocoladestroom. Ik mocht mijn handen wassen, maar buiten Jochem’s zicht likte ik het grootste gedeelte van de smolten chocolade er natuurlijk zélf af. Diverse vullingen mochten we gebruiken. Aan het eind van de workshop stonden er vier lege kartonnen doosjes klaar op tafel om onze bonbons mooi in te pakken met een sticker en diverse kleuren lint. We vertrokken met een gevulde buik met warme chocola, een lach op ons gezicht en vier luxe tasjes vol zelfgemaakte bonbons.