 |
| Lunch with my client - March 2019 |
We gluren door het voorraam en zien een actieve tachtiger druk in de achtertuin met bloempotten in de weer. Het is een prachtige, zonnige herfstdag en deze cliënte werkt lekker ontspannen in haar grote tuin. Door haar bezigheden hoort ze de deurbel niet. Uiteindelijk heeft ze ons in de gaten en worden we hartelijk binnen gelaten. Ik loop vandaag mee met een ergotherapeute. Zij werkt met ouderen die de diagnose dementie hebben gekregen en nog thuis wonen, én ook met dementerende mensen in een verzorgingstehuis. Mijn postHBO studie is tot nu toe superinspirerend. Ik ben er wel achter dat ergotherapie een heel breed vakgebied is. Waar wil ik me in specialiseren? Het meest logische zou zijn in de ouderenzorg omdat ik daar vandaan kom. Om voor mezelf te toetsen of ik me thuisvoel in dit gebied van de ergotherapie heb ik zelf een stage van een halve dag geregeld. Vandaag snuffel ik dus aan Sabine’s werkdag als ergotherapeute. We bezoeken twee thuiswonende senioren van boven de tachtig die steeds meer moeite krijgen met hun dagelijks handelen. De eerste mevrouw die we bezoeken staat midden in het leven, maar vergeet wel af en toe het recept van maaltijden die ze al decennia lang kookt. Pompoenensoep bijvoorbeeld. Vooral recepten die nog relatief nieuw zijn voor haar, vergeet ze. Ze raakt ook dingen kwijt waarvoor ze dan haar kleindochter te pas en te onpas belt. Best onhandig. De andere mevrouw die elke dag zo’n vijf kilometer wandelt en haar eigen tuin bijhoudt heeft momenten dat ze ineens vergeet hoe de elektrische kookplaat werkt of de wasmachine. Beiden dames hebben onderzoeken bij de geriater lopen. Dit soort mensen zag ik dagelijks in mijn oude baan. Beginnend dementerenden die zelfstandig thuis wonen. In Nederland krijgen meer dan 600.000 mensen zorg aan huis, gemiddeld vijf uur per week. Er wordt dus heel veel zorg verleend. In de afgelopen jaren hoor je steeds vaker dat mensen eigen regie moeten voeren over hun leven en dus ook over hun zorg en ondersteuning. De overheid stimuleert ouderen zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Zij wíllen vaak niet eens naar een verzorgingstehuis vanwege alle slechte verhalen die de ronde doen. Over het eten, de benauwend kleine appartementjes en vooral over de angstgevende gesloten afdeling voor dementerenden. Helaas leidt dat langer thuiswonen soms tot het idee dat alle zorg geleverd moet worden op het moment dat erom gevraagd wordt. De druk op de thuiszorg is enorm. In kranten, op de radio en in talkshows op TV wordt vooral belicht wat er allemaal mis is in de zorg.
Ik had zelf heel goede ervaringen met mijn cliënten. Altijd zo dankbaar voor je aandacht en geleverde zorg, hun familie trouwens ook. Hun waardering werkte motiverend. Op dit moment is er een nieuwe sociale benadering om met demente mensen om te gaan. Door de mens te blijven zien en niet de ziekte. Mensen met dementie geven aan dat hun omgeving anders op hen reageert ná de diagnose. Voor hen betekent de ziekte opnieuw invulling geven aan sociale rollen, zoals partner of ouder. Wanneer iemand zich niet serieus genomen voelt, kan dit leiden tot verlies van zelfvertrouwen. Dit heeft vervolgens weer effect op de contacten en de activiteiten die iemand onderneemt. Net zoals ieder mens willen mensen met dementie niets liever dan hun gewone leven voortzetten samen met hun dierbaren. Zij willen niet bezig gehouden worden, maar willen betekenisvolle dingen blijven doen. Welke activiteiten kan iemand nog doen, en hoe geeft iemand zinvol betekenis aan zijn of haar leven? In plaats van buiten de leefwereld naar oplossingen te zoeken - zoals dagopvang - bestaat de nieuwe benadering juist uit het zoeken naar zingeving binnen hun eigen leefwereld. Ondanks de beperkingen van de ziekte. Hierdoor groeit het zelfvertrouwen en het gevoel er bij te horen. Zó belangrijk! Contact maken van mens tot mens. Een deel van mijn werk vulde ik eigenlijk precies zo in. Wat mijn cliënten vroeger het allerliefst deden dát probeerde ik zo lang mogelijk samen te blijven doen. Goede herinneringen heb ik aan regelmatig samen tomatensoep eten bij een café in België, een wandelrondje om een meer maken (gewoon met de rolstoel), jongste zusje van mijn cliënte opzoeken in de buurt van Arnhem, samen naar de bioscoop, regelmatig winkelen én een gebakje eten in het centrum, een zoektocht naar webbing fauteuils bij kringloopwinkels of uitgebreid lunchen bij hotels. Weinig was mij te gek. Kleine moeite groot plezier. Hier in Breda is er net een nieuw project opgestart met de nieuwe sociale benadering. Via Sabine ben ik deze maand uitgenodigd voor een symposium. Van hoogleraar aan de VU, Anne-Mei The, de initiatiefnemer van dit project. Ik kijk er naar uit.
