So much fun at Easter egg hunt, in our greenhouse!

PANNEKOEKEN
‘Het grootste geschenk dat je iemand kan geven is oprechte aandacht.’

- Richard Moss

Zo’n fijne werkdag achter de rug! Ik had een avonddienst en die beginnen bij ons tien voor vijf in de middag zodat we in zo’n tien minuten een overdracht kunnen krijgen van de middagdienst. De meeste bewoners kende ik al van mijn vorige dienst. Soms is dat helemaal niet het geval, dan zijn de wisselingen op de kamers kort op elkaar. De laatste weken, eigenlijk maanden, hebben we bewoners in het hospice die wat langer bij ons zijn. Iedereen die bij ons komt wonen heeft van de huisarts een levensverwachting van drie maanden of korter. Soms blijkt dat een stuk langer te zijn. De huidige bewoners komen graag aan tafel eten in onze woonkeuken. Ze hebben onderling een klik, zijn geïnteresseerd in elkaar. Uiteindelijk zitten ze in hetzelfde schuitje natuurlijk en dat verbindt. Op één van de kamers woont sinds kort een deelneemster van Vierhetleven dus ik ken haar al zo’n twee jaar. Bij haar achternaam. In het hospice gebruiken we over het algemeen de voornamen. Best wennen om deze heel aardige, lieve, wijze en respectvolle dame bij haar voornaam te noemen. Ze is tientallen jaren juf op een grote, bekende basisschool in onze stad geweest. Ze staat ontzettend positief in het leven en is heel dankbaar. Een voorbeeld voor velen. Ze kent erg veel mensen uit Breda en gelukkig herkende ze mij ook meteen toen ik voor het eerst op haar kamer kwam. Ook zij eet graag gezamenlijk mee aan de grote eettafel. Ze is een mensenmens. En ze is vandaag negentig jaar geworden! Ze wilde het in eerste instantie niet vieren, maar uiteindelijk toch maar wel. Ze had drie taarten besteld bij de beste bakker in mijn dorp. Voor al haar verjaardagsbezoek natuurlijk en voor ons, personeel. Ze wilde graag een pannenkoekenfeestje dus bakten de verpleegkundige en ik kleine pannenkoekjes, alles gedaan met één koekenpan. Dat ging langzaam, maar de sfeer aan tafel was er niet minder op. De kookvrijwilligster had die ochtend verse tomatensoep gemaakt dus die soep serveerden we in kleine porties vooraf. We hadden de tafel groots gedekt. Jam, chocoladepasta, pindakaas, slagroom, poedersuiker en schenkstroop op tafel gezet. Alle bewoners waren uitgenodigd voor pannenkoeken en ze kwamen ook allemaal. Eén mevrouw was te ziek om uit bed te komen maar ze wilde dolgraag een versgebakken pannenkoek. Eén bewoner had kort voor de maaltijd het gevoel gehad dat hij dacht bijna te sterven. Hij was wat angstig, daardoor benauwd en wilde graag afgeleid worden. Hij kwam ook eten aan tafel. Zodoende hadden mijn collega en ik ook ruim twee uur de tijd om er aan tafel bij te zijn. De kamers waren tenslotte leeg. Ook wij aten ieder een kop soep en twee pannenkoeken. We sloten allemaal af met een stuk slagroomtaart. Tijdens het diner werd er twee keer aan de voordeur gebeld en bracht ik de jarige job het cadeau dat ze uitpakte aan tafel. Toen iedereen weer op de kamer terug was heb ik de keuken flink opgeruimd en ben daarna bij de mevrouw, die in bed lag, gaan zitten. Ze had net een telefoontje gehad van haar zoon en ze was een beetje paniekerig daarvan. Ik ging op mijn hurken zitten en legde mijn hand op haar buik en vroeg haar ernaar toe te ademen, haar ademhaling zat zo hoog. Ondertussen vertelde ze over haar twee zonen en haar man die heel jong overleden was. Ze werd zo verdrietig van de gedachte haar zonen te moeten achterlaten. ‘Heeft u het daar met uw zonen over gehad?’ vroeg ik haar. Dat had ze niet, want dat zou ze juíst verdrietig maken. De grote roze olifant in de kamer. ‘Misschien is het voor uw zonen wel heel fijn dat u uw verdriet benoemt zodat zij een opening zien om ook hun gevoelens met u te delen? Hoe fijn zou dat voor jullie alledrie zijn?’ Wanneer zulke gevoelens uitgesproken worden kan dat, denk ik, zorgen voor verbinding. Ze werd heel rustig van dit voorstel, dacht erover na en zei kort daarna dat ze het een heel fijn idee vond. Ze beloofde me dat ze het morgenochtend meteen ging doen. Ze was heel dankbaar dat ik de tijd had genomen om naar haar te luisteren en met haar te ademen. Het voelde heel fijn om betekenisvol te kunnen zijn voor haar. Later bespraken wij als collega’s deze avond samen op kantoor nog even na. De onvergetelijke maaltijd voor de bewoners met de juiste vibe in de keuken. Het rustige gesprek vooraf met de meneer die dacht dat zijn einde snel naderde en het aandachtige gesprek met de dame in bed achteraf.  Wat een heerlijke dienst was dit! Ik zweefde daarna in de donkere avond op mijn fiets naar huis. 

Pasen. Bij ons thuis twee dagen van rust maar ook van kleine tradities of rituelen. Onze meiden kwamen thuis. We ontbeten lang en uitgebreid met elkaar in pyjama. Tafel mooi gedekt. Met kaarsen op tafel en op elk bord een grote chocoladehaas. Veel lol met eitjes zoeken in de tuin. Geen hoogstandjes, geen stress. Geen feestelijke kleding, ‘op je Paasbest’ houdt bij ons thuis in wat je lekker vindt om te dragen. We ontvangen nooit bezoek deze dagen, en gaan ook nooit op bezoek. Deze dagen zijn een uitgelezen remedie tegen het stressgevoel, omdat we steeds maar van alles moeten. Van onszelf en van de buitenwereld. Wij pakten met Pasen samen een bioscoopfilmpje, liepen hard, wandelden in de stuifduinen bij Drunen en aten in de avond iets wat we allemaal lekker vinden. Verse asperges met ham en gepocheerde eitjes, en de tweede dag draadjesvlees met rode kool. Ik heb op een bepaalde manier best een rustig, saai leven. De zorg voor de tuinkas, zorg voor de tuin, zorg voor de poezen, zorg voor mezelf, zorg voor mijn gezin en zorg voor ons fijne huis. Toch, wat is er eigenlijk saai aan de toegewijde zorg voor de plek waar je dagelijks ontwaakt en slaapt, waar je eet, drinkt, liefhebt en je vrienden ontvangt? Iedereen weet dat alles om je heen voortdurend verandert, dat de wereld nu eng is en het leven grillig en dat alles zomaar afgelopen kan zijn. Het kleine dagelijks leven vormt voor mij een krachtige verdedigingsstrategie. Het biedt mij voorspelbaarheid en daarmee een geruststellend gevoel van veiligheid. A little love and affection in everything you do. Van huiselijke bezigheden word ik niet alleen rustig, ik schiet er ook nog wat mee op. Ze zijn belangrijk. Het dagelijks leven is een sterk onderschatte bezigheid. Dieren in het wild zijn het grootste deel van hun tijd bezig met voedsel vergaren en een veilige slaapplek regelen. Het dagelijks leven is in feite het échte leven.